H αβάσταχτη ελαφρότητα των ελληνικών Τραπεζών...

Γιατί καταρρέουν τα Ελληνικά ομόλογα και οι Τράπεζες; Θα ήθελα, να καταθέσω την άποψη μου σε σχέση με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα όσον αφορά ...

Γιατί καταρρέουν τα Ελληνικά ομόλογα και οι Τράπεζες;
Θα ήθελα, να καταθέσω την άποψη μου σε σχέση με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα όσον αφορά τις οικονομικές εξελίξεις που τελευταία διαμορφώνεται μέσω των ΜΜΕ, ότι οι αγορές μας τιμωρούν λόγω μη επάρκειας του προϋπολογισμού του κυρίου Παπακωνσταντινου, αγνοώντας παντελώς τις ευθύνες των Τραπεζών μας.
Οι Τράπεζες λοιπόν με το τέλος του 2008 είχαν ελάχιστα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκιά τους, καθώς τότε είχαν ...

φετίχ, με αυτά της Ουκρανίας, Καζακστάν, Ρωσίας κλπ. που λόγω κορύφωσης της κρίσης δεν μπορούσαν να ρευστοποιήσουν.
Λάθος μεγάλο, καθώς ένας τραπεζίτης που σέβεται τον εαυτό του και έχει σχέση χορηγήσεων καταθέσεων στο 150% την όποια ρευστότητα βρίσκει δεν την τοποθετεί σε χαμηλής διαβάθμισης επενδυτικά εργαλεία, όσο μεγαλύτερη απόδοση και αν έχουν.
Αυτό είχε σαν συνέπεια, να αντιμετωπίσουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για ένα πιστωτικό οργανισμό, δηλ αυτόν της ρευστότητας, με αποτέλεσμα να παρέμβει για την διάσωσή τους ο κύριος Αλογοσκούφης με το περίφημο πακέτο.
Το πακέτο, στη συνέχεα, επιβάρυνε αρνητικά το ασφάλιστρο του Ελληνικού χρέους εκτινάσσοντάς το περίπου στις 300 μονάδες βάσεις.
Όμως, η αρνητική για το Ελληνικό χρέος και κατ επέκταση Έλληνα φορολογούμενο εξέλιξη, σε συνδυασμό με τα μέτρα ρευστοτητητας που πήρε η ΕΚΤ, δηλ την τροφοδότηση του τραπεζικού συστήματος με χαμηλού κόστους κεφάλαια ,έναντι εγγυήσεων, έδωσε στις Τράπεζες ευκαιρία νέας κερδοφορίας.
Αφού, τακτοποίησαν λογιστικά τις χαμηλής ποιότητας επενδύσεις τους ώστε να μην αποτιμώνται , άρχισαν να αγόραζαν Ελληνικά πλέον ομόλογα με σχετική μεγάλη απόδοση, τα οποία στη συνέχεια τοποθετούσαν ως εγγύηση στην ΕΚΤ και αντλούσαν ρευστότητα με κόστος 1% κατοχυρώνοντας έτσι, ένα πολύ καλό περιθώριο επιτοκίου περίπου 3-4%.
Λαμβάνοντας υπ όψιν, ότι το ύψος αυτών των τοποθετήσεων έφτασε τα 40 δις ευρώ τότε το εσοδό τους από τόκους , σε ετήσια βάση, είναι μεγαλύτερο από 1,2 δις ευρώ.
Επίσης, λόγω της ρευστότητας που διοχέτευσαν οι κεντρικές Τράπεζες στις αγορές το ασφάλιστρο του Ελληνικού χρέους υποχώρησε μέχρι και στις 120 μονάδες βάσεις με αποτέλεσμα, το εν λόγω χαρτοφυλάκιο να παρουσιάζει μεγάλες υπεραξίες τις οποίες αποτιμούσαν και παρουσίαζαν στα αποτελέσματα τους.
Όμως, δεδομένου ότι σκοπός της ρευστότητας από την ΕΚΤ ήταν να ξεπεραστεί το αρχικό σοκ και να δώσει στις Τράπεζες χρόνο ώστε να ισοσκελίσουν τους ισολογισμούς τους και προς αποφυγή νέων υπερβολών, η Κεντρική Τράπεζα εκτίμησε ότι έπρεπε σταδιακά να τη μειώσει και να επαναφέρει το σύστημα δημοπρασιών.
Η εξέλιξη αυτή βρήκε πάλι απροετοίμαστες ( λανθασμένη εκτίμηση) τις Ελληνικές Τράπεζες καθώς , εν τω μεταξύ, είχαν υπεραντλήσει κεφάλαια από την ΕΚΤ περίπου 2.5 φορές πάνω από το σχετικό τους μερίδιο.
Βέβαια, η πρακτική τους αυτή, απέδιδε σημαντικά κέρδη που εκθειάζονταν με διθυράμβους από τους τοπικούς σχολιαστές του οικονομικού τύπου, κάποιος μάλιστα εκστασιασμένος, αποκαλούσε τους Έλληνες Τραπεζίτες ως τους μεγαλύτερους κερδοσκόπους της Ευρώπης υπό την καλή έννοια του όρου.

Νομοτελειακά όμως πάντα στις αγορές, μετά τους 'καλούς' κερδοσκόπους έρχονται οι 'κακοί' καθώς ήταν ολοφάνερο σε όποιον μελετούσε τις λογιστικές τους καταστάσεις ότι, μοναδική σχεδόν πηγή των κερδών που παρουσίαζαν ήταν, το από την ΕΚΤ χρηματοδοτούμενου χαρτοφυλάκιο ομολόγων τους(τόκοι&υπεραξίες).
Ένα τμήμα των αγορών (κακοί κερδοσκόποι) εκτιμώντας ότι, αυτού του μεγέθους ρευστότητα οι Ελληνικές Τράπεζες είναι δύσκολο να αντλήσουν από αλλού, θα αναγκάζονταν να ρευστοποιήσουν τα ομολογά τους με αποτέλεσμα την μείωση των τιμών τους.
Η εκτίμηση αυτή προκάλεσε ντόμινο ρευστοποιήσεων σε θέσεις που κατείχαν καθώς αρκετοί τις θέσεις αυτές τις χρημαδοτουσαν με δολάρια και η εξέλιξη της ισοτιμίας τους είχε αποφέρει σημαντικά κέρδη, με συνέπεια την υποχώρηση των τιμών του Ελληνικού χρέους.
Τα νέα αυτά δεδομένα θα έχουν διπλή αρνητική επίδραση στην κερδοφορία των Ελληνικών Τραπεζών καθώς, από την μια θα τους μειώσει το μελλοντικό έσοδο από τόκους και από την άλλη, αν αποτιμήσουν το χαρτοφυλάκιο τους με το τέλος του χρόνου θα εμφανίσουν σημαντικές υποαξίες.
Με το τωρινό εύρος του ασφαλίστρου, οι υποαξίες αυτές εκτιμάται ότι, μπορεί να ανέλθουν μεταξύ 2-3 δις ευρώ εξ ου και η κατάρρευση των τιμών των μετοχών τους.
Στο σημείο αυτό, ως συνήθως, άρχισαν οι κραυγές διαφόρων αντιτιθέμενων συμφερόντων όπως, μέτοχοι τραπεζών, κάτοχοι τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου, εν δυνάμει επενδυτές σε τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου, εποπτικές αρχές για να καλύψουν τυχών ελλείψεις τους κτλ., περί πτώχευσης της Ελλάδας και την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων.
Μια χώρα όμως σαν την Ελλάδα όπου σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, το συνολικό της εξωτερικό χρέος (Δημοσιου&Ιδιωτων) είναι από τα χαμηλότερα , τα φορολογικά έσοδα σε σχέση με το ΑΕΠ είναι από τα χαμηλότερα , το ποσοστό ιδιοκατοίκησης μεγαλύτερο στον κόσμο, οι τοποθετήσεις των κατοίκων της σε φορολογικούς παραδείσους μεγαλύτερες του ΑΕΠ της, ανυπαρξία υπερεπένδυσης (εκτός του τομέα των ακινήτων) και λόγω αναξιοκρατίας μη χρήση των δυνατοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού της, δεν πτωχεύει.
Στη δημιουργία της περιρρέουσας ατμόσφαιρας όμως, καταλυτικά συνέβαλλε, η ελαφρότητα των Ελληνικών Τραπεζών αφού από τη μια, ενώ η κρίση άρχισε από την άνοιξη του 2007 δίνοντας τις τον απαραίτητο χρόνο να απαλλαγούν από όποιες χαμηλής διαβάθμισης τοποθετήσεις είχαν, να περιορίσουν την έκθεση τους στη ΝΑ Ευρώπη δεδομένου ότι, στη περιοχή αυτή η ανάπτυξη βασιζόταν σε εισαγόμενη ρευστότητα, να μειώσουν τις ανισορροπίες των ισολογισμών τους και ακόμα να αποεπενδύσουν, έπραξαν ακριβώς το αντίθετο.
Μέσα στο 2008 είδαμε υπερφίαλα Business Plan, εμμονή στην υλοποίηση τους και εξαγορές νέων θυγατρικών, με συνέπεια, στο τέλος του 2008 να βρεθούν στη γωνία και την ανάγκη παρέμβασης του Δημοσίου συμβάλλοντας, εν πολλής στη κατάρρευση της προηγούμενης κυβέρνησης που στην ουσία θυσιάστηκε για τη διάσωσή τους.
Από την άλλη, ενώ από τον Μάρτιο έως τον Οκτώβριο του 2009, οι αγορές είχαν ομαλοποιηθεί δίνοντάς τις την ευκαιρία, να λογιστικοποιήσουν τα κέρδη τους περιορίζοντας την υπερεκθεσή τους από την ΕΚΤ, να αντλήσουν μακροπρόθεσμα κεφάλαια ώστε να δημιουργήσουν απόθεμα ρευστότητας, αυτές επέλεξαν τον ρόλο του 'καλού' κερδοσκόπου.
Έθεσαν έτσι, σε ομηρία και την νέα κυβέρνηση, που για να αναπτύξει το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής για το οποίο εκλέχθηκε χρειάζεται χρόνο, αναγκάζοντάς την να λάβει αποφάσεις υπό τη πίεση και εν θερμό, όμως, η εμπειρία μας διδάσκει ότι κάτω από τέτοιες συνθήκες δεν είναι πάντα οι σωστές.
Εγείρονται λοιπόν αμφιβολίες, για την ικανότητα τους να κατανοήσουν το μέγεθος και τις παραμέτρους της κρίσης όσο και ο ρόλος των εποπτικών αρχών .
Έχοντας υπόψη, την αρχή, ότι όποιος δημιούργησε το πρόβλημα δεν μπορεί να συμβάλλει στη λύση του και τη δεσπόζουσα θέση που κατέχει το Ελληνικό Δημόσιο μέσω των προνομιούχων μετοχών στο τραπεζικό μας σύστημα είναι αναγκαίο, η νέα πολιτική ηγεσία να παρέμβει καταλυτικά ώστε να μην έχουμε τα ίδια τον επόμενο Δεκέμβριο.
Σας ευχαριστώ
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ