Έκθεση «Ιστορίες, αποκαλύψεων, επιμονής και αφοσίωσης»

Η Αγιορειτική Εστία και η 10η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων εγκαινιάζουν την Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου 2012, στον εκθεσιακό χώρο της Αγιορειτ...

Η Αγιορειτική Εστία και η 10η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων εγκαινιάζουν την Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου 2012, στον εκθεσιακό χώρο της Αγιορειτικής Εστίας την Έκθεση «ΙΣΤΟΡΙΕΣ, αποκαλύψεων, επιμονής και αφοσίωσης». Η Έκθεση είναι ενταγμένη στις εκδηλώσεις του ευρωπαϊκού προγράμματος «Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που καθιερώθηκαν το 1991 από του Συμβούλιο της Ευρώπης, και το περιεχόμενο της ανταποκρίνεται απόλυτα στους στόχους του προγράμματος αυτού.
Πρόκειται για την φωτογραφική παρουσίαση δέκα «ιστοριών» που έχουν σχέση με εντυπωσιακές αποκαλύψεις, που πραγματοποιήθηκαν στην διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών στο Άγιον Όρος, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύουν την αφοσίωση, τον μόχθο την επιμονή των επιστημόνων, που υπηρετούν εκεί, είτε μελετητών, είτε αρχιτεκτόνων, ιστορικών, συντηρητών κλπ.
Οι «ΙΣΤΟΡΙΕΣ, αποκαλύψεων, επιμονής και αφοσίωσης» που θα παρουσιαστούν στην Έκθεση με ενημερωτικά κείμενα και φωτογραφίες είναι οι εξής:
1. Νίκος Νικονάνος, Ομότιμος Καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας & Ιστορίας Τέχνης, ΑΠΘ.
Η επιστημονική διακονία στον Άθω ως πυξίδα για την πνευματική και ηθική ζωή του αρχαιολόγου.
2. Πλούταρχος Θεοχαρίδης, Αρχιτέκτων - Αναστηλωτής
Ίχνη της παρουσίας του οσίου Αθανασίου του Αθωνίτη, ιδρυτή της Μεγίστης Λαύρας, στο παλιό ηγουμενείο της μονής.
3. Αθανάσιος Χουχούτας, Συντηρητής Έργων Τέχνης
Η αποκατάσταση της Γεωγραφίας του Πτολεμαίου. Ένα αριστουργηματικό χειρόγραφο της μονής Βατοπεδίου.
4. Δημήτρης Λιάκος, Αρχαιολόγος
Ο σταυρός ο λεγόμενος του Μεγάλου Κωνσταντίνου: τεκμήριο μιας θαυματουργής σωτηρίας.
5. Νίκος Μερτζιμέκης, Αρχαιολόγος
Μονή Χελανδαρίου. Η πύρινη λαίλαπα της 4ης Μαρτίου 2004.
6. Μίλτος Πολυβίου, Αρχιτέκτων
Η ανακάλυψη μιας αρχιτεκτονικής μακέτας δυόμιση αιώνων.
7. Στυλιανός Στεφανίδης, Συντηρητής έργων Τέχνης
Το λαμπρό έργο του θρυλικού Μανουήλ Πανσέληνου στο Πρωτάτο.
8. Βαγγέλης Μαλαδάκης, Αρχαιολόγος
Ιστορίες αγίων στην τράπεζα της Μεγίστης Λαύρας.
9. Εμμανουήλ Στεφανής, Χημικός Μηχανικός
Απεντόμωση αρχιερατικών σάκων με μια οικολογική μέθοδο.
10. Φαίδων Χατζηαντωνίου, Αρχιτέκων – Αναστηλωτής
Δέκα αιώνων εν υπνώσει ευρήματα σε κρύπτες του καθολικού της Μονής Βατοπεδίου.
Λόγω του ενδιαφέροντος που παρουσιάζει η Έκθεση και για το διεθνές κοινό, έχει αποφασιστεί από τους δύο συνδιοργανωτές να μεταφερθεί το καλοκαίρι στον Πύργο της Ουρανούπολης, ώστε να καταστεί δυνατή η επίσκεψη της και από τους ξένους επισκέπτες της Χαλκιδικής μια του Αγίου Όρους.
Στο σχετικό ενημερωτικό κείμενο που κυκλοφόρησαν οι συνδιοργανωτές της Έκθεσης αναφέρονται τα εξής:
Για το ευρύ, ελληνικό και περισσότερο διεθνές κοινό, ο θαυμαστός κόσμος των ανακαλύψεων, των ερευνών, των ευρημάτων, των εκπληκτικών αποκαταστάσεων, και αναστηλώσεων, που συντελούνται στο Άγιον Όρος, αλλά και οι άνθρωποι, οι επιστήμονες, οι συντηρητές, οι αρχαιολόγοι, οι αρχιτέκτονες, οι ερευνητές, που βρίσκονται πίσω από αυτά, είναι πολύ λίγα γνωστά.
Εν τούτοις εδώ και πολλές δεκαετίες, επιστήμονες αφιερωμένοι στο έργο της αποκάλυψης, της συντήρησης και της ανάδειξης αυτής της μοναδικής παγκόσμιας πολιτιστικής και πνευματικής κληρονομιάς, δουλεύουν με επιμονή, με αφοσίωση, με μόχθο ημερών και μηνών, όχι μόνο στα μεγάλα Μοναστηριακά συγκροτήματα, τις κόρδες, τα κελιά, αλλά και σε κρύπτες, σε υπόγεια, σε ξεχασμένες στέγες καθολικών, στα άδυτα των βιβλιοθηκών και των πύργων και σε συνδυασμό, τύχης, σχολαστικής μελέτης των μαρτυριών, ευρηματικότητας και επιμονής φέρνουν στο φως και αναδεικνύουν πολύτιμα πετράδια του ψηφιδωτού που συνθέτει η ιστορία αιώνων της Μοναστικής Πολιτείας.
Υπάρχουν στιγμές που οι άνθρωποι αυτοί βρίσκονται μπροστά σε εκπλήξεις, σε ερωτηματικά, σε αμφιβολίες, κάποτε σε πραγματικό τρόμο, καθώς πρέπει να αποφασίσουν ενέργειες με σκοπό να φέρουν στο φως και να αποκαταστήσουν ένα αρχαίο τμήμα του κελιού του Αγίου Αθανασίου, του ιδρυτή της Λαύρας, ή να ξαναδώσουν στα έργα ενός Πανσέληνου ή ενός Θεοφάνη, την λαμπρότητα των χρωμάτων, την μοναδικότητα και αυθεντικότητα της καλλιτεχνικής σύλληψης έργων που καταγράφονται στο πάνθεον της Βυζαντινής θρησκευτικής τέχνης να συντηρήσουν και επανασυνδέσουν τμήματα χειρογράφων του 8ου αιώνα που βρέθηκαν σε στέγη καθολικού.
Υπάρχουν άλλοι που μια μικρή και φαινομενικά αδιάφορη παράγραφος σε ένα κείμενο, του περίφημου λόγιου Καισάριου Δαπόντε, τους βάζει μπροστά σε μια ολόκληρη περιπέτεια αναζητήσεων μέσα σε βιβλιοθήκες, αποθήκες και εργαστήρια, που όμως καταλήγουν σε μια ανακάλυψη μοναδική και εκπληκτική. Στην ανακάλυψη της αρχαιότερης μακέτας του Καθολικού της Ξηροποτάμου.
Η αποκατάσταση του Σταυρού του 9ου αιώνα που η παράδοση αποδίδει στον Μέγα Κωνσταντίνο, που οι περιπέτειες αιώνων, οι επεμβάσεις και η χρήση κατέστησαν την αποκατάσταση του γρίφο και περίπλοκο επιστημονικό εγχείρημα, η τραγωδία της μεγάλης πυρκαγιάς στην Μονή Χιλανδαρίου το 2004, αλλά και τα πρώτα έργα της αρχαιολογικής υπηρεσίας, τότε στα χρόνια της ίδρυσης της που ο Προϊστάμενος της επισκεπτόταν τα Μοναστήρια με το μουλάρι, και είχε στην διάθεση του τρεις εργαζόμενους.
Αυτές και άλλες εξ ίσου εντυπωσιακές και συγκλονιστικές ιστορίες «διηγείται» η Έκθεση Φωτογραφίας «ΙΣΤΟΡΙΕΣ, Αποκαλύψεων, επιμονής, τύχης και αφοσίωσης»
Το επιχειρεί μέσα από τα φωτογραφικά ντοκουμέντα, της διαδρομής, της μελέτης της έρευνας, αλλά και των εκατοντάδων ωρών λεπτών χειρισμών, επαγγελματικής εμπειρίας και τεχνικής, αφοσίωσης και αγάπης, που καταλήγουν να προσφέρουν στην σύγχρονη κοινωνία των ανθρώπων αλλά και στους επόμενους αιώνες, δείγματα και ντοκουμέντα μιας περιόδου της ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας.
Η ιδέα δεν θα ήταν δυνατόν να υλοποιηθεί χωρίς την ενθάρρυνση, και την ενθουσιώδη συμβολή και βοήθεια των στελεχών, παλαιών και νεώτερων της αρμόδιας για το Άγιον Όρος Αρχαιολογικής υπηρεσίας, της 10ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και την άμεση και φιλική ανταπόκριση του Προϊσταμένου της κ. Γιώργου Κανονίδη, καθώς και άλλων επιστημόνων προερχόμενων από το Κέντρο Διαφύλαξης Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς (ΚΕ.Δ.Α.Κ).
Οι προτάσεις θα μπορούσαν να καλύψουν πολλές και ενδιαφέρουσες Εκθέσεις, αλλά οι περισσότερες παραπέμφθηκαν στην μελλοντική Έκθεση, που θα συνδιοργανώσουν η 10η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και η Αγιορειτική Εστία στον Πύργο της Ουρανούπολης, εκεί στην είσοδο προς την Αθωνική Πολιτεία, που θα επιτρέψει σε πολλούς να θαυμάσουν τα έργα των χειρών, της ευφυΐας, του υψηλού επαγγελματικού ήθους και επάρκειας, της αφοσίωσης. Το μεγάλο ιστορικών διαστάσεων έργο που εξελίσσεται στην Αθωνική Πολιτεία, με την συμβολή του Ελληνικού κράτους, της αρχαιολογικής υπηρεσίας, αλλά και δεκάδων ελλήνων και ξένων ειδικών, ερευνητών, αρχιτεκτόνων και κατασκευαστών.