Το μαρτύριο του Παστίτσιου...

Του Κώστα Γιαννακίδη Η θρησκεία δεν διατηρεί καλές σχέσεις με τη λογική. Ούτε και η λογική με τη θρησκεία. Συχνά η μία ακυρώνει την άλλ...

Του Κώστα Γιαννακίδη

Η θρησκεία δεν διατηρεί καλές σχέσεις με τη λογική. Ούτε και η λογική με τη θρησκεία. Συχνά η μία ακυρώνει την άλλη. Η λογική ασφυκτιά όταν υπάρχει πίστη και η πίστη ασθενεί συνυπάρχοντας με τη λογική. Στη σύγκρουση αυτή ο νόμος κάνει διακρίσεις. Μπορείς να μηνύσεις αυτόν που προσβάλλει την πίστη σου. Δεν μπορείς να μηνύσεις εκείνον που προσβάλλει τη λογική σου. Η προσβολή των θείων αποτελεί αδίκημα. Η προσβολή της λογικής δεν δύναται καν να στοιχειοθετηθεί. Και επειδή η έννοια της βλασφημίας μπορεί να ανοίξει σαν την αγκάλη της Μεγαλόχαρης, ένας ευσεβής εισαγγελέας έχει τη δυνατότητα να στη φορτώσει στην καμπούρα και να τρέχεις για μερικά χρόνια.
Ένας 27χρονος από την Εύβοια ταλαιπωρείται από αστυνομία και Δικαιοσύνη επειδή διατηρούσε στο Facebook μία σελίδα αφιερωμένη στον «Γέροντα Παστίτσιο». Η στόχευση της σελίδας ήταν εμφανώς σατιρική με αντικείμενο τη δημοφιλία ή, καλύτερα τη λατρεία, προς το πρόσωπο του ιερομόναχου Παϊσιου που απεβίωσε το 1994. Στον Παϊσιο αποδίδεται πλήθος παραινέσεων, προφητειών και παρεμβάσεων, κυρίως απλοϊκής φύσης. Ο λόγος του τροφοδοτεί εκδόσεις βιβλίων και πρωτοσέλιδα του αθηναϊκού Τύπου. Συχνά δε, γίνονται αναφορές σε πράξεις που θεωρούνται θαυματουργές, τελούμενες έπειτα από οράματα με πρωταγωνιστή τον μοναχό. Υπάρχουν δε δημοσιεύματα για θαύματα που πραγματοποιήθηκαν με τη χρήση χώματος από το μνήμα του. Εδώ θα έκανε θαύματα και ένας εισαγγελέας με κριτική διάθεση απέναντι σε εκδόσεις, εκπομπές και θείες παρεμβάσεις. Είναι δυνατόν να μην εντοπίζουν ούτε μία απόπειρα εξαπάτησης των αφελών; Αλλά και η Δικαιοσύνη με το Ευαγγέλιο κάνει τη δουλειά της. Αν μάλιστα εσείς φτιάξετε μία σελίδα μέσω της οποίας θα ισχυρίζεστε ότι ο λόγος του Παϊσιου στοιχειοθετείται από απλοϊκές σκέψεις που χρησιμοποιούνται από κοινούς απατεώνες, το πιθανότερο είναι να σας μαζέψουν.
Η Ελλάδα, λοιπόν, είναι μία δυτική χώρα στην οποία έγινε άρση τηλεπικοινωνιακού απορρήτου για προσβολή των θείων. Σημειώνεται και ευκρινώς στην ανακοίνωση που εξεδόθη από την αστυνομία μετά τη μεγάλη επιτυχία: «H Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος συνέλαβε 27χρονο ημεδαπό για κακόβουλη βλασφημία και καθύβριση θρησκευμάτων, μέσω του Facebook. Ο 27χρονος διαχειριζόταν σελίδα στο Facebook με βλάσφημο και υβριστικό περιεχόμενο για το Γέροντα Παΐσιο και τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό.» Υπέροχη δεν είναι; Λείπει μόνο μία επικήρυξη από τον κ. Δένδια, στα βήματα του Πακιστανού υπουργού που προσφέρει 100.000 δολάρια για τον ηλίθιο που γύρισε το σκουπίδι με τον Μωάμεθ.
Βέβαια εδώ θα μπορούσε κάποιος να απευθυνθεί στις αρχές και να ρωτήσει πότε και πώς υπερβαίνει ένας βλάσφημος το όριο της ανοχής. Ποιο είναι το κριτήριο; Η αντίδραση της Χρυσής Αυγής; Ποια θρησκευτική αισθητική ορίζει το μέτρο; Προσμετράται ο όγκος των καταγγελιών ή η δημοφιλία της ιερής μορφής που πλήττεται από το βλάσφημο έργο; Σημειώνω δε, ότι ο Παϊσιος ούτε άγιος είναι, ούτε μνημονεύεται από την Εκκλησία ως μία ιδιαίτερη μορφή της πίστης. Όπως και να έχει, δεν θα έβγαινε άκρη. Θα συζητούσαμε από διαφορετική αφετηρία και διαφορετική δεκαετία. Όσο το αναχρονιστικό νομικό πλαίσιο παραμένει σε ισχύ, η λογική θα υποχωρεί έναντι της πίστης και η ελευθερία της έκφρασης θα υφίσταται αυθαίρετους περιορισμούς.
Όμως ένα κοσμικό, δυτικό κράτος οφείλει να αντιμετωπίζει τη θρησκεία ως ιδέα. Και οι δημόσιες ιδέες δέχονται κριτική, σάτυρα, απαξίωση και καταξίωση, εξευτελισμό και λατρεία. Υποτίθεται ότι καταργήσαμε το πανεπιστημιακό άσυλο επειδή η ελευθερία της έκφρασης είναι ένα αδιαπραγμάτευτο αγαθό. Ισχύει, αρκεί να μην εμπαίζεις τον Παϊσιο. Στη συνέχεια θα προστεθούν και άλλα.
Μόλις έγινε γνωστή η σύλληψη του «Παστίτσιου», οι καινούργιες σελίδες στο Facebook εμφανίστηκαν όπως τα σαλιγκάρια μετά τη βροχή. Ο Παστίτσιος αναστήθηκε σε πέντε-έξι από αυτές. Εμφανίστηκε ο Παρίσιος και μία σειρά από γέροντες που, πιθανότατα, έχουν έδρα στο εξωτερικό. Τι θα κάνουν οι αρχές; Θα αρχίσουν αλληλογραφία με την Ιντερπόλ για τις βλάσφημες σελίδες που προσβάλλουν τον Παϊσιο και την Ορθοδοξία; Πώς θα αντιμετωπίσουν το πολλαπλό σοκ που υφίσταται το χριστεπώνυμο πλήθος; Υποθέτω με μέτρα. Με αποφασιστικά μέτρα. Διότι όπως μου είπε ένας μαθητής του Παστίτσιου, ο γέροντας έλεγε ότι η καλή η μπεσαμέλ δένει μόνο με χειροπέδες.