Η παραγωγική ειδίκευση της χώρας. Τι είδους ανάπτυξη θέλουμε, πώς θα την επιτύχουμε και ποιούς θα υπηρετεί.

Γράφει ο Γιάννης Πούπκος* Καθημερινά στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο διαβάζουμε για την ανάγκη της χάραξης μιας αναπτυξιακής προοπτι...

Γράφει ο Γιάννης Πούπκος*

Καθημερινά στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο διαβάζουμε για την ανάγκη της χάραξης μιας αναπτυξιακής προοπτικής και ενός νέου δρόμου για να βγούμε από την ύφεση. Για όλους, πρώτη προτεραιότητα πρέπει να είναι η ανάπτυξη.
Για να υπάρξει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη της χώρας, θα πρέπει να απαντηθούν πρώτα κάποια βασικά ερωτήματα.
Τι είδους ανάπτυξη θέλουμε, πώς θα την επιτύχουμε και ποιούς θα υπηρετεί.
Ασφαλώς δεν μπορεί να είναι εφικτή και βιώσιμη μια ανάπτυξη που θα στηρίζεται, μέσα από τη συνεχή συμπίεση των μισθών, αποκλειστικά σε ένα φθηνό εργατικό δυναμικό με ευέλικτες μορφές εργασίας και με ελάχιστα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα. Μία ανάπτυξη που θα έχει ως βάση ένα κράτος με πολύ συμπιεσμένες δημόσιες δαπάνες και με ελάχιστα περιθώρια για κοινωνική πολιτική. Δεν πιστεύω ότι είναι εφικτή μια ανάπτυξη που θα χαρακτηρίζεται από τεράστιες ανισότητες μεταξύ των κοινωνικών στρωμάτων αυτής της χώρας.
Αν η χώρα μας στερηθεί την ικανότητα να εφοδιάζεται με τα αναγκαία δημόσια αγαθά (π.χ. υγεία, κοινωνική πρόνοια κλπ), τότε θα εγκλωβιστεί σε μια παγίδα φτώχειας. Εάν επιμείνει η κυβέρνηση στην παρατεταμένη επίθεση προς τον κόσμο της εργασίας και τη φτωχοποίησή του, η επιπλέον φτώχεια που προκύπτει ως αποτέλεσμα των πολιτικών επιλογών της είναι βέβαιο πως δεν θα σηματοδοτήσει το τέλος της ύφεσης.
Ήδη με το οικονομικό σχέδιο που σήμερα ακολουθείται, χιλιάδες άνεργοι, χιλιάδες εργαζόμενοι και κυρίως οι νέοι άνθρωποι με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, οι οποίοι είτε αντιμετωπίζουν το φάσμα της ανεργίας είτε υποαπασχολούνται, βρίσκονται σε πάρα πολύ άσχημη θέση. Ως αποτέλεσμα πολλοί από αυτούς αναγκάζονται να μεταναστεύσουν, αποστερώντας τη χώρα μας από το πιο σημαντικό ανθρώπινο κεφάλαιο (brain drain), το οποίο είναι απαραίτητο για να οδηγηθεί και πάλι σε τροχιά ανάπτυξης.
Απαιτείται στη θέση αυτού που σήμερα εξελίσσεται, ένα διαφορετικό και ολοκληρωμένο σχέδιο που θα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο ανθρώπινο δυναμικό και στη δημιουργία συνθηκών πλήρους, ποιοτικής απασχόλησης, καθώς και βιώσιμων θέσεων εργασίας.
Η Ελλάδα οφείλει να αναστοχαστεί και να αναλογιστεί πού μπορεί να ειδικευτεί και να αναπτύξει τομείς στους οποίους έχει συγκριτικό πλεονέκτημα, προκειμένου να επιτευχθεί η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης και η αύξηση των θέσεων εργασίας.
Χρειάζεται να υπάρξει ένα σχέδιο ειδίκευσης της χώρας. Κατόπιν να προσανατολιστεί η οικονομική και η εκπαιδευτική πολιτική στην επιτυχία αυτού του σχεδίου, με στόχο τη δημιουργία ανθρώπινου δυναμικού με ποιοτικές γνώσεις και δεξιότητες, το οποίο να μην αντιμετωπίζει πρόβλημα εισόδου στην αγορά εργασίας.
Η ελληνική οικονομία μπορεί να προσανατολιστεί και να επενδύσει σε τομείς υψηλής ειδίκευσης και υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως είναι η πληροφορική, η νανοτεχνολογία, η βιογενετική, η παραγωγή νέων μορφών ενέργειας, η αγροτική παραγωγή υψηλών προδιαγραφών καθώς και σε τομείς σύγχρονης κοινωνικής πολιτικής, όπως είναι η παροχή υπηρεσιών υψηλής ειδίκευσης ιατρικής και εκπαίδευσης. Σε αυτή την περίπτωση οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις θα έχουν πολύ περισσότερα περιθώρια και προοπτικές επιτυχίας και η χώρα θα μπορεί να εξασφαλίζει νέες και ποιοτικές θέσεις εργασίας για τους νέους καθώς και αξιοπρεπείς μισθούς.
Αυτού του είδους η ανάπτυξη με έμφαση στην εκπαίδευση και στην τεχνολογία μπορεί να καταστήσει την Ελλάδα μια καινοτομική, παραγωγική και ανταγωνιστική χώρα.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να περάσει σε δεύτερη μοίρα η ανάγκη ύπαρξης μιας βιομηχανικής πολιτικής απαραίτητης για την ανασυγκρότηση της οικονομίας, μέσα από τη δημιουργία δικτύων παραγωγικών μονάδων με έμφαση στην ποιότητα. Ούτε φυσικά να υποβαθμιστεί η ανάγκη παροχής ποιοτικής, δωρεάν βασικής εκπαίδευσης για όλους τους έλληνες πολίτες.
Το σχέδιο αυτό είναι μεσοπρόθεσμο. Τα υψηλά όμως ποσοστά ανεργίας, κυρίως της νεανικής και της μακροχρόνιας, καθιστούν απαραίτητες άμεσες λύσεις. Αναγκαία είναι λοιπόν η επιτάχυνση της απορρόφησης κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η πραγματοποίηση επενδύσεων σε σύγχρονες υποδομές δοκιμασμένων ή νέων κλάδων παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών, με άμεσα αποτελέσματα. Απαραίτητος είναι ο έλεγχος και η αξιολόγηση αυτών των επενδυτικών προγραμμάτων σε σχέση με τους στόχους που είχαν τεθεί π.χ. ως προς το αν τελικά δημιούργησαν τις προβλεπόμενες θέσεις εργασίας και για πόσο χρονικό διάστημα.
Μεγάλο βάρος πρέπει να δοθεί και στην παιδεία των νέων της χώρας. Η παιδεία των νέων δεν σχετίζεται μόνο με την οικονομική ανάπτυξη αλλά και με την κοινωνική δικαιοσύνη, χωρίς την οποία δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη. Οι πόροι που αφιερώνονται αποτελεσματικά στην παιδεία αποτελούν μια επιτυχημένη μορφή παρέμβασης για την άρση οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Η ισότητα των ευκαιριών πρόσβασης σε υψηλής ποιότητας παιδεία για όλους τους νέους, ανεξαρτήτως τάξης και καταγωγής, είναι η καλύτερη μορφή κοινωνικής πολιτικής και αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την κοινωνική δικαιοσύνη. Επιπρόσθετα, το επίπεδο εκπαίδευσης σε μια χώρα προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό τις αξίες και τη νοοτροπία που επικρατούν και καλλιεργεί στον πληθυσμό τη συναίσθηση της κοινωνικής ευθύνης. Αυτή η αξιακή σχέση αντανακλάται τόσο στις οικονομικές επιδόσεις όσο και στο επίπεδο διαφθοράς μιας χώρας, στις οποίες η Ελλάδα παρουσιάζει χείριστα αποτελέσματα.
Απαραίτητη προϋπόθεση για όλα αυτά είναι ένας ειλικρινής και αξιόπιστος κοινωνικός διάλογος που θα οδηγήσει σε ένα εθνικό σχέδιο πλατιάς αποδοχής και την απαραίτητη, για την ανάπτυξη, κοινωνική ειρήνη μέσα από μια νέα εθνική, κοινωνική, αναπτυξιακή συμφωνία. Αυτό βέβαια προϋποθέτει τη διασφάλιση της δίκαιης αναδιανομής του παραγόμενου προϊόντος και του εισοδήματος, την ενίσχυση της αναδιανεμητικότητας του κοινωνικού κράτους καθώς και την απελευθέρωση παραγωγικών δυνάμεων της χώρας που πνίγονται από την γραφειοκρατία και την διαφθορά.
Κρίσιμο ρόλο, για την επιτυχία αυτού του σχεδίου, έχουν οι κοινωνικοί εταίροι και κυρίως τα συνδικάτα, στα οποία τις δύσκολες αυτές στιγμές πρέπει να ακουμπήσουν και πάλι συνολικά οι εργαζόμενοι καθώς και οι νέοι άνθρωποι και να διεκδικήσουν συλλογικά και αγωνιστικά ένα καλύτερο και πιο ανθρώπινο αύριο.
Όλα τα παραπάνω είναι αναγκαία πιστεύω ώστε η χώρα μας να μπει σε μια αναπτυξιακή τροχιά με όρους κοινωνικούς και κάθε έλληνας πολίτης να αποκτήσει ξανά τη δυνατότητα να έχει μια αξιοπρεπή εργασία, με πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, να έχει μια αξιοπρεπή ζωή και να μπορεί και πάλι να σχεδιάζει, να ελπίζει και να ονειρεύεται. 

*ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΓΣΕΕ - Οικονομολόγος

Το παρόν πρωτοδημοσίευτηκε στην εφημερίδα Αξία