ΕΧΕΙ ΕΞΟΥΘΕΝΩΘΕΙ Η ΡΑΧΟΚΟΚΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου.    Εχω ξαναγράψει πως η οικονομική – και κυρίως η φορολογική – πολιτική της κυβέρνησης θα αποβεί μοιραία για...

Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου.  

 Εχω ξαναγράψει πως η οικονομική – και κυρίως η φορολογική – πολιτική της κυβέρνησης θα αποβεί μοιραία για την επιβίωση της δημοκρατίας. Δίχως σκέψη για μακροπρόθεσμες προοπτικές και με εξαιρετικά κοντόθωρες αντιλήψεις περί ανταγωνιστικότητας και διάσωσης του δημόσιου τομέα το οικονομικό επιτελείο ροκανίζει τις βάσεις πάνω στις οποίες στηρίζεται η επιβίωση του δημοκρατικού συστήματος. Μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία έλκει την στήριξή της από το σύνολο των συμφερόντων που κατά βάση εξυπηρετεί η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών. Οι πολίτες προσβλέπουν σε ένα σύστημα που θα τους διευκολύνει να χτίζουν το μέλλον και την καθημερινότητά τους πάνω σε βάσεις σταθερότητας, συνέχειας, ευνομίας και δικαιοσύνης.
Ο κάθε πολίτης αυτό στο οποίο κυρίως στοχεύει είναι η εξασφάλιση καλύτερης ζωής για τον εαυτό του και την οικογένειά του και ένα περιβάλλον σιγουριάς από αναπάντεχα γεγονότα και φαινόμενα ώστε τα όποια του σχέδια να είναι δυνατόν να υλοποιηθούν. Στην Ελλάδα δυστυχώς ολόκληρος ο πολιτικός κόσμος έθισε τους πολίτες σε μια διαστρεβλωμένη αντίληψη περί δημοκρατίας. Με το χτίσιμο άπειρων πελατειακών σχέσεων, ανάλογα με τις προοπτικές και τις δυνατότητες του κάθε κόμματος (τα κόμματα εξουσίας διόριζαν μεγαλώνοντας το δημόσιο ενώ η αριστερά αναλάμβανε προστάτης των βολεμένων συντεχνιών και υπερθεμάτιζε για την παραπέρα ισχυροποίησή τους), ο κόσμος ταύτισε την δημοκρατία με τις παροχές και τις προσωπικές εξυπηρετήσεις. Με την οικονομική κρίση αυτό σενάριο έπαψε πλέον να είναι δυνατό. Η λειτουργία της δημοκρατίας λοιπόν σαν ζωντανός οργανισμός που θα μπορούσε να χτίσει ένα καλύτερο αύριο κλονίσθηκε. Πολύ κόσμος σοκαρισμένος και μουδιασμένος δεν μπορούσε να καταλάβει τι ακριβώς συνέβαινε.
Γρήγορα την αμηχανία ακολούθησε η αγανάκτηση και ο θυμός. Εκεί επάνω οι δημοκρατικές αρχές όφειλαν να στοχοποιήσουν το πρόβλημα, να διατυπώσουν λύσεις με ορατή προοπτική και να χτίσουν πάνω σε όσα ακόμη συμφέροντα έδεναν τους πολίτες και το μέλλον τους με την δημοκρατία. Με τυφλοσούρτη όμως κάποιες κατευθύνσεις του δανειακού Μνημονίου οι ελληνικές αρχές πέταξαν την ευκαιρία αυτή στα σκουπίδια. Χωρίς ποτέ να φροντίσουν να εξηγήσουν σε τι ακριβώς οι μνημονιακές επιβαρύνσεις αποσκοπούσαν και ποιος είναι περίπου ο χρονικός ορίζοντας των κακουχιών, έκαναν ότι μπορούσαν για να αποφύγουν ρυθμίσεις που έθιγαν τους κομματικούς τους στρατούς που είχαν αποικήσει τον δημόσιο τομέα ενώ ταυτόχρονα έκαναν σφοδρές επιθέσεις σε κάποια πράγματα που για τους πολίτες αποτελούσαν ψυχολογικά σταθερά. Μειώθηκαν μισθοί, συντάξεις κι έγιναν άγριες προσπάθειες αφαίμαξης της ακίνητης περιουσίας των πολιτών. Παράλληλα, τινάχθηκαν στον αέρα οι αντιλήψεις περί προστασίας των συναλλαγών με τις παρεμβάσεις σε τραπεζικές καταθέσεις και στον τρόπο διεκπεραίωσης ατομικών οικονομικών υποχρεώσεων.
Το αποτέλεσμα είναι οι πάντες πλέον τώρα να βυσσοδομούν, να αισθάνονται ανασφαλείς και να εντάσσονται στην κατηγορία όσων «δεν έχουν να χάσουν τίποτε». Αφού η δημοκρατία δεν είχε λειτουργήσει ποτέ σαν θεσμός εξοικείωσης των πολιτών με την διεκδίκηση ανταγωνιστικά της προσωπικής του καθενός ευτυχίας αλλά αντίθετα είχε εμφανισθεί σαν μοχλός άνωθεν εξασφάλισης ευημερίας και καλοπέρασης, η κατάρρευση του κράτους – πάτρωνα άφησε τους πάντες να πορεύονται περίπου στο κενό. Με τα συνακόλουθα αψυχολόγητα χτυπήματα στις μόνες σταθερές της καθημερινής ζωής (μισθοί, συντάξεις, ακίνητη περιουσία, απόρθητο του ατομικού τραπεζικού λογαριασμού) οι πολίτες οδηγήθηκαν από την άρνηση, στην αρχή, μετά στην αγανάκτηση, στην απελπισία και τώρα τελευταία στην παθητική αποδοχή και τον επικίνδυνο πλέον μηδενισμό.
Σειρήνες εναντίον της δημοκρατίας τώρα πλέον ακούγονται πολλές. Κι όταν ο κόσμος δεν περιμένει πιά τίποτα χειροπιαστό από αυτήν, εύκολα παρασύρεται από φωνές άρνησης και ύβρεων που δεν αντιπροτείνουν τίποτα απολύτως. Ο κίνδυνος όμως δεν βρίσκεται, όπως πολλοί νομίζουν, στους μισσαλόδοξους αρνητές. Το πρόβλημα βρίσκεται στις εκατοντάδες χιλιάδες των απλών πολιτών που αποπροσανατολισμένοι από τα χτυπήματα στην ραχοκοκκαλιά του δημοκρατικού οικοδομήματος (απαξίωση ατομικών περιουσιών, αδυναμία πληρωμής φορολογικών επιβαρύνσεων, παύση προστασίας προσωπικών συναλλαγών) δεν πρόκειται να προστρέξουν σε ενίσχυση του κλυδωνιζόμενου πολιτεύματος.
Η με κάθε μέσον προστασία των συντεχνιών δεν πρόκειται όχι μόνο να σώσει την εκλογική παρουσία των κομμάτων του λεγόμενου «συνταγματικού τόξου» (και είναι επικίνδυνα κοντόθωρο κάποιοι να εξαιρούν από αυτό την αξιωματική αντιπολίτευση), αλλά κινδυνεύει να αποβεί και μοιραία για την επιβίωση του δημοκρατικού συστήματος. Αυτό χρειάζεται σαφώς υποστήριξη από το κοινωνικό περιβάλλον για να επιβιώσει. Και αυτή η υποστήριξη («supports», το λένε στην πολιτική επιστήμη των συστημάτων) δεν φαίνεται να έρχεται σήμερα σχεδόν από πουθενά.