Μεγάλα αθλητικά γεγονότα: η συγκίνηση δεν μένει πια εδώ…

Ένα από τα κοινωνικά αγαθά που έχει αλλοιώσει περισσότερο η παγκοσμιοποίηση είναι τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα όπως τα Μουντιάλ και οι Ολυ...

Ένα από τα κοινωνικά αγαθά που έχει αλλοιώσει περισσότερο η παγκοσμιοποίηση είναι τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα όπως τα Μουντιάλ και οι Ολυμπιάδες. Γεγονότα που γίνονταν σημεία αναφοράς για μεγάλα τμήματα πληθυσμού, πλούσιους και φτωχούς, μορφωμένους και αμόρφωτους, κατοίκους αναπτυγμένων ή αναπτυσσόμενων χωρών. Κι όταν λέμε αλλοίωση, εννοούμε κυρίως την αφαίρεση από το γεγονός κάθε συγκίνησης, συναισθηματικής φόρτισης, αλλά και μυθικής διάστασης. Σπάνια πλέον μια μεγάλη αθλητική διοργάνωση μπορεί να γεννήσει ήρωες που θα αποτελέσουν σύμβολα για τους νέους και αντικείμενο θαυμασμού για τους υπόλοιπους.

Οι Αμπέμπε Μπεκίλα, Όουενς, Ζάτοπεκ, ακόμα και ο Μπούμκα, δεν μπορούν να συγκριθούν με τους σύγχρονους ‘’σκληρούς‘’ επαγγελματίες αθλητές, τους οποίους όλοι, στο πίσω -αλλά και στο μπρος- μέρος του κεφαλιού μας, θεωρούμε ντοπαρισμένους. Αντίστοιχα, οι Ρονάλντο και Μπέκαμ εκλαμβάνονται μάλλον ως τηλεοπτικοί αστέρες, παρά ως μάγοι της μπάλας, όπως ήταν ο Ριβελίνο, ο Ματσόλα ή και Κρόιφ.

Εκτός όμως από τη συναισθηματική αποφόρτιση των μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων, σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η αποκέντρωσή τους, που συντελείται από το τέλος του προηγούμενου αιώνα. Χώρες της περιφέρειας επιδιώκουν να κεφαλοποιήσουν τη ραγδαία βελτίωση των δεικτών ανάπτυξής τους με τη διεκδίκηση και την τέλεση κάποιου μεγάλου αθλητικού γεγονότος. Έτσι, δόθηκαν Ολυμπιάδες στο Πεκίνο (2008) και στο Ρίο το (2016), Μουντιάλ στη Ν. Κορέα και την Ιαπωνία (2002), τη Ν. Αφρική (2010), τη Βραζιλία (2014), τη Ρωσία (2018) και το Κατάρ (2022). Έχουν παρεμβληθεί μόνο τρεις «παλιοί»: Αθήνα (2004), Λονδίνο (2012) και Γερμανία (2010). Σαν για να δοθεί διαβατήριο και στον παραέξω κόσμο.

Η προετοιμασία του γεγονότος από τους νέους διοργανωτές δρα συνήθως σαν καταλύτης, πυροδοτώντας εκρήξεις που οφείλονται στις βαθύτερες αντιθέσεις των κοινωνιών τους. Ποιος μπορούσε να φανταστεί ότι η ποδοσφαιρομάνα Βραζιλία θα συγκλονιζόταν από διαδηλώσεις ενάντια στο Μουντιάλ; Ποιος θα μπορούσε να πιστέψει ότι αυτές οι διαδηλώσεις θα ξεκινούσαν –στις περισσότερες περιπτώσεις- από τα γήπεδα;

To success story του Λούλα απειλείται από διαδηλώσεις που οργανώθηκαν μέσω των ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης στις μεγαλουπόλεις της χώρας και κατέβασαν στους δρόμους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, νέους στην πλειονότητά τους. Το κύμα λαϊκής δυσαρέσκειας εκδηλώνεται τη στιγμή που η Βραζιλία, έπειτα από αρκετά χρόνια οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, περνά μία δύσκολη περίοδο οικονομικής κάμψης και αύξησης του πληθωρισμού, κυρίως στις τιμές των διατροφικών προϊόντων.

Ο μάγος Ριβάλντο δήλωσε: «Μία χώρα που σιωπά δεν μπορεί να αλλάξει. Συγχαρητήρια στο λαό της Βραζιλίας που διαδηλώνει και δείχνει δυνατός και ενωμένος. Ίσως μ' αυτό τον τρόπο να μπορέσει να αλλάξει κάτι. Δεν είμαστε σε θέση να φιλοξενήσουμε το Παγκόσμιο Κύπελλο αυτή τη στιγμή. Δεν το χρειαζόμαστε. Χρειαζόμαστε υγεία και παιδεία. Είναι ντροπή να σπαταλάμε τόσα πολλά χρήματα για το Παγκόσμιο Κύπελλο, ενώ τα νοσοκομεία και τα σχολεία παραμένουν σε άθλια κατάσταση».

Ακόμα: «Θέλω ο κόσμος να βλέπει πού ξοδεύονται τα λεφτά του. Και χαίρομαι γιατί ο κόσμος καταλαβαίνει και κατεβαίνει στους δρόμους για να διαμαρτυρηθεί. Ελπίζω και πιστεύω να συνεχίσει να διαδηλώνει την αντίθεσή του σ' αυτές τις εγκληματικά παράλογες δαπάνες» δήλωσε ο βιρτουόζος Ρομάριο, βουλευτής πλέον του Σοσιαλιστικού κόμματος.

Θλιβερή περίπτωση -πολλά χρόνια τώρα- ο Πελέ, που εξακολουθεί να πιστεύει στην παραδοσιακή ηλιθιότητα ότι η πολιτική πρέπει να μένει μακριά από τον αθλητισμό.

Το πλέον ανησυχητικό όμως είναι ότι η μεγαλύτερη εγκληματική συμμορία της χώρας, το PCC (Primeiro Commando Da Capital), απειλεί με επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ.

Παράλληλα στο Κατάρ, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις της βρετανικής εφημερίδας Guardian, 44 εργάτες έχασαν τη ζωή τους (1.5 εκ. εργάτες θα προσληφθούν τα επόμενα χρόνια), δουλεύοντας στα έργα για το Μουντιάλ, ενώ αποκαλύφθηκαν παραβιάσεις βασικών εργασιακών δικαιωμάτων: πρόκειται για έναν σύγχρονο εργασιακό μεσαίωνα. Η Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, Σάρα Μπάροου, προειδοποίησε ότι οι θάνατοι θα συνεχιστούν και κάλεσε τη FIFA να επανεξετάσει το κατά πόσον η διοργάνωση μπορεί να γίνει στο Κατάρ.

Τελικά το ποδόσφαιρο την εποχή της παγκοσμιοποίησης, εκτός από όπιο των λαών, εκτός από μηχανισμός αποβλάκωσης –και ό,τι άλλο έχει γραφτεί εναντίον του– είναι και καθρέφτης των σύγχρονων κοινωνιών. Ιδιαίτερα αυτών όπου οι αριθμοί ευημερούν και οι άνθρωποι πεθαίνουν. Μακάρι, τα δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι, που αναμένεται ότι θα δούμε τον τελικό στη Βραζιλία, να γνωρίζουμε τουλάχιστον αυτό που συμβαίνει. Θα είναι μια αρχή, ώστε τα αθλητικά γεγονότα να ξαναγίνουν λαϊκές γιορτές.
                                                                                                                 Θοδωρής Τσιάλας