Η επέτειος που δεν γιορτάζεται...

Παρατηρητής Η επέτειος που δεν γιορτάζεται Υπάρχουν πολιτικές επέτειοι που συνοδεύονται από πανηγυρικές δηλώσεις, προσεκτικά μονταρισμένα βί...

Παρατηρητής

Η επέτειος που δεν γιορτάζεται
Υπάρχουν πολιτικές επέτειοι που συνοδεύονται από πανηγυρικές δηλώσεις, προσεκτικά μονταρισμένα βίντεο και λόγια περί «σταθερότητας». Υπάρχουν όμως και άλλες, πιο καθοριστικές, που επιλέγεται συνειδητά να μείνουν στη σκιά. Για τον Κυριάκος Μητσοτάκης, η πραγματική επέτειος δεν είναι αυτή που επικοινωνείται. Είναι ο Νοέμβριος του 2015.
Τότε που το εκλογικό σύστημα της Νέα Δημοκρατία κατέρρευσε ή «κατέρρευσε» ,σε ζωντανή μετάδοση. Τότε που ένα τεχνικό φιάσκο μετατράπηκε σε πολιτικό επιχείρημα. Και τότε που ο μέχρι πρότινος outsider βρέθηκε ξαφνικά στην πρώτη γραμμή, όχι επειδή επικράτησε σε έναν κανονικό ανταγωνισμό, αλλά επειδή το υπάρχον κομματικό σύστημα αυτοακυρώθηκε.
Η εικόνα εκείνης της ημέρας ήταν αποκαλυπτική. Η Νέα Δημοκρατία έμοιαζε ανίκανη να οργανώσει ακόμη και μια στοιχειώδη εσωκομματική διαδικασία. Ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης φορτώθηκε –δικαίως ή αδίκως– τον ρόλο του εκπροσώπου ενός παλιού μηχανισμού, ενώ συνολικά η τότε ηγεσία παρουσιάστηκε ως πολιτικά και τεχνολογικά ανεπαρκής. Στο παρασκήνιο, η ευθύνη άγγιξε αναπόφευκτα και τον Αντώνης Σαμαράς, ως θεσμικό εγγυητή ενός μοντέλου που κατέρρευσε.
Από εκείνη τη στιγμή, άρχισε να διαμορφώνεται ένα νέο δόγμα εξουσίας. Το αποκεντρωμένο κομματικό σύστημα αποδομήθηκε, τα εσωτερικά αντίβαρα εξουδετερώθηκαν και οι συλλογικές λειτουργίες υποβαθμίστηκαν. Η εξουσία συγκεντρώθηκε στο γραφείο του προέδρου, ενώ ρόλο-κλειδί ανέλαβαν πρόσωπα χωρίς ισχυρή κομματική αναφορά, στο όνομα της «ανανέωσης» και της «αποτελεσματικότητας».
Ό,τι παρουσιάστηκε τότε ως οργανωτική μεταρρύθμιση, λειτούργησε στην πράξη ως γενική δοκιμή διακυβέρνησης. Το μοντέλο εφαρμόστηκε αργότερα στο κράτος, με το λεγόμενο Επιτελικό Κράτος: κάθετη διοίκηση, περιορισμός θεσμικών ελέγχων, συγκέντρωση αποφάσεων σε στενό πυρήνα. Η κομματική εμπειρία μεταφέρθηκε αυτούσια στη δημόσια διοίκηση.
Γι’ αυτό και οι σημερινές απορίες ή οι επιλεκτικές «εκπλήξεις» για τις πρακτικές εξουσίας μοιάζουν περισσότερο με προσχηματική αμνησία. Δεν πρόκειται για παρεκκλίσεις, αλλά για συνέχεια. Το πολιτικό αποτύπωμα της διακυβέρνησης έχει τις ρίζες του σε εκείνη την κρίσιμη στιγμή, όταν ένα τεχνικό ατύχημα αναβαθμίστηκε σε στρατηγική ευκαιρία.
Ο Νοέμβριος του 2015 δεν είναι μια τυχαία ημερομηνία. Είναι το σημείο μηδέν ενός μοντέλου που άλλαξε πρώτα τη Νέα Δημοκρατία και στη συνέχεια τη χώρα. Και ίσως γι’ αυτό παραμένει η πιο άβολη επέτειος για όσους προτιμούν να μιλούν για αποτελέσματα, αποφεύγοντας να θυμηθούν την αφετηρία.
Γράφει ο Παρατηρητικός