"Στους 200 δεν ήταν μόνο κομμουνιστές...'

Νίκος Μποζιονέλος Από όσα διάβασα, άκουσα και έψαξα. Από τους 200 της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά (διότι έγιναν κι άλλες εκτελέσεις), κατά π...

Νίκος Μποζιονέλος
Από όσα διάβασα, άκουσα και έψαξα. Από τους 200 της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά (διότι έγιναν κι άλλες εκτελέσεις), κατά πλειονότητα περίπου 120 με 130 ήταν κομμουνιστές κρατούμενοι της Ακροναυπλίας, μικρομεσαία στελέχη του ΚΚΕ, όχι κατ’ ανάγκην (φιλο)σταλινικοί. Ανάμεσά τους υπήρχαν τροτσκιστές και αρχειομαρξιστές, πρόσωπα που η ηγεσία του κόμματος – ο Ιωαννίδης, ο Σιάντος και ο Ζαχαριάδης – αντιμετώπιζε με καχυποψία, όπως έχει καταγραφεί και από τον Άγι Στίνα. Είχαν συλληφθεί με βάση το Ιδιώνυμο, νόμο του 1929 του Ελευθερίου Βενιζέλου, που συνέχισε το καθεστώς του Ιωάννη Μεταξά. Ήταν μια σκληρή αλλά τότε θεσμοθετημένη κρατική πολιτική απέναντι σε όσους θεωρούνταν ότι επιδίωκαν βίαιη ανατροπή του καθεστώτος.
Ο Μεταξάς είχε πεθάνει μήνες πριν από τη γερμανική εισβολή. Ο ισχυρισμός ότι «παρέδωσε» τους Ακροναυπλιώτες στους Γερμανούς δεν στέκει ιστορικά.
Ανώτερα στελέχη του ΚΚΕ είχαν απομακρυνθεί νωρίτερα, ενώ 27 ακόμη απελευθερώθηκαν με παρέμβαση του Βούλγαρου πρέσβη, με το επιχείρημα ότι ήταν «Σλαβομακεδόνες». Το γιατί έμειναν πίσω οι μικρομεσαίοι κρατούμενοι έχει αποτελέσει αντικείμενο κριτικής και από ανθρώπους του ίδιου του αριστερού χώρου. Ο ίδιος ο Γιάννης Ιωαννίδης αναφέρει στις αναμνήσεις του ότι περίμεναν εντολές και δεν κινήθηκαν.
Έπεσαν στα χέρια των Γερμανών, που τους μετέφεραν στο Χαϊδάρι και έπειτα στην Καισαριανή. Έπεσαν στα χέρια των Γερμανών επειδή οι δωσίλογοι τους παρέδωσαν στους ναζί.
Στους 200 δεν ήταν μόνο κομμουνιστές. Υπήρχαν και μη κομμουνιστές αντιστασιακοί, όπως ο ανθυπομοίραρχος Μιχαήλ Ζαντές και ο Νικόλαος Τσίκος της Οργάνωσης «Όμηρος». Συνολικά περίπου 70-80 δεν είχαν κομματική δράση. Όλοι στάθηκαν απέναντι στο εκτελεστικό απόσπασμα με αξιοπρέπεια. Αυτό δεν σηκώνει αστερίσκους.
Η θυσία τους είναι εθνική. Δεν ανήκει σε κανένα κομματικό γραφείο. Όποιος προσπαθεί να τη μετατρέψει σε εργαλείο μονοπώλησης της Αντίστασης, προσβάλλει τη μνήμη τους. Και όποιος διαγράφει τα σκοτεινά κεφάλαια της περιόδου 1943–1949 για να φτιάξει καθαρές, βολικές αφηγήσεις, κάνει πολιτική, όχι ιστορία.
Στην Καισαριανή εκτελέστηκαν 200 Έλληνες από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής. Τιμή στους νεκρούς. Και λίγη σοβαρότητα από τους ζωντανούς.