O Μάρκος...

Δημήτρης Τριάντος Γεννημένος σε μια σπηλιά στην Ανω Συρο, καθολικός στο θρήσκευμα, πήγε σχολείο μέχρι την τετάρτη δημοτικού, δουλειές του πο...

Δημήτρης Τριάντος
Γεννημένος σε μια σπηλιά στην Ανω Συρο, καθολικός στο θρήσκευμα, πήγε σχολείο μέχρι την τετάρτη δημοτικού, δουλειές του ποδαριού, χασάπης, εφημεριδοπώλης, οπωροπώλης, λούστρος, γίνεται ο καλύτερος σφαγέας στα σφαγεία του Πειραιά, δεν τον λέγανε Μάρκο, τα παρατσούκλια του ήταν γδάρτης ή τομαρατζής ή φράγκος,
Ανθρωπος του περιθωρίου, βαρύς μάγκας, λεβεντάνθρωπος, χόρευε καταπληκτικά ζεϊμπέκικο και πολλοί τον πλήρωναν για να τον δουν να χορεύει παρά να παίζει μπουζούκι, όλοι τον σέβονταν και τον φοβόντουσαν, δούλευε το μαχαίρι, είχε άλλωστε μεγάλη σωματική δύναμη αλλιώς δεν θα έκανε τον σφαγέα, προστάτευε ως αγαπητικός πόρνες στα Βουρλά του Πειραιά, χασικλής, έπαιζε στους τεκέδες, τον φίλο του τον Δελιά τον βρίσκουν νεκρό από ηρωίνη, τον Μάρκο που τον γνωριζαν έκαναν τα στραβά τα μάτια
Αυτοδίδακτος μαθαίνει μόνος του το μπουζούκι. Τα σμυρναίικα τραγούδια έχουν σαντούρια και βιολιά, το σαντούρι είναι βαρύ εργαλείο δύσκολα το μαθαίνεις και το βιολί είναι ακριβό, οι ρεμπέτες παίζουνε σε παραπήγματα κυνηγημένοι από την αστυνομία, οπότε το όργανο του ο ρεμπέτης πρέπει να μπορεί να το κρύψει κάτω από την καμπαρτίνα του και να το σκάσει, ετσι τα αντικαθιστούν με το μικρότερο και πιο φθηνό μπουζούκι που και αυτό με την σειρά του μικραίνει σε μέγεθος και γίνεται μπαγλαμάς και μπαγλαμαδάκι, οταν τους πιάνανε τους τα σπάζανε ιδιαίτερα επί Μεταξά, υπάρχουν πολλά ρεμπέτικα που δείχνουν την ψυχική σύνδεση του ρεμπέτη με το όργανο του (μου σπάσανε τον μπαγλαμά...)
το 1933, ηχογράφησε στην Odeon τον πρώτο δίσκο με μπουζούκι στην Ελλάδα
Μοιραία γυναίκα της ζωής του η Ζιγκουάλα, από τις πόρνες που πουλαγε προστασία αλλά τελικά παντρεύτηκε!

"Μικρός αρραβωνιάστηκα κορόιδο που επιάστηκα

Και πήρα μια μπεμπέκα μαγκιώρα για γυναίκα"
αυτός την αγάπησε εκείνη τον απατούσε ακόμα και με τον κουμπάρο, αυτός δεν το πίστευε, μέχρι που ένας φίλος του έκοψε μπροστά του το αυτί του και του το έδωσε για να τον πείσει, ζητάει διαζύγιο, η Καθολική Εκκλησία αρνείται, αυτός ξαναπαντρεύεται με ορθόδοξο γάμο και αφορίζεται από τους Καθολικούς, η Ζιγκουάλα τον στοιχειώνει, του ζητάει συνέχεια χρήματα για διατροφή, βάζει τα αδέλφια της να τον απειλούν ότι θα τον σκοτώσουν, ηχογραφεί τα τραγούδια του με ψευδώνυμα ή ονόματα φίλων του (Ρόκος, Περιστέρης κλπ) για να της δηλώσει ότι δεν έχει εισοδήματα!
Από ποίηση δεν είχε ιδέα, τον λυρισμό των στίχων του, τον αντλούσε από τα δημοτικά τραγούδια. Αυτός λοιπόν ο λαϊκός άνθρωπος μας δίνει στίχο που δεν μπόρεσαν να δώσουν ουτε Ελυτης και Σεφερης
«Το 1937 πήγα για πρώτη φορά στη Σύρο, είκοσι χρόνια αφ' ότου έφυγα από το νησί. Σ' ένα μαγαζί στην παραλία, κάθε βράδυ το γέμιζε ο κόσμος, έκατσα περίπου δύο μήνες. Εγώ, όταν τραγουδούσα, κοίταζα πάντα κάτω, αδύνατο να κοιτάξω τον κόσμο, τα έχανα. Εκεί όμως που έπαιζα, σηκώνω μια στιγμή το κεφάλι και βλέπω μια ωραία κοπέλα με ωραία μαύρα μάτια. Δεν ξανασήκωσα το κεφάλι, μόνο το βράδυ την σκεφτόμουν, την σκεφτόμουν...Ούτε και ξέρω πως την λέγανε ούτε κι εκείνη ξέρει πως γι ' αυτήν μιλάει το τραγούδι. Όταν γύρισα στον Πειραιά, έγραψα τη Φραγκοσυριανή.
Η κοπέλα δεν έμαθε ποτέ ότι για αυτήν γράφτηκε η φραγκοσυριανη ουτε εμεις γνωρίζουμε ποια είναι
Μια φούντωση μια φλόγα...τι σπουδαίος στίχος, έξαψη, επιθυμία, παραφορά, πύρωμα
Υπάρχει και μια άλλη εκδοχή για τον διάσημο στίχο
Γυρίζει στο σπίτι και του λεει η Ζιγκουαλα
-Μάρκο, Μάρκο
-τι είναι μωρή
-μια φουντωση ενα πόνο έχω στην καρδιά
Μετα από λίγο τα ιδια
-Μάρκο, Μάρκο
-τι είναι μωρή
-μια φουντωση ενα πόνο έχω στην καρδιά
-Σκάσε μωρή να το γράψω και έρχομαι!
Το τραγούδι είναι και τουριστικό αφού μας ξεναγεί στις περιοχές του νησιού :
...Θα σε πάρω να γυρίσω
Φοίνικα, Παρακοπή
Γαλησσά και Nτελαγκράτσια
και ας μου ’ρθει συγκοπή
Στο Πατέλι, στο Nυχώρι
φίνα στην Αληθινή
και στο Πισκοπιό ρομάντζα
γλυκιά μου Φραγκοσυριανή
Πισκοπιό είναι η Επισκοπή που έχει την ωραιότερη θέα. Εκεί ήταν και το σπίτι της Μαρίνας και του καπετάνιου του Μ. Καραγάτση στην "Μεγάλη Χίμαιρα" που μόλις είδαμε στην ΤV
Εντυπωσιακές οι νεοκλασικές επαύλεις στην Ποσειδωνία ή Ντελαγκράτσια το όνομα από την εκκλησία της Madonna della Grazia=Μαρία Κεχαριτωμένη
Άπειρες οι διασκευές της Φραγκοσυριανής, καλύτερη, η αυθεντική η πρώτη του Μάρκου, εάν προσέξετε δεν λέει «λες και μάγια μού 'χεις κάνει» όπως όλες οι διασκευές αλλά «ΚΑΙ μάγια μού 'χεις κάνει», τα μάγια είναι ήδη γεγονός!.
Δεν είναι αυτό το καλύτερο του, κατά Χατζιδάκι το καλύτερο ελληνικό λαϊκό τραγούδι " Τα ματόκλαδα σου λάμπουν "
Η περίοδος λίγο πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο είναι η πιο πετυχημένη του, τα αριστουργήματα του τα γράφει στην δεκαετία του 1930. Μετά προσβάλλεται από αρθρίτιδα στα χέρια, δεν μπορεί να παίξει, τον ξεχνούν οι πάντες και κυριολεκτικά καταφεύγει στην ζητιανιά, βγάζει δίσκο, τον ξανα-ανέστησε ο Βασίλης Τσιτσάνης την δεκαετία του 60, βάζοντας όλους τους μεγάλους τραγουδιστές να πουν τραγούδια του με πρώτο τον Μπιθικώτση και Καίτη Γκρέι, Άντζελα Γκρέκα, Στράτο Διονυσίου, κ.α
Φεύγει από την ζωή σαν σήμερα, 8 Φλεβάρη 1972, όπως έλεγε ο γιος του, τα έξοδα της κηδείας καλύφθηκαν με δανεικά φίλων της οικογένειας, τελικά παρουσία Καθολικών ιερέων που τον συγχώρεσαν ως το πιο διάσημο τέκνο της μικρής τους κοινότητας στην Ελλάδα !
φωτο 1 και 2 πορτρέτο από Σπύρο Σούτσο και επιχρωματισμός από Χρήστο Καπλάνη
φωτο 3. Ο τάφος του στο Γ Νεκροταφείο στην Νίκαια, ο ορισμός του κιτς, δεν φταίει αυτός αλλά όσοι είχαν την ιδέα, λόγια που γράφτηκαν για αυτόν σκαλισμένα, μερικά επαναλαμβανόμενα, θα αρκούσε ένα και καλό!

Σήμερα που έχουμε ένα σωρό κόμματα και περιμένουνε να γίνουν άλλα τόσα, και όλοι θέλουν να γίνουν πρωθυπουργοί, αν ζούσε ο Μάρκος θα τους αφιέρωνε το δικό του αναρχικό τραγούδι
Όσοι γινούν πρωθυπουργοί όλοι τους θα πεθάνουν
τους κυνηγάει ο λαός απ’ τα καλά που κάνουν
Βάζω υποψηφιότητα πρωθυπουργός να γίνω
να κάθομαι τεμπέλικα να τρώω και να πίνω
Και ν’ ανεβαίνω στη Βουλή
εγώ να τους διατάζω
να τους πατώ τον αργιλέ
και να τους μαστουριάζω....