ΟΤΑΝ οι Βρετανοί οδηγούσαν στην αγχόνη τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη...

Ήταν 13 Μαρτίου 1957. Ο 17χρονος μαθητής Ευαγόρας Παλληκαρίδης γνώριζε πως, όταν το ρολόι σήμαινε μεσάνυχτα, θα αντιμετώπιζε την αγχόνη και ...

Ήταν 13 Μαρτίου 1957. Ο 17χρονος μαθητής Ευαγόρας Παλληκαρίδης γνώριζε πως, όταν το ρολόι σήμαινε μεσάνυχτα, θα αντιμετώπιζε την αγχόνη και τον αιματοβαμμένο δήμιο των Βρετανών αποικιοκρατών, Χάρι Άλεν, εκείνον που απαγχόνιζε τους Κύπριους αγωνιστές...

Ποιο ήταν το «έγκλημά» του; Συνελήφθη να μεταφέρει ένα όπλο τύπου Μπρεν. Οι Άγγλοι, που αναζητούσαν επιτυχίες απέναντι στον απελευθερωτικό αγώνα των Κυπρίων, τον συνέλαβαν στις 8 Δεκεμβρίου 1956, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, και τον οδήγησαν ενώπιον της αποικιακής δικαιοσύνης για κατοχή και διακίνηση παράνομου οπλισμού. Η δίκη του ορίστηκε για τον Μάρτιο του 1957.

Ο Ευαγόρας, μαθητής στο Ελληνικό Γυμνάσιο Πάφου, εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ, αφήνοντας το σχολείο για να πολεμήσει για την Ένωση με την Ελλάδα. Συμμετείχε σε διαδηλώσεις, διανομή προκηρύξεων, αναγραφή συνθημάτων και ένοπλες επιχειρήσεις. Επικηρύχθηκε από τους Βρετανούς με 5.000 λίρες – τεράστιο ποσό για την εποχή.

Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας δεν άφησε περιθώρια στους δικηγόρους του να τον υπερασπιστούν, καθώς παραδέχθηκε την ενοχή του με έναν τρόπο που έμεινε στην Ιστορία: «Γνωρίζω ότι θα με κρεμάσετε. Ό,τι έκαμα το έκαμα ως Έλλην Κύπριος όστις ζητεί την Ελευθερίαν του. Τίποτα άλλο».

Την επομένη της καταδίκης του σε θάνατο, ο κόσμος ξεσηκώθηκε για να σωθεί. Οι εκκλήσεις για απονομή χάριτος από την Ελλάδα, την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες απορρίφθηκαν από τον Άγγλο κυβερνήτη Τζον Χάρντινγκ και τη βρετανική διπλωματία. Διαδηλώσεις ξέσπασαν παντού. Ο Άγγλος κυβερνήτης όμως επέμεινε: «εις θάνατον». Ξεσηκώθηκαν οι πάντες· μα χάρη δεν του έδωσε κανείς.

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 13ης Μαρτίου 1957 οδηγήθηκε στην αγχόνη. Με το κεφάλι ψηλά τραγούδησε τον Εθνικό Ύμνο. Δύο λεπτά αργότερα, η καταπακτή άνοιξε και ο Ευαγόρας πέρασε στην αιωνιότητα. Μόνον ο δήμιος Χάρι Άλεν περιέγραψε στωικά τα τελευταία δευτερόλεπτα του ήρωα: «Ξεψύχησε ηρωικά, 9 δευτερόλεπτα μετά τη στιγμή που άνοιξε η ξύλινη καταπακτή της αγχόνης…».

Οι Άγγλοι τον έθαψαν μέσα στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας, στα σημερινά Φυλακισμένα Μνήματα – μαζί με άλλους ήρωες του απελευθερωτικού αγώνα – σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν μαζικές κηδείες και διαδηλώσεις και να μην ηρωοποιηθεί.

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης έμεινε στην ιστορία ως Εθνομάρτυρας, ποιητής-μαχητής και σύμβολο της νεανικής αυταπάρνησης για την ελευθερία. Ήταν ο νεότερος και ο τελευταίος αγωνιστής της ΕΟΚΑ που απαγχονίστηκε από τους Άγγλους.

Σχεδόν επτά δεκαετίες μετά, η Ιστορία παίζει τα δικά της παιχνίδια. Οι ίδιες βρετανικές βάσεις που παρέμειναν στην Κύπρο μετά την ανεξαρτησία, στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια, παραμένουν στρατηγικά σημεία της Βρετανίας στην Ανατολική Μεσόγειο — και σήμερα η Ελλάδα έστειλε φρεγάτες και πολεμικά αεροσκάφη για να τις προστατεύσει από την απειλή ενός «αεροπορικού απαγχονισμού»...

Ο ΚΟΡΙΟΣ