Ιράν... η παλιά παραδοσιακή φιλία δεν μπορεί να θεωρείται πλέον δεδομένη!

Alexis Lekakis Kerkyraios Κατά την τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Ιρανό ομόλογό του, ο...

Alexis Lekakis Kerkyraios
Κατά την τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Ιρανό ομόλογό του, ο... Έλληνας υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι θεωρεί αδιανόητο η χώρα μας να εκλαμβάνεται ως εχθρός της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, σύμφωνα με ρεπορτάζ στο ΕΡΤnews. Το ανέφερε αυτό, διότι πολλά ελληνικά εμπορικά πλοία είναι ακινητοποιημένα στον Περσικό Κόλπο, καθώς τους απαγορεύεται να εξέλθουν. Χρήζει αναφοράς το γεγονός ότι το Ιράν έχει διατρανώσει πως δεν επιτρέπει τη διέλευση από τα Στενά του Χορμόζ σε πλοία που συνδέονται με τους εχθρούς του, δηλαδή τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους. Προφανώς, οι ιρανικές αρχές συγκαταλέγουν την Ελλάδα στους συμμάχους των δύο επιτιθέμενων, και, για τον λόγο αυτόν, μπλοκάρουν τη διέλευση των ελληνικών πλοίων.

Αν κι η Ελλάδα διατηρούσε για περίπου τρεις δεκαετίες πολύ καλές σχέσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, αποτελώντας τον κύριο Ευρωπαίο συνομιλητή της, τα τελευταία χρόνια η κατάσταση έχει ουσιαστικά αλλάξει άρδην. Μια σειρά ενεργειών της ελληνικής κυβέρνησης έχουν ερμηνευθεί από την Τεχεράνη ως εχθρικές. Συγκεκριμένα:
   
1. Η δημόσια υποστήριξη του Έλληνα πρωθυπουργού της δολοφονίας του Γασέμ Σολεϊμανί από τη διοίκηση Τραμπ τον Ιανουάριο του 2020

2. Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να αποστείλει συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία τον Σεπτέμβριο του 2021

3. Η κατάσχεση ιρανικού πετρελαίου στο πλοίο Lana, στα ανοικτά της Καρύστου, τον Απρίλιο του 2022, κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ. Ακολούθησαν αντίποινα από τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι κατέλαβαν στον Περσικό Κόλπο δύο ελληνικά δεξαμενόπλοια. Λίγες ημέρες αργότερα, απόφαση ελληνικού δικαστηρίου ήρε την κατάσχεση του ιρανικού πετρελαίου και του πλοίου

4. Οι επαναλαμβανόμενες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ, οι οποίες παρουσιάστηκαν από ισραηλινά ΜΜΕ ως προσομοιώσεις επίθεσης κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν

5. Η φερόμενη προσγείωση αρκετών ισραηλινών πολιτικών αεροσκαφών σε ελληνικά αεροδρόμια, λίγες μόλις ώρες πριν την έναρξη του "Πολέμου των 12 Ημερών"

6. Η απόφαση της Ελλάδας, τον Σεπτέμβριο 2025, να καταψηφίσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ως μη μόνιμο μέλος, την παράταση άρσης των κυρώσεων που αφορούν το Ιράν.

7. Η καταδίκη από την Ελλάδα των ιρανικών αντιποίνων σε γειτονικές χώρες, χωρίς αντίστοιχη καταδίκη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας τον Μάρτιο του 2026

8. Ένα πρόσφατο δημοσίευμα της Wall Street Journal που αναφέρει ότι "τις τελευταίες εβδομάδες, αμερικανικά βομβαρδιστικά, drones και πλοία έχουν εφοδιαστεί με καύσιμα, έχουν εξοπλιστεί και έχουν ξεκινήσει επιχειρήσεις μέσω βάσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ελλάδα, λένε αξιωματούχοι"

9. Οι προ ημερών δηλώσεις του Έλληνα Αρχηγού ΓΕΕΘΑ στη γερμανική Bild, στην οποίες, μεταξύ άλλων, σημείωσε ότι το Ιράν είναι αναθεωρητική δύναμη κι ότι θα συνιστούσε δυνητικά πυρηνική απειλή, αφού -κατά τη γνώμη του- διακατέχεται από θρησκευτικό φονταμενταλισμό. Επίσης, υποστήριξε ότι η αποκλιμάκωση του πολέμου θα επιτευχθεί με την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, συνδέοντας ευθέως το ένα με το άλλο. Τέλος, επισήμανε ότι η Ελλάδα οφείλει να υπερασπιστεί το Ισραήλ και τα αραβικά κράτη.

Προφανώς, η Ελλάδα έχει τις συμμαχίες της κι, ως εκ τούτου, αντιμετωπίζει ορισμένους περιορισμούς. Ωστόσο, αυτό δεν την εμπόδιζε στο παρελθόν να διατηρεί δεσμούς με το Ιράν, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ της Δύσης και της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Άλλωστε, τα δύο κράτη είχαν κι έχουν σύμπτωση συμφερόντων στις περιπτώσεις της Τουρκίας και του νότιου Καυκάσου. Γενικότερα, το Ιράν δεν απειλεί ζωτικά ελληνικά συμφέροντα. Σήμερα, όμως, η Ελλάδα έχει ταυτιστεί απολύτως με τη μία πλευρά, επιλέγοντας συγκεκριμένο στρατόπεδο. Μάλιστα, από τον Σεπτέμβριο του 2025 η θέση του Έλληνα πρέσβη στην Τεχεράνη παραμένει κενή, γεγονός που είναι δηλωτικό των ελληνικών προτεραιοτήτων. 

Ως εκ τούτου, η παλιά παραδοσιακή φιλία δεν μπορεί να θεωρείται πλέον δεδομένη. Δεν δύναται να ενεργοποιηθεί ξανά αιφνιδίως, επειδή το ένα μέρος τη θυμήθηκε ξαφνικά μετά από καιρό, και τη χρειάζεται για μία χρήση, εν προκειμένω για τη διέλευση πλοίων. Στις διεθνείς σχέσεις, οι φιλίες απαιτούν αμοιβαιότητα. Επομένως, όταν ένα κράτος αμελεί συστηματικά τις σχέσεις με ένα άλλο, δεν πρέπει να απορεί γιατί το τελευταίο φέρεται αναλόγως.