Η ΚΥΠΡΟΣ ζητά "νέα συμφωνία" για τις βρετανικές βάσεις...

Λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της 2ας Μαρτίου, οι σειρήνες ήχησαν στη βρετανική βάση του Ακρωτηρίου στην Κύπρο. Ένα ιρανικής κατασκευής drone...

Λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της 2ας Μαρτίου, οι σειρήνες ήχησαν στη βρετανική βάση του Ακρωτηρίου στην Κύπρο. Ένα ιρανικής κατασκευής drone Shahed χτύπησε υπόστεγο της βάσης, ενώ δύο ακόμη αναχαιτίστηκαν.
Η κυπριακή κυβέρνηση όμως δεν είχε ενημερωθεί για τίποτα — ούτε για το drone, ούτε για τον κίνδυνο στον οποίο εκτέθηκε ένα παρακείμενο χωριό 1.000 κατοίκων, αναφέρει σε δημοσίευμα της η Βρετανική εφημερίδα The Telegraph.
Αυτή η σιωπή του Λονδίνου πυροδότησε μια κρίση εμπιστοσύνης που τώρα φτάνει στο επίπεδο αναθεώρησης του καθεστώτος των βρετανικών βάσεων στο νησί.

Βρετανικό F-35 ετοιμάζεται προς απογείωση από τη Βρετανική βάση της RAF στο Ακρωτήρι της Κύπρου
«Αποικιακή συνέπεια»
Ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλώντας στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες στις 20 Μαρτίου, δεν άφησε περιθώρια παρερμηνείας: «Δεν θα διαπραγματευτώ δημόσια, δεν θα θέσω δημόσια τα αιτήματά μου, αλλά πρέπει να ανοίξουμε αυτή τη συζήτηση. Οι βρετανικές βάσεις στην Κύπρο είναι κάτι που αποτελεί αποικιακή συνέπεια».
Ο Χριστοδουλίδης επεσήμανε ότι πάνω από 10.000 Κύπριοι πολίτες κατοικούν εντός των βρετανικών βάσεων. «Έχουμε ευθύνη γι’ αυτούς τους ανθρώπους», τόνισε.
Τι ζητά η Κύπρος
Κυπριακοί αξιωματούχοι, μιλώντας ανώνυμα στο Associated Press, διευκρίνισαν ότι ο διάλογος θα ακολουθήσει σταδιακή προσέγγιση, με έμφαση στη διαφάνεια των επιχειρήσεων, στην ανταλλαγή πληροφοριών και στη συλλογή δεδομένων.
Δεν αποκλείουν επαναδιαπραγμάτευση του καθεστώτος των βάσεων κατά το πρότυπο της συμφωνίας που έκλεισε η Βρετανία με τον Μαυρίκιο για τα νησιά Τσάγκος.
Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, το Λονδίνο επέστρεψε την κυριαρχία των νησιών στον Μαυρίκιο και δεσμεύτηκε να καταβάλλει κατά μέσο όρο 101 εκατομμύρια λίρες ετησίως για να μισθώνει τη βάση για τουλάχιστον 99 χρόνια.
Η κατάργηση των βάσεων δεν βρίσκεται στη συζήτηση.
Το ιστορικό πλαίσιο
Οι βρετανικές βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας αποτελούν κυρίαρχα βρετανικά εδάφη από το 1960, όταν η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της έπειτα από τετραετή απελευθερωτικό αγώνα.
Η διατήρησή τους ήταν αδιαπραγμάτευτη βρετανική απαίτηση στις συνομιλίες ανεξαρτησίας. Καλύπτουν συνολικά 254 τετραγωνικά χιλιόμετρα — περίπου το 3% της έκτασης του νησιού.
Η απάντηση του Λονδίνου
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ επικοινώνησε με τον Χριστοδουλίδη το Σάββατο 21/3, διαβεβαιώνοντάς τον ότι η ασφάλεια της Κύπρου είναι «θεμελιώδης» για τη Βρετανία.
Ταυτόχρονα, διευκρίνισε ότι οι βρετανικές βάσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν για αμερικανικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν και ότι δεν αποτελούν μέρος της νέας αμυντικής συμφωνίας Λονδίνου-Ουάσινγκτον, η οποία αφορά τη βάση της RAF Fairford στην Αγγλία και της βάσης του Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό.
Παράλληλα, η Βρετανία ανακοίνωσε την ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στην περιοχή, με το HMS Dragon να κατευθύνεται προς τα ανοιχτά της Κύπρου. Δύο ελληνικές φρεγάτες, ένα γαλλικό και ένα ισπανικό πολεμικό πλοίο έχουν επίσης αναπτυχθεί στην περιοχή στο πλαίσιο μίας ευρύτερης πολυεθνικής ναυτικής δύναμης.