ΕΛΙΓΜΟΣ από το Ιράν: Νέα πρόταση για Ορμούζ και «πάγωμα» πυρηνικών...

Μια εναλλακτική φόρμουλα αποκλιμάκωσης, που μεταθέτει το πιο «καυτό» ζήτημα των πυρηνικών σε δεύτερο χρόνο, φέρεται να έριξε στο τραπέζι η ...

Μια εναλλακτική φόρμουλα αποκλιμάκωσης, που μεταθέτει το πιο «καυτό» ζήτημα των πυρηνικών σε δεύτερο χρόνο, φέρεται να έριξε στο τραπέζι η Τεχεράνη προς την Ουάσινγκτον, επιχειρώντας να σπάσει το διπλωματικό αδιέξοδο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios, η ιρανική πλευρά προτείνει να προηγηθεί συμφωνία για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αφήνοντας τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα σε μεταγενέστερη φάση.
Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο όπου οι συνομιλίες έχουν ουσιαστικά παγώσει και στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας καταγράφονται αποκλίνουσες γραμμές ως προς το εύρος των παραχωρήσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η ιρανική διπλωματία επιχειρεί να παρακάμψει τις εσωτερικές αντιστάσεις και να επιταχύνει μια πιθανή συμφωνία σε «λιγότερο φορτισμένα» πεδία.
Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή δεν είναι χωρίς κόστος για την αμερικανική πλευρά. Μια άμεση άρση του αποκλεισμού και η αποκλιμάκωση στην περιοχή θα στερούσαν από τον Ντόναλντ Τραμπ ένα βασικό διαπραγματευτικό μοχλό ενόψει των σκληρών συζητήσεων που αφορούν τον εμπλουτισμό ουρανίου και τα αποθέματα της Τεχεράνης, δύο από τα κεντρικά ζητήματα στην αμερικανική ατζέντα.
Στο μεταξύ, ο Αμερικανός πρόεδρος συγκαλεί σύσκεψη υψηλού επιπέδου στην Αίθουσα Διαχείρισης Κρίσεων, με τη συμμετοχή της ομάδας εθνικής ασφάλειας, προκειμένου να αξιολογηθούν τα επόμενα βήματα.
Ο ίδιος, σε πρόσφατες δηλώσεις του στο Fox News, άφησε σαφείς αιχμές υπέρ της διατήρησης της πίεσης μέσω του ναυτικού αποκλεισμού, που έχει πλήξει καίρια τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου. Περιέγραψε μάλιστα με δραματικούς όρους τις επιπτώσεις στην οικονομία της χώρας, υπονοώντας ότι η Τεχεράνη βρίσκεται κοντά σε οριακό σημείο.
Το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω το Σαββατοκύριακο, όταν η επίσκεψη του Ιρανού ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί στο Ισλαμαμπάντ δεν οδήγησε σε απτά αποτελέσματα. Παρά τις αρχικές προσδοκίες για επαφές με Αμερικανούς απεσταλμένους, η συνάντηση δεν πραγματοποιήθηκε, με την Ουάσινγκτον να αποδίδει την εξέλιξη στην απροθυμία της ιρανικής πλευράς να δεσμευτεί.
Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να ακύρωσε την αποστολή των συνεργατών του, σημειώνοντας ότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν έχει νόημα μια τόσο μακρινή μετακίνηση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επαφών εξ αποστάσεως.
Παράλληλα, ο διπλωματικός μαραθώνιος συνεχίζεται. Ο Αραγτσί είχε επαφές στη Μουσκάτ με τη διαμεσολάβηση του Ομάν, ενώ στη συνέχεια μετέβη εκ νέου στο Πακιστάν.
Σύμφωνα με πηγές με γνώση των επαφών, η ιρανική πρόταση διαμορφώθηκε στο παρασκήνιο αυτών των συναντήσεων και διαβιβάστηκε μέσω μεσολαβητών. Η βασική της λογική είναι μια σταδιακή αποκλιμάκωση: πρώτα η επαναφορά της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ και η άρση των περιορισμών, και στη συνέχεια η επανεκκίνηση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Ουάσινγκτον έχει λάβει την πρόταση, χωρίς ωστόσο να έχει ξεκαθαρίσει αν προτίθεται να την εξετάσει επί της ουσίας. Από τον Λευκό Οίκο διαμηνύεται ότι οι ΗΠΑ δεν διαπραγματεύονται μέσω διαρροών, επαναλαμβάνοντας ότι στόχος παραμένει μια συμφωνία που θα αποκλείει οριστικά την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Την ίδια ώρα, η ένταση στο Στενό του Ορμούζ παραμένει, με Ιρανούς αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι η κατάσταση δεν πρόκειται να επιστρέψει εύκολα στα προ της κρίσης επίπεδα—υπενθυμίζοντας ότι, πέρα από τη διπλωματία, η γεωπολιτική πίεση συνεχίζει να καθορίζει το παιχνίδι.
Άφιξη Αραγτσί στη Μόσχα
Στη Μόσχα βρίσκεται ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, όπου αναμένεται να έχει επαφές με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σε μια συγκυρία που οι διπλωματικές διεργασίες γύρω από την κρίση στον Περσικό Κόλπο βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.
Η επίσκεψη εντάσσεται σε μία ευρύτερη προσπάθεια επαφών που επιχειρεί να επανεκκινήσει τον διάλογο μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, με το Πακιστάν να διαδραματίζει ρόλο διαμεσολαβητή.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ διαμηνύει ότι η πόρτα των συνομιλιών παραμένει ανοιχτή, καλώντας εμμέσως την ιρανική ηγεσία είτε να προσέλθει είτε να επιδιώξει απευθείας επικοινωνία.
Στην Τεχεράνη, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν θέτει ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε πρόοδο την άρση των πρακτικών περιορισμών που, όπως υποστηρίζει, μπλοκάρουν την οικονομική και εμπορική δραστηριότητα της χώρας, με αιχμή τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα.
Στο παρασκήνιο, πληθαίνουν οι αναφορές ότι το Ιράν έχει ήδη καταθέσει μια εναλλακτική πρόταση προς τις ΗΠΑ, η οποία εστιάζει πρωτίστως στην αποκλιμάκωση στο Στενό του Ορμούζ, αφήνοντας για αργότερα τις πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Την ίδια ώρα, η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή. Ο Ιρανός βουλευτής Αλί Νικζάντ προειδοποίησε ότι το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα δεν πρόκειται να επιστρέψει εύκολα στην πρότερη κατάσταση, υπογραμμίζοντας ότι οι ισορροπίες έχουν ήδη μεταβληθεί.
Το σκηνικό που διαμορφώνεται συνδυάζει διπλωματικές πρωτοβουλίες και διαρκή πίεση επί του πεδίου, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν οι δύο πλευρές μπορούν να βρουν κοινό βηματισμό ή αν το αδιέξοδο θα παγιωθεί.