Το ευαγγελικό δράμα σε διπλωματική κατανάλωση....

Manos Lambrakis Υπάρχει κάτι βαθιά αποκαλυπτικό όταν η Πρέσβης της Αμερικής επιλέγει να αναρτήσει από τη Μητρόπολη Αθηνών, ανήμερα των Βαΐων...

Manos Lambrakis

Υπάρχει κάτι βαθιά αποκαλυπτικό όταν η Πρέσβης της Αμερικής επιλέγει να αναρτήσει από τη Μητρόπολη Αθηνών, ανήμερα των Βαΐων, ένα προσεκτικά στημένο στιγμιότυπο «πίστης, ταπεινότητας και ενότητας».
Γιατί εδώ δεν έχουμε απλώς μια ευγενική παρουσία σε μια μεγάλη ημέρα της Ορθοδοξίας. Έχουμε τη γνωστή τεχνολογία της ισχύος: η γεωπολιτική μπαίνει στον ναό, χαμηλώνει επιμελώς τον τόνο της φωνής της, φοράει κατάνυξη και ζητά να φωτογραφηθεί δίπλα στο ιερό, ώστε το ιερό να της δανείσει κάτι από το άβατο κύρος του.
Αυτό είναι το πραγματικά ενδιαφέρον.
Όχι η παρουσία.
Η χρήση της παρουσίας.

Και η λεζάντα σχεδόν αριστουργηματική μέσα στην αφέλειά της: «πίστη, ταπεινότητα και ενότητα».
Πόσο βολικά εξημερώνεται το ευαγγελικό δράμα σε τρεις άοσμες λέξεις έτοιμες για διπλωματική κατανάλωση.
Λες και η Κυριακή των Βαΐων δεν είναι η είσοδος προς το Πάθος, προς την προδοσία, προς την εγκατάλειψη, προς τη σταύρωση του Αθώου από τη σύμπραξη θρησκευτικής και πολιτικής εξουσίας, αλλά μια χαριτωμένη γιορτή συμβολικής συνύπαρξης.
Ο Χριστός, όμως, δεν εισέρχεται στα Ιεροσόλυμα για να επικυρώσει την ενότητα των ισχυρών.
Εισέρχεται για να τους κρίνει.
Και γι’ αυτό κάθε τέτοια εικόνα έχει κάτι το θεολογικά κρύο, σχεδόν βέβηλο: παίρνει το σκάνδαλο του Σταυρού και το μεταφράζει σε πρωτόκολλο.
Όσο για τη δική μας κρατική παρουσία δίπλα στο κάδρο, κι εδώ η σημειολογία φωνάζει. Ιδίως τα μαύρα της Μενδώνη. Στην Ελλάδα το μαύρο σπανίως είναι απλώς μαύρο.
Είναι εξουσία, είναι αυστηρότητα, είναι πένθος, είναι έλεγχος, είναι μήνυμα.
Και εδώ γεννάται εύλογα το ερώτημα: πρόκειται για λειτουργική σοβαρότητα ή για εκείνη τη σκοτεινή, πειθαρχημένη ενδυματολογία με την οποία η πολιτική εξουσία αρχίζει να μυρίζει εκλογές προτού τις ομολογήσει;
Δεν ξέρω αν έρχονται κάλπες. Ξέρω όμως ότι όταν η εξουσία ντύνεται τόσο προσεκτικά τη σιωπή, συνήθως κάτι δοκιμάζει πάνω στο σώμα της δημόσιας εικόνας της.
Το πιο θλιβερό, ωστόσο, είναι αλλού. Ότι ο ναός, αντί να παραμένει τόπος κρίσεως κάθε εγκόσμιας δυνάμεως, κινδυνεύει να καταντήσει φόντο ευπρέπειας για πρέσβεις, υπουργούς και επικοινωνιακές συνθέσεις υψηλού συμβολισμού.
Σαν να μην έχει απομείνει στην Εκκλησία η τρομερή αποστολή να ταράζει την εξουσία, αλλά μόνον η ήπια χρησιμότητα να τη συμπληρώνει αισθητικά.
Κάπως έτσι η Βαϊοφόρος γίνεται δημόσια σχέση, η κατάνυξη γίνεται λεζάντα και το «Ωσαννά» ακούγεται όλο και περισσότερο σαν γυαλισμένο slogan της εποχής των εικόνων.