Η επέτειος του Τσερνομπίλ...

Praxis Review "Ήταν σαν έκρηξη, με μια απόκοσμη λάμψη": Σαν σήμερα, 26 Απριλίου 1986, πραγματοποείται έκρηξη στον αντιδραστήρα 4 τ...

Praxis Review
"Ήταν σαν έκρηξη, με μια απόκοσμη λάμψη": Σαν σήμερα, 26 Απριλίου 1986, πραγματοποείται έκρηξη στον αντιδραστήρα 4 του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Τσερνόμπιλ της Βόρειας Ουκρανίας, κοντά στην πόλη Πριπιάτ.
Στον πυρηνικό αντιδραστήρα Νο 4 του Τσέρνομπιλ η νυχτερινή βάρδια έκανε ένα πείραμα, χωρίς όμως να διακόψει τη λειτουργία του. Ο τεράστιος αντιδραστήρας είχε γεμίσει με 180.000 κιλά ραδιενεργού υλικού.
Λίγα λεπτά αργότερα και ενώ οι διαδικασίες είχαν ξεφύγει από κάθε έλεγχο, ο αντιδραστήρας τινάχτηκε στον αέρα από έκρηξη, η οροφή του κατέρρευσε και ξέσπασε φωτιά σε πολλά σημεία..
Από την έκρηξη και την πυρκαγιά που επακολούθησε μεγάλες ποσότητες ραδιενεργών υλικών διαχύθηκαν στην ατμόσφαιρα και μέσω των ανέμων μεταφέρθηκαν σε περιοχές της ΕΣΣΔ (κυρίως στην Ουκρανία και τη Λευκορωσία) και δευτερευόντως σε χώρες της δυτικής Ευρώπης.
Η έκρηξη είχε δύο θύματα, ενώ 28 πυροσβέστες και υπάλληλοι του εργοστασίου πέθαναν τους επόμενους μήνες από ραδιενεργό μόλυνση. Αλλοι 14 πέθαναν τα επόμενα 10 χρόνια, ενώ στον γενικότερο πληθυσμό της περιοχής 15 καρκίνοι του θυρεοειδούς αποδίδονται στη ραδιενεργό ρύπανση που προκλήθηκε. Επιτροπή του ΟΗΕ εκτίμησε ότι ίσως 4.000 άνθρωποι να έχουν εξαιτίας του ατυχήματος μειωμένη διάρκεια ζωής.
Αρχικά, δημιουργήθηκε ζώνη εκκένωσης 10 χιλιομέτρων, η οποία στην πορεία επεκτάθηκε στα 30 χιλιόμετρα, περιλαμβάνοντας το Τσερνόμπιλ και το Πριπιάτ. Η περιοχή καθαρίστηκε και ο κατεστραμμένος αντιδραστήρας ασφαλίστηκε μέσα σε τσιμεντένια σαρκοφάγο, διαδικασία που ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβρη του 1986. Το 2017 κατασκευάστηκε νέα μεταλλική σαρκοφάγος πάνω από την παλιά, για να αντιμετωπιστούν φθορές της λόγω των καιρικών συνθηκών.
Η έρευνα της Διεθνούς Συμβουλευτικής Ομάδας Πυρηνικής Ασφάλειας (INSAG) το 1986 κατέδειξε ως αιτία του ατυχήματος τις λαθεμένες ενέργειες των χειριστών του αντιδραστήρα και τη χονδροειδή καταπάτηση από μέρους τους των κανόνων ασφαλείας.
Το δυστύχημα στο Τσερνόμπιλ οδήγησε σε μια αντικομμουνιστική φρενίτιδα στις καπιταλιστικές χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια δημιουργίας πανικού και διασποράς φόβου.
Ο αριθμός των θυμάτων διόγκωθηκε εξωφρενικά (η γνωστή τηλεοπτική σειρά «Τσέρνομπιλ» του 2019 έφτασε στο σημείο να ισχυριστεί ότι υπήρχαν....93.000 θύματα) ενω και το ίδίο το ατύχημα απομονώθηκε και προβλήθηκε σαν το μοναδικό πυρηνικό ατύχημα της ιστορίας όταν το 1957, (Γουίντσκεϊλ Βρετανία), το 1979, (Θρι Μάιλς Άιλαντ, Πενσιλβάνια ΗΠΑ), ξανά το 1979, (Τσερτς Ροκ, Νέο Μεξικό ΗΠΑ) και δύο φορές μετά το Τσέρνομπιλ (1999, Τοκαϊμούρα, Ιαπωνία και 2011, Φουκουσίμα Ιαπωνία) υπήρξαν παρόμοια ατυχήματα τα οποία βέβαια "ξέχασε" η αντικομμουνιστική προπαγάνδα.
Αυτό όμως που ξεπέρασε κάθε όριο προπαγάνδας στην τηλεοπτική σειρά «Τσέρνομπιλ» ήταν η σύγκριση που υφέρπει σε ορισμένες σκηνές ανάμεσα σε ένα πυρηνικό ατύχημα, όπως του Τσέρνομπιλ, και σε ένα συνειδητό έγκλημα, σαν αυτό που διέπραξαν οι ΗΠΑ ρίχνοντας το 1945 ατομικές βόμβες τεράστιας ισχύος στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι και σπέρνοντας το θάνατο σε περισσότερους από 200.000 ανθρώπους.
Το Τσέρνομπιλ βέβαια αξιοποιήθηκε σαν επιχείρημα για επίθεση στον Σοσιαλισμό, όπου "Σοσιαλισμός" αποκαλούνταν η εκφυλισμένη πια ΕΣΣΔ του Γκορπατσώφ, ο οποίος είχε βάλει μπροστά-όπως αποδείχτηκε-το σχέδιο που κατέληξε σε διάλυση της ΕΣΣΔ. Είναι χαρακτηριστικό ότι και δυνάμεις που υποστήριζαν τον Γκορπατσώφ μέσα στην ΕΣΣΔ αξιοποίησαν γεγονότα όπως το Τσέρνομπιλ.
Ανεξάρτητα όμως απο τα παραπάνω, η καταστροφή στο Τσέρνομπιλ έθεσε με τραγικό τρόπο ένα ερώτημα που η σημασία του παραμένει μέχρι σήμερα: Αποτελεί η χρήση της πυρηνικής ενέργειας επανάσταση στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων;
Οι καιπιταλστές-ιμπεριαλιστές υποστηρίζουν διαχρονικά τα "θετικά" της πυρηνικής ενέργειας. Σήμερα η αντιπαράθεση για τα πυρηνικά ανάβει και πάλι είτε στο όνομα της επίλυσης του ενεργειακού προβλήματος είτε μπροστά στο ενδεχόμενο ενός γενικευμένου παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού πολέμου.
Απο την άλλη πλευρά και το ίδιο το ατύχημα στο Τσέρνομπιλ ήταν μια ισχυρή δοκιμασία οι ισχυρισμοί που υπήρχαν στο Κομμουνιστικό Κίνημα μέσα και έξω απο την ΕΣΣΔ που αντιμετώπιζαν την πυρηνική ενέργεια σαν μια ουδέτερη ανάπτυξη της παραγωγικής δύναμης και διαβεβαίωναν ότι που μπορεί να ελεγχθεί απο ένα Εργατικό Κράτος για τα συμφέροντα των εργαζομένων.
Τα πυρηνικά ατυχήματα στις καπιταλιστικές χώρες και το ατύχημα στην ΕΣΣΔ το 1986 αλλά κυρίως οι σημερινοί κίνδυνοι απο την εμπλοκή των πυρηνικών στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και πολέμους, ειναι απόδειξη ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να αποβεί καταστροφική για την ανθρωπότητα.