Δεν μας νικά μόνο η συντήρηση. Μας νικά η ηττημένη συνείδηση των ανθρώπων που υποτίθεται ότι θέλουν την αλλαγή...

Του   Δημήτρη Καραμήτσα Το Φιλοκτήτειο σύνδρομο κοινωνικής αυτοματαίωσης ...

Του Δημήτρη Καραμήτσα
Το Φιλοκτήτειο σύνδρομο κοινωνικής αυτοματαίωσης...

"Δεν μας νικά μόνο η συντήρηση. Μας νικά η ηττημένη συνείδηση των ανθρώπων που υποτίθεται
ότι θέλουν την αλλαγή."

Υπάρχει μια στάση που πλέον δεν μπορεί να βαφτίζεται ούτε ρεαλισμός ούτε πολιτική ωριμότητα ούτε απογοήτευση. Είναι παραίτηση. Είναι φόβος. Είναι ηττημένη συνείδηση. Είναι έλλειψη σθένους και εγκεφαλικής κατεύθυνσης, επιλογής, πρόθεσης, έλλειψη τάσης και πορείας.
Και το χειρότερο είναι ότι δεν αφορά μόνο τους συντηρητικούς, τους βολεμένους, τους διαχειριστές και ευνοούμενους της παρακμής που οι ίδιοι προκάλεσαν, τους ανθρώπους που ιστορικά φοβούνται κάθε αλλαγή επειδή κάθε αλλαγή απειλεί τη μικρή τους ασφάλεια. Αυτοί είναι, κατά κάποιον τρόπο,
αναμενόμενοι.
Το πρόβλημα είναι πλέον στους δικούς μας.
Σε εκείνους που μιλούν για αλλαγή, αλλά δεν παράγουν προτάσεις.
Σε εκείνους που καταγγέλλουν το σύστημα, αλλά δεν φτιάχνουν εργαλεία υπέρβασής του.
Σε εκείνους που οργίζονται, αλλά δεν οργανώνουν.
Σε εκείνους που ξέρουν να αποδομούν τα πάντα, αλλά δεν χτίζουν τίποτα.
Σε εκείνους που πεινούν, αλλά ούτε σπέρνουν, ούτε οργώνουν.
Σε εκείνους που περιμένουν πάντα κάποιον άλλον να πει, να πράξει, να εκτεθεί, να πληρώσει το κόστος.
Πού είστε;
Τι έχετε πάθει;
Τι θα παραδώσουμε στα παιδιά μας;
Μια κατεστραμμένη χώρα όπου όλοι θα ξέρουν να ειρωνεύονται και κανείς δεν θα ξέρει να προτείνει;
Μια κοινωνία που θα έχει εξαιρετική ικανότητα να διακρίνει το λάθος, αλλά καμία δύναμη να σκεφτεί και να παράξει το σωστό;
Έναν λαό εκπαιδευμένο να γκρινιάζει, να υποψιάζεται, να καταγγέλλει, να αποσύρεται και τελικά να
ηττάται;
Δεν αρκεί πια η κριτική.
Η κριτική χωρίς πρόταση έχει γίνει καταφύγιο.
Έχει γίνει άλλοθι.
Έχει γίνει ασφαλές κρησφύγετο ανθρώπων που δεν θέλουν να ρισκάρουν ούτε σκέψη, ούτε πράξη.
Διότι η πρόταση εκθέτει. Η πρόταση δεσμεύει. Η πρόταση μπορεί να κριθεί, να απορριφθεί, να
πολεμηθεί, να γελοιοποιηθεί. Γι’ αυτό πολλοί προτιμούν την κριτική. Η κριτική σε αφήνει καθαρό. Η πρόταση σε βάζει μέσα στη μάχη.
Αλλά χώρα δεν σώζεται με καθαρούς θεατές.
Χώρα σώζεται με ανθρώπους που σκέφτονται, προτείνουν, συγκρούονται, οργανώνουν, επιμένουν.
Η πρόταση αλλάζει τον κόσμο, η πρόταση είναι ο φορέας της αλλαγής και της υπέρβασης, η πρόταση είναι ο δρόμος της πορείας.
Και εδώ ακριβώς γεννιέται αυτό που πλέον αποκαλώ Φιλοκτήτειο σύνδρομο κοινωνικής αυτοματαίωσης. Είναι η κατάσταση κατά την οποία μια κοινωνία εγκαταλείπει ή απαξιώνει την αναγκαία λύση και τους φορείς της, ενώ ταυτόχρονα οι ίδιοι οι φορείς της αλλαγής εσωτερικεύουν την
ήττα, αποσύρονται στην ασφάλεια της κριτικής και παραιτούνται από το καθήκον της πρότασης, της
οργάνωσης και της πράξης, απενεργοποιώντας κάθε προοπτική.
Όπως οι Έλληνες εγκατέλειψαν τον Φιλοκτήτη στη Λήμνο, επειδή η πληγή του ήταν ενοχλητική, παρότι κρατούσε το αναγκαίο για τη νίκη τόξο του Ηρακλή, έτσι και η κοινωνία μας εγκαταλείπει συχνά τους φορείς της λύσης. Δεν αντέχει την πληγή τους, την ενόχληση που προκαλούν, το κόστος που φέρουν, την αλήθεια που κουβαλούν. Θέλει το τόξο, αλλά όχι τον τοξότη. Θέλει τη σωτηρία, αλλά όχι την δράση της αναγκαίας αλλαγής.
Όμως το σύνδρομο δεν σταματά εκεί.
Δεν αφορά μόνο την κοινωνία που εγκαταλείπει τους Φιλοκτήτες της. Αφορά και τους ίδιους τους δήθεν Φιλοκτήτες, τους δήθεν επαναστάτες, τους δήθεν φορείς της αλλαγής, όταν εγκαταλείπουν πρώτοι το ίδιο τους το τόξο.
Όταν φοβούνται.
Όταν συμβιβάζονται πριν δώσουν μάχη.
Όταν καταγγέλλουν τους ομοϊδεάτες τους για να σωθούν οι ίδιοι.
Όταν πουλάνε την ήττα ως ωριμότητα.
Όταν μετατρέπουν την αδυναμία τους σε θεωρία.
Όταν αντί να πουν «δεν αντέξαμε», λένε «δεν γινόταν αλλιώς».
Αυτό είναι το βαθύτερο πρόβλημα.
Δεν μας νικά μόνο η συντήρηση.
Μας νικά η εσωτερικευμένη ήττα των ανθρώπων που θα έπρεπε να την πολεμούν.
Μας νικά ο επαναστάτης που δεν πιστεύει πραγματικά στην επανάσταση.
Ο προοδευτικός που δεν παράγει πρόοδο.
Ο κοινωνικός άνθρωπος που δεν οργανώνει κοινωνία.
Ο πολίτης που θέλει δικαιοσύνη, αλλά δεν αντέχει κανόνες.
Ο αγανακτισμένος που θέλει αλλαγή, αλλά δεν θέλει να αλλάξει ο ίδιος.
Αυτή είναι η αρρώστια.
Και πρέπει να ειπωθεί καθαρά:
Η ηττημένη στάση των ανθρώπων της αλλαγής είναι σήμερα εξίσου επικίνδυνη με την επιθετικότητα της συντήρησης.
Δεν απευθύνομαι στους εχθρούς της αλλαγής. Αυτοί ήταν πάντα εκεί και κάνουν αυτό που ιστορικά
κάνουν: φοβούνται, εμποδίζουν, συκοφαντούν, καταστέλλουν. Απευθύνομαι στους δικούς μας, στους
ομοϊδεάτες, στους συντρόφους.
Σε εκείνους που ισχυρίζονται ότι θέλουν έναν άλλο τόπο, αλλά έχουν βολευτεί στην ασφάλεια της
κριτικής και στην άνεση της ήττας.
Η συντήρηση είναι ο αντίπαλος. Αλλά η ήττα των ανθρώπων της αλλαγής είναι το εσωτερικό δηλητήριο που κάνει τον αντίπαλο ανίκητο.
Δεν μας νικά μόνο η συντήρηση. Μας νικά η ηττημένη συνείδηση των ανθρώπων που υποτίθεται ότι θέλουν την αλλαγή.
Διότι η συντήρηση πολεμά την αλλαγή απ’ έξω. Η ηττημένη συνείδηση τη σκοτώνει από μέσα.
Αν θέλουμε να αφήσουμε κάτι στα παιδιά μας, δεν μπορούμε να τους παραδώσουμε μόνο αναλύσεις και
κριτικές της παρακμής. Δεν μπορούμε να τους παραδώσουμε μόνο εξυπνάδες, ειρωνείες, καταγγελίες και πικρές διαπιστώσεις. Αυτά δεν είναι κληρονομιά. Είναι η απολογία της ήττας.
Στα παιδιά μας οφείλουμε κάτι δυσκολότερο: να τους δείξουμε ότι ακόμη και μέσα στη βρομιά μπορεί να υπάρξει σκέψη, ότι ακόμη και μέσα στην παρακμή μπορεί να υπάρξει πρόταση, ότι ακόμη και μέσα σε ένα κράτος που βουλιάζει μπορεί να υπάρξει αξίωση σωτηρίας, ότι ο πολίτης δεν είναι καταδικασμένος να είναι θεατής της καταστροφής του.
Γι’ αυτό χρειάζεται έξοδος από την ασφάλεια της κριτικής.
Βγείτε.
Σκεφτείτε.
Γράψτε.
Προτείνετε.
Οργανώστε.
Διαφωνήστε δημιουργικά.
Φτιάξτε μηχανισμούς.
Φτιάξτε θεσμούς.
Φτιάξτε ελέγχους.
Φτιάξτε λύσεις.
Μη ζητάτε μόνο να φύγουν οι κακοί.
Πείτε τι θα μπει στη θέση τους.
Μη ζητάτε μόνο διαφάνεια. Πείτε πώς θα μετριέται.
Μη ζητάτε μόνο δικαιοσύνη. Πείτε με ποιον θεσμό θα προστατεύεται.
Μη ζητάτε μόνο αλλαγή. Αποδείξτε ότι την αντέχετε.
Γιατί ο τόπος αυτός δεν θα σωθεί από την κριτική.
Η κριτική είναι το πρώτο βήμα.
Αν μείνουμε εκεί, μετατρέπεται σε νεκροψία.
Ο τόπος θα σωθεί μόνο αν η κριτική μετατραπεί σε πρόταση, η πρόταση σε σχέδιο, το σχέδιο σε οργάνωση, και η οργάνωση σε κοινωνική δύναμη.
Αλλιώς θα συνεχίσουμε να ζούμε στην ίδια τραγωδία: να εγκαταλείπουμε τους Φιλοκτήτες μας, να λοιδορούμε τα τόξα μας, να φοβόμαστε τις λύσεις μας, και στο τέλος να παραδίδουμε στα παιδιά μας όχι πατρίδα, αλλά εξήγηση της αποτυχίας μας.
Αυτό πρέπει να τελειώσει και να τελειώσει πρώτα μέσα μας.
Όχι αύριο.
Τώρα !!!

Υ.Γ. 👉 Η ΕΠΙΝΟΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ/ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΩΣ "ΑΡΩΓΗ & ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ"
Σας κατέθεσα το σχέδιο μιας πρότασης για την πάταξη της διαφθοράς· όχι ως σύνθημα, όχι ως καταγγελία, όχι ως ακόμη μία άσκηση ηθικής αγανάκτησης, αλλά ως συγκεκριμένο θεσμικό εργαλείο.
Η διαφθορά δεν είναι απλώς ένα ελάττωμα του νεοελληνικού κράτους. Είναι ένα από τα συστατικά της
καχεξίας του. Είναι αίτιο παρακμής του τόπου, του λαού, των θεσμών, της οικονομίας, της εμπιστοσύνης, της ίδιας της συλλογικής μας ψυχής.
Η διαφθορά είναι το κλεμμένο μέλλον των παιδιών μας, είναι η κλεμμένη μας πατρίδα. Είναι η ισχύς των αντιπάλων μας, αυτή την τρέφει, την κάνει καθεστώς και την γιγαντώνει ως αιώνια κατάσταση, ως
σύμφυτο της ύπαρξής μας.
Το σχέδιο αυτό φέρνει τη δημοκρατία, τη διαφάνεια και τον κοινωνικό έλεγχο στα χέρια όλων μας. Δεν
ζητά να εμπιστευθούμε πρόσωπα. Ζητά να ελέγξουμε μηχανισμούς. Δεν ζητά πίστη. Ζητά γνώση. Δεν ζητά χειροκρότημα. Ζητά συμμετοχή.
Το θεωρώ, χωρίς φόβο και χωρίς ψεύτικη μετριοφροσύνη, ένα από τα ουσιωδέστερα επαναστατικά
σχέδια που μπορούν να διατυπωθούν σήμερα: διότι δεν υπόσχεται απλώς αλλαγή προσώπων, αλλά
αλλαγή του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία βλέπει, ελέγχει και διεκδικεί.
Είναι το αναγκαίο τόξο.
Το τόξο χωρίς το οποίο δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική αλλαγή, ούτε δημοκρατική αναγέννηση, ούτε
συνολική πρόοδος του τόπου και των ανθρώπων του. Είναι, ταυτόχρονα, ίαμα για τη σκέψη πολλών ανθρώπων· για όσα έμαθαν να κουβαλούν ως καχυποψία, παραίτηση, φόβο, αδράνεια και ήττα.
Και όμως, η απήχησή του υπήρξε στην ουσία απόρριψη.
Όχι επειδή ήταν αδύναμο.
Όχι επειδή ήταν αόριστο.
Όχι επειδή δεν απαντούσε σε πραγματική ανάγκη.
Απορρίφθηκε, ή αγνοήθηκε, κυρίως επειδή ήταν πρόταση και όχι κριτική.
Με παραινείτε να γράψω, να μιλήσω, να δώσω.
Σας το έδωσα.
Σας είπα: πάρτε το τόξο.
Σας το χαρίζω.
Και εσείς;
Θα συνεχίσετε ηττημένοι στο καβούκι σας, κάνοντας ότι δεν υπάρχει;
Θα κλείσετε τα μάτια μπροστά σε αυτό που θα μπορούσε να γίνει εργαλείο κοινής σωτηρίας;
Θα μείνετε έξω από τα τείχη της Τροίας, στις σάπιες σκηνές μιας αιώνιας αναμονής, επαναλαμβάνοντας
κριτικές, ειρωνείες και διαπιστώσεις;
Ή θα αποφασίσετε, έστω τώρα, ότι το τόξο δεν είναι σύμβολο για να το θαυμάζουμε από μακριά, αλλά
όπλο που πρέπει να χρησιμοποιηθεί;
Διότι στο τέλος το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει λύση.
Το ερώτημα είναι αν υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που αντέχουν την ύπαρξή της.