AΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ! H αλληλεπίδραση θρησκειών και λαϊκών δοξασιών μέσα στις χιλιετίες...

Δημήτρης Τριάντος Του Αγίου Χριστόφορου σήμερα, σπάνια απεικόνιση Αγίου με μορφή σκύλου, στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας. Η ιστορία μιλάει...

Δημήτρης Τριάντος
Του Αγίου Χριστόφορου σήμερα, σπάνια απεικόνιση Αγίου με μορφή σκύλου, στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας.
Η ιστορία μιλάει για ένα γιγαντόσωμο ειδωλολάτρη, φοβερά άσχημο στην όψη, ο οποίος ψάχνει να βρει τον ισχυρότερο βασιλιά στον κόσμο για να τον υπηρετήσει. Η αναζήτησή του τον φέρνει σε ένα ποταμό. Εκεί αρχίζει να μεταφέρει στην πλάτη του όποιον θέλει να διασχίσει τα ορμητικά νερά του.

Μια μέρα έρχεται ένα νεαρό αγόρι και του ζητάει να τον περάσει στην απέναντι όχθη. Όμως, καθώς ο γίγαντας διασχίζει τα νερά του ποταμού, το αγόρι αρχίζει και γίνεται όλο και πιο βαρύ, πιο βαρύ, το ποτάμι σχεδόν πλημμυρίζει και παρά την δύναμή του, ο γίγαντας καταφέρνει με δυσκολία να φτάσει στην ξηρά. Έκπληκτος και καταλαβαινοντας ότι πρόκειται για κάποιον ξεχωριστό ρωτάει το αγόρι ποιος είναι. Του απαντάει πως είναι ο Χριστός και ήταν τόσο μεγάλο το βάρος γιατί αυτός είχε φτιάξει τον κόσμο ολόκληρο. Έτσι ο γίγαντας βρήκε επιτέλους τον πιο ισχυρό βασιλιά, αποφάσισε να τον υπηρετήσει και αφού έφερε το Χριστό στις πλάτες του, ονομάστηκε Χριστόφορος.

Η επίσημη εκκλησία λέει πως η σκυλίσια μορφή του Αγίου είναι προϊόν παρεξήγησης από αμαθείς ζωγράφους. Όταν το Συναξάρι τον περιγράφει ως “κυνο-πρόσωπο” “σκυλο-μούρη” εννοεί πως ήταν πολύ άσχημος και όχι πως είχε πράγμα την κεφάλι σκύλου.
Ομως υπάρχει μια άλλη εκδοχή. Σε ένα εκκλησιαστικό κώδικα του 11ου αιώνα γράφει πως ο Χριστόφορος καταγόταν από μια φυλή κυνοκέφαλων ανθρώπων. Οι ιστορίες για εξωτικές φυλές τερατόμορφων ανθρώπων έρχονται από την αρχαιότητα και εξάπτουν τη φαντασία εδώ και χιλιετίες. Ό,τι είναι μακρινό και άγνωστο, ο άνθρωπος συχνά το φαντάζεται τερατώδες. Ο Ηρόδοτος αναφέρει πληροφορίες πως τέτοια όντα πράγματι κατοικούσαν στα ανατολικά της Λιβύης, κάπου στην Αίγυπτο.
Ο πιο διάσημος κυνοκέφαλος ήταν ο Αιγύπτιος Θεός του Κάτω Κόσμου, ο Άνουβις., από τους πιο δημοφιλείς θεούς με την εικόνα του να βρίσκεται σε πολλά φυλακτά για προστασία. Για τους Αιγύπτιους είχε το ρόλο του ιερού μεταφορέα που βοηθά ακόμα και το θείο βρέφος τον θεό Όρο να περάσει τον Νείλο. Όπως ο Χριστόφορος μεταφέρει τους ανθρώπους από τη μία όχθη του ποταμού στην άλλη ο Άνουβις τους πηγαίνει από τον ένα κόσμο στον άλλο, παραλλαγή και ο Ερμής αργότερα . Έτσι μπορεί αυτός να κρύβεται πίσω από τη μεταμόρφωση του Άγιου ως κυνοκέφαλου κατ' επίδραση της εικονας στα πολλά φυλακτά που απεικόνιζαν τον Αιγύπτιο θεό.
Ένα ωραίο παράδειγμα αλληλεπίδρασης θρησκειών και λαϊκών δοξασιών μέσα στις χιλιετίες. Σε τόπους όπου γεννήθηκαν τόσες μεγάλες θρησκείες καμια ιστορία δεν πάει χαμένη, μεταμορφώνεται, φτιάχνει νέους μύθους, αποκτά νέο νόημα σύμφωνα με την κάθε εποχή.