H AΘΕΑΤΗ πλευρά του πολέμου στα Στενά του Ορμούζ...

Η αθέατη πλευρά του πολέμου στα στενά του  Ορμούζ συνδέεται με τα υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών ως νέα αχίλλειο πτέρνα της ψηφιακής οικονομ...

Η αθέατη πλευρά του πολέμου στα στενά του  Ορμούζ συνδέεται με τα υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών ως νέα αχίλλειο πτέρνα της ψηφιακής οικονομίας.
Από τις 28 Φεβρουαρίου 2026, όταν ξέσπασε η άμεση σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, το Στενό του Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα έχουν μετατραπεί ταυτόχρονα σε ζώνες πολέμου – για πρώτη φορά στην ιστορία. Ενώ η παγκόσμια προσοχή εστιάζεται στο πετρέλαιο (περίπου 20% των παγκόσμιων εξαγωγών), μια εξίσου κρίσιμη υποδομή παραμένει σχεδόν αόρατη: τα υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών που μεταφέρουν το 99% του διηπειρωτικού διαδικτυακού κίνησης (traffic).
Όλα τα καλώδια που συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον έξω κόσμο περνούν αποκλειστικά από ομάνικα ύδατα στο Στενό του Ορμούζ, για να αποφύγουν τα ιρανικά χωρικά ύδατα. Σύμφωνα με την TeleGeography, η περιοχή φιλοξενεί πυκνές διαδρομές καλωδίων που εξυπηρετούν Ιράκ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και – έμμεσα – Ινδία και Ευρώπη.
Τα κύρια ενεργά συστήματα που βρίσκονται σε κίνδυνο περιλαμβάνουν τα FALCON (Flag Telecom / Gulf Bridge International), GBI / MENA Cable System, Tata TGN-Gulf, EPEG, EIG, I-ME-WE και παλαιότερα SEA-ME-WE. Μεγάλα έργα υπό κατασκευή ή ημιτελή, που έχουν παγώσει πλήρως λόγω της σύγκρουσης, είναι το 2Africa Pearls (Meta / Facebook + STC Center3 και άλλοι), το μεγαλύτερο υποβρύχιο καλώδιο στον κόσμο με πάνω από 45.000 χιλιόμετρα (περισσότερο από την περίμετρο της Γης). Το τμήμα Pearls, που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο 2021 ως επέκταση του κύριου 2Africa, συνδέει χερσαία (μέσω Αιγύπτου) την Αφρική με την Ασία/Κόλπο, προσθέτοντας κρίσιμες διαδρομές για χώρες με υψηλή ζήτηση κέντρων δεδομένων (data centers) και ψηφιακής οικονομίας.
Στόχος είναι να παρέχει υψηλής ταχύτητας, αξιόπιστο και πιο προσιτό διαδίκτυο, συνδέοντας 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους (30-40% του παγκόσμιου πληθυσμού) σε Αφρική, Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Ασία, με χωρητικότητα έως 180 terabits ανά δευτερόλεπτο (Tbps) μέσω προηγμένης τεχνολογίας διαχωρισμού χώρου πολλαπλών σημάτων (spatial division multiplexing – SDM) και 8-16 ζεύγη ινών σε τμήματα.
Η σύμπραξη περιλαμβάνει Meta (κύριος ηγέτης), Bayobab (MTN Group), center3 (stc Group), China Mobile International, Orange, Telecom Egypt, Vodafone Group και WIOCC, ενώ κατασκευαστής είναι η Alcatel Submarine Networks (ASN). Κύριοι σταθμοί προσγείωσης (landing points) στο Pearls: Ομάν (Barka, Salalah), Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (Abu Dhabi, Kalba/Fujairah), Κατάρ (Doha), Μπαχρέιν (Manama), Κουβέιτ (Kuwait), Ιράκ (Al-Faw), Σαουδική Αραβία (Al Khobar και άλλα όπως Jeddah/Yanbu), Πακιστάν (Karachi) και Ινδία (Mumbai).
Αυτή η διαδρομή περνάει μέσα/κοντά από το Στενό του Ορμούζ (κυρίως από ομάνικα ύδατα), καθιστώντας την ιδιαίτερα ευάλωτη σε γεωπολιτικές εντάσεις. Το κύριο τμήμα (core) ολοκληρώθηκε στα τέλη 2025 (π.χ. ανακοινώθηκε η ολοκλήρωση τον Νοέμβριο 2025, με σταθμούς προσγείωσης σε πολλές χώρες, όπως ΗΑΕ τον Φεβρουάριο 2026), αλλά το Pearls είχε προγραμματιστεί να τεθεί σε λειτουργία εντός του 2026 και τώρα έχει παγώσει ολοκληρωτικά.
Λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν στον Περσικό Κόλπο (από Φεβρουάριο 2026), η ASN κήρυξε ανωτέρα βία (force majeure) (Μάρτιος 2026), δηλώνοντας ότι δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει με ασφάλεια στην περιοχή. Το πλοίο εγκατάστασης Ile de Batz είναι εγκλωβισμένο κοντά στο λιμάνι Dammam της Σαουδικής Αραβίας.
Μεγάλο μέρος του καλωδίου έχει ήδη τοποθετηθεί στον βυθό, αλλά δεν έχει συνδεθεί πλήρως με τους χερσαίους σταθμούς (onshore landing stations). Οι εργασίες έχουν σταματήσει πλήρως λόγω κινδύνων ασφαλείας (ζώνη πολέμου, στρατιωτικές επιχειρήσεις, drones κ.λπ.).
Άλλα έργα όπως η SEA-ME-WE 6 Gulf Extension (Al Khaleej) και το Fibre in Gulf (FIG) της Ooredoo έχουν επίσης σταματήσει λόγω ανασφάλειας.Δεν έχει αναφερθεί ακόμα άμεση κοπή καλωδίου, αλλά τα εξειδικευμένα πλοία επισκευής δεν μπορούν να εισέλθουν σε ζώνη πολέμου, όπως συνέβη και στην Ερυθρά Θάλασσα το 2024-2025, όπου οι επισκευές διήρκεσαν μήνες.
Το ίδιο έργο 2Africa έχει υποστεί παρόμοια προβλήματα στην Ερυθρά Θάλασσα (σταθμοί προσγείωσης όπως Ras Ghareb), όπου τμήματα παραμένουν ημιτελή από το 2024-2025 λόγω επιθέσεων των Χούθι (Υεμένη) και αδυναμίας εισόδου πλοίων (τελευταία διακοπή Νοέμβριος 2025). Το Pearls σχεδιάστηκε εν μέρει ως εναλλακτική διαδρομή (bypass) για την προβληματική Ερυθρά Θάλασσα (με 17+ καλώδια όπως SEA-ME-WE, AAE-1, που έχουν προκαλέσει διακοπές και επαναδρομολόγηση – rerouting – π.χ. Σεπτέμβριος 2025), αλλά τώρα και τα δύο σημεία συμφόρησης (bottlenecks) (Ερυθρά + Ορμούζ) είναι ταυτόχρονα κλειστά/επικίνδυνα, εντείνοντας το χάος για την κίνηση (traffic) Ασία-Ευρώπη-Αφρική.
Κίνδυνοι περιλαμβάνουν άγκυρες πλοίων που χτυπήθηκαν, νάρκες, drones, ναυτικά πυρά ή τυχαία ζημιά από επιχειρήσεις. Αναλυτές της Kentik και της TeleGeography επισημαίνουν ότι ακόμα και μικρή διακοπή θα προκαλέσει αύξηση καθυστέρησης (latency), μείωση εύρους ζώνης (bandwidth) και προβλήματα σε υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud services), χρηματιστήρια και κέντρα δεδομένων (data centers) (AWS, Google, Microsoft στον Κόλπο).
Η Amazon προειδοποίησε πελάτες να μεταφέρουν φορτία μετά από επιθέσεις με drones σε κέντρα δεδομένων ΗΑΕ και Μπαχρέιν.
Για την Ινδία, περίπου το 1/3 της κίνησης προς Ευρώπη επηρεάζεται έμμεσα από αυτές τις διαδρομές. Η απώλεια συνδεσιμότητας θα πλήξει τα μεγάλα έργα τεχνητής νοημοσύνης (AI megaprojects) αξίας τρισεκατομμυρίων στον Κόλπο.
Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ τρέχουν έξι ανταγωνιστικά χερσαία έργα οπτικών ινών μέσω Ιράκ, Συρίας και Κέρας της Αφρικής, ακριβώς όπως έκαναν με αγωγούς πετρελαίου για να παρακάμψουν τον Ορμούζ. Ωστόσο, χρειάζονται μήνες ή χρόνια για να ολοκληρωθούν και δεν καλύπτουν ακόμα τον όγκο.
Ο πόλεμος στον Ορμούζ δεν είναι μόνο ενεργειακός. Είναι ψηφιακός. Τα καλώδια που κρύβονται κάτω από τα νερά του στενού, και που οι περισσότεροι αγνοούσαν, αποτελούν πλέον μέρος του ίδιου πεδίου μάχης με τα δεξαμενόπλοια και τα κέντρα δεδομένων. Αν η σύγκρουση παραταθεί, η παγκόσμια ψηφιακή οικονομία θα πληρώσει βαρύ τίμημα σε καθυστερήσεις, κόστος και αστάθεια πολύ πέρα από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου.