Σύνοδος ΝΑΤΟ: Το παζάρι Τραμπ – Ερντογάν για τα F-35

Υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας ξεκινούν σήμερα οι εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, με την ατζέντα να επικεντρώνεται στις α...

Υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας ξεκινούν σήμερα οι εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, με την ατζέντα να επικεντρώνεται στις αμυντικές δαπάνες και την ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας και το ενδιαφέρον να στρέφεται στην συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν και στα «δώρα» που υπαινίχτηκε πως φέρνει ο Αμερικανός πρόεδρος στην Τουρκία.

Δημοσίευμα των New York Times, το οποίο αναρτήθηκε στην ηλεκτρονική τους έκδοση τα ξημερώματα της Τρίτης λίγη ώρα πριν από την αναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ για την Άγκυρα, φέρνει στο φως μια σημαντική ανατροπή. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να δηλώσει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, ότι είναι διατεθειμένος να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα αγοράς των μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Το παρασκήνιο της αλλαγής πολιτικής
Η επικείμενη αυτή στροφή έρχεται ως αποτέλεσμα εβδομάδων παρασκηνιακών διαβουλεύσεων ανάμεσα σε στελέχη της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, με σκοπό να ξεπεραστεί το διπλωματικό αδιέξοδο. Όπως αναφέρουν τέσσερις ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης:
Ο Τραμπ αναμένεται να εκφράσει τουλάχιστον την πρόθεσή του να εξασφαλίσει την παράδοση των F-35 στην Άγκυρα, χωρίς ωστόσο να είναι ακόμη σαφές το πότε θα συμβεί αυτό.
Το «Δώρο» στον Ερντογάν: Η κίνηση αυτή έρχεται στη σκιά προηγούμενων δηλώσεων του Τραμπ, ο οποίος είχε αναφέρει ότι ετοιμάζει ένα «δώρο» που θα κάνει τον Τούρκο πρόεδρο «πολύ χαρούμενο».
Η Φόρμουλα για τους S-400: Αξιωματούχος που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις αποκάλυψε στην εφημερίδα ότι ένας πιθανός τρόπος επίλυσης του προβλήματος που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας το 2019, είναι η μεταβίβαση των ρωσικών συστημάτων S-400 σε τρίτη χώρα.
Τα εμπόδια του Κογκρέσου
Παρά την πρόθεση του Αμερικανού προέδρου, η διαδικασία δεν θεωρείται απλή, καθώς αναμένεται να συναντήσει σοβαρές δυσκολίες: Η προσπάθεια του Τραμπ ενδέχεται να βρει ισχυρή αντίσταση στο Κογκρέσο, το οποίο έχει τη δύναμη και μπορεί να επιχειρήσει να εμποδίσει την πώληση των μαχητικών.


Το δημοσίευμα των New York Times
Επιπλέον, οι αξιωματούχοι που επικαλούνται οι New York Times κρατούν επιφυλάξεις, σημειώνοντας πως παραμένει άγνωστο τι ακριβώς θα διαμειφθεί πίσω από τις κλειστές πόρτες. Επισημαίνουν μάλιστα ότι ο Τραμπ μπορεί ακόμη και να αλλάξει γνώμη, καθώς είναι ιδιαίτερα απρόβλεπτος, ακόμη και για τους ίδιους τους στενούς του συνεργάτες.
Ωστόσο, κυβερνητικές πηγές αφήνουν να εννοηθεί ότι, προκειμένου να εκκινήσει και επίσημα η διαδικασία, δεν αποκλείεται να υπάρξει μια ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των δύο ηγετών κατά τη συνάντησή τους στην Άγκυρα.
Aθήνα και Τελ Αβίβ παρακολουθούν
Η Αθήνα παρακολουθεί λεπτό προς λεπτό τις εξελίξεις. Κυρίως δε, όσον αφορά το φλέγον ζήτημα της απόκτησης των F35 από την Άγκυρα ο Υπ. Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης χθες ήταν ξεκάθαρος: «Υφίστανται οι περιορισμοί τους οποίους προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία, για την άρση των οποίων απαιτείται νεότερη απόφαση του Κογκρέσου. Άρα, κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα για την άρση των απαγορεύσεων», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Για το ίδιο θέμα ανήσυχος είναι και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπεντζαμιν Νετανιάχου. Μάλιστα, ο ίδιος εξέφρασε την Παρασκευή στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ τα παράπονά του για την κλιμακούμενη αντι-ισραηλινή ρητορική του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios που επικαλείται Ισραηλινούς και Αμερικανούς αξιωματούχους.Ο Νετανιάχου ζήτησε επίσης ευθέως από τον Τραμπ να μην προχωρήσει στην πώληση οπλικών συστημάτων που θα βοηθούσαν την Τουρκία να εκσυγχρονίσει την πολεμική της αεροπορία, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.

Φρούριο η περιοχή όπου θα διεξαχθούν οι συνομιλίες
Στο επίκεντρο Αμυντικές Δαπάνες και Ουκρανικό
Η Σύνοδος πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα. Ο γενικός γραμματέας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας έδωσε το στίγμα της διοργάνωσης χρησιμοποιώντας σκληρή γλώσσα εναντίον του Πούτιν, ξεκαθαρίζοντας ότι οι Σύμμαχοι θα στηρίξουν την Ουκρανία όσο εκείνη αντιστέκεται. Παράλληλα, οι ηγέτες καλούνται να εμμείνουν στις δεσμεύσεις τους για αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η συμμετοχή του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει εκφράσει επανειλημμένως παράπονα για το ύψος των αμερικανικών αμυντικών δαπανών σε σύγκριση με εκείνες των υπόλοιπων μελών και την απροθυμία των Ευρωπαίων συμμάχων.
Ο Τραμπ βρίσκεται καθ’ οδόν για την Άγκυρα και πριν επιβιβαστεί στο προεδρικό αεροσκάφος δήλωσε στο fox news: «Πηγαίνω για τον φίλο μου τον Ερντογάν». Μία διφορούμενη δήλωση που σηματοδοτεί την σπουδαιότητα των επαφών που θα έχουν οι δύο ηγέτες, καθώς ο Τούρκος πρόεδρος ζητά διακαώς να «ξεπαγώσουν» οι αγορές εξοπλισμών από τις ΗΠΑ και στον αντίποδα, ο στενός εταίρος του Τραμπ, και ηγέτης του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ζητά να μην διαταραχθούν οι ισορροπίες δυνάμεων στην περιοχή και να ελεγχθεί η επιθετική ρητορική Ερντογάν σε βάρος του.
Το τετ α τετ Τραμπ – Ερντογάν
Στο περιθώριο της Συνόδου, είναι προγραμματισμένη για τις 15:00 η κρίσιμη συνάντηση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η συνάντηση αυτή διεξάγεται με φόντο τις πάγιες εξοπλιστικές διεκδικήσεις της Τουρκίας, αν και πρόσφατα ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εξέφρασε δημόσια την αντίθεσή του στην πώληση των μαχητικών F-35 στην Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα διατάρασσε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Υπενθυμίζεται ότι η Ουάσινγκτον έχει αποκλείσει την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35 λόγω της απόκτησης του ρωσικού συστήματος S-400.
Με συνοδεία 1.400 ατόμων η επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, φτάνει στην Άγκυρα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ συνοδευόμενος από μια εντυπωσιακή αποστολή που αριθμεί περίπου 1.400 άτομα. Το μέγεθος της αμερικανικής συνοδείας, σε συνδυασμό με τα αυστηρά πρωτόκολλα των Μυστικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ, έχει μετατρέψει την τουρκική πρωτεύουσα σε πραγματικό «φρούριο», με τις αρχές να δηλώνουν χαρακτηριστικά ότι «δεν πετάει ούτε πουλί» γύρω από τους χώρους διαμονής και μετακίνησης της αποστολής.
Οι τουρκικές αρχές και οι Μυστικές Υπηρεσίες των ΗΠΑ έχουν θέσει την πόλη σε κατάσταση απόλυτου συναγερμού για την προστασία των ηγετών.
Σύμφωνα με το CNNTurk οι τουρκικές και αμερικανικές αρχές έχουν κρατήσει το ακριβές πρόγραμμα του Ντόναλντ Τραμπ εμπιστευτικό για λόγους ασφαλείας. Είναι γνωστό όμως ότι αναμένεται να φτάσει σήμερα το πρωί, πριν από την έναρξη της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Το μεσημέρι θα γίνει η επίσημη τελετή υποδοχής του στο Προεδρικό Συγκρότημα Beştepe (στο λευκό παλάτι του Ερντογάν) και επιθεώρηση αγήματος με στρατιωτικές τιμές. Θα ακολουθήσει, σύμφωνα με τα όσα μεταδίδουν Τουρκικά μέσα, κλειστή διμερής συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν με βασικά θέματα τα αμερικανικά μαχητικά F-35 και την αμυντική συνεργασία, το πρόγραμμα τουρκικών μαχητικών KAAN (καθώς η Άγκυρα επιθυμεί διακαώς να αξασφαλίσει κινητήρες), τη Συρία, την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή, το εμπόριο και τις επενδύσεις.
Στις 19:00 θα ξεκινήσει το επίσημο δείπνο των ηγετών του ΝΑΤΟ.
Φρούριο η σουίτα του Τραμπ στην Άγκυρα
Σε ένα πραγματικά απόρθητο καταφύγιο θα μετατραπεί ο χώρος διαμονής του Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην τουρκική πρωτεύουσα. Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόκειται να φιλοξενηθεί στην προεδρική σουίτα γνωστού ξενοδοχείου της πόλης, η οποία εκτείνεται σε 190 τετραγωνικά μέτρα και προσφέρει κορυφαίες προδιαγραφές ασφαλείας.
Σύμφωνα με αναφορές των τουρκικών μέσων ενημέρωσης, το κατάλυμα του Αμερικανού προέδρου έχει σχεδιαστεί για να αντέχει ακόμη και σε ακραίες συνθήκες επίθεσης. Συγκεκριμένα διαθέτει:

Αλεξίσφαιρα Παράθυρα: Όλα τα τζάμια της σουίτας είναι ειδικά ενισχυμένα ώστε να είναι πλήρως αλεξίσφαιρα.
Θωρακισμένους τοίχους: Η κατασκευή των τοίχων έχει ενδυναμωθεί προκειμένου να παρουσιάζει υψηλή ανθεκτικότητα απέναντι σε πιθανές εκρήξεις.
Μέσα σε αυτό το απόλυτα ασφαλές περιβάλλον, η σουίτα παρέχει όλες τις ανέσεις για τη συνέχιση των διπλωματικών εργασιών, διαθέτοντας ξεχωριστό υπνοδωμάτιο, σαλόνι, καθώς και ιδιωτικό γραφείο με ειδικά διαμορφωμένο χώρο εργασίας.

Ειδικές προετοιμασίες στο ξενοδοχείο που θα φιλοξενηθεί ο Ντόναλντ Τραμπ
Τα μέτρα ασφαλείας δεν περιορίζονται μόνο στον όροφο του προέδρου, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρο το συγκρότημα. Το 23ώροφο ξενοδοχείο έχει αποκλειστεί πλήρως από τις δυνάμεις ασφαλείας ενόψει της άφιξης του Ντόναλντ Τραμπ. Την ίδια στιγμή, τα μέλη της πολυμελούς αμερικανικής αποστολής έχουν ήδη ξεκινήσει να καταφθάνουν και να εγκαθίστανται στους χώρους του ξενοδοχείου, υπό το άγρυπνο βλέμμα των Μυστικών Υπηρεσιών.
Παράλληλα, ιδιαίτερη μέριμνα έχει ληφθεί για τις μεταφορές των ξένων αρχηγών κρατών και των επίσημων αποστολών τους. Για τον σκοπό αυτό, οι τουρκικές αρχές έχουν επιστρατεύσει ειδικά θωρακισμένα οχήματα και λιμουζίνες εγχώριας κατασκευής, εξασφαλίζοντας την ασφαλή και ταχεία μετακίνησή τους από και προς τους χώρους των συνεδριάσεων, αποτρέποντας οποιονδήποτε εξωτερικό κίνδυνο. Στον αντίποδα ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη αποστείλει τις ειδικά διαμορφωμένες λιμουζίνες του, τα γνωστά «θηρία», που διαθέτουν απόλυτη θωράκιση.
Τεταμένο κλίμα και διαδηλώσεις
Παρά το πέπλο ασφαλείας, η Σύνοδος πυροδοτεί ήδη έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας. Αντινατοϊκές οργανώσεις και ομάδες πολιτών πραγματοποίησαν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, με αποτέλεσμα να σημειωθούν σοβαρά επεισόδια και εντάσεις στους δρόμους της Άγκυρας.

Διαδηλώσεις στους δρόμους της Τουρκίας
Η αντίδραση των δυνάμεων καταστολής ήταν άμεση, προχωρώντας σε τουλάχιστον 100 συλλήψεις διαδηλωτών, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί οποιαδήποτε πιθανή απειλή ή αποσταθεροποίηση κατά τη διάρκεια του κρίσιμου αυτού διπλωματικού γεγονότος.