Σαν σήμερα 1 Οκτωβρίου! Γιατί η Κύπρος γιορτάζει σήμερα την ανεξαρτησία της, ενώ έγινε 46 ημέρες νωρίτερα;

Σαν σήμερα το 1960, η Κύπρος γιορτάζει την ανεξαρτησία της. Μόνο που υπάρχει μια μικρή ιστορική παραδοξότητα: την 1η Οκτωβρίου 1960 δεν έγιν...

Σαν σήμερα το 1960, η Κύπρος γιορτάζει την ανεξαρτησία της. Μόνο που υπάρχει μια μικρή ιστορική παραδοξότητα: την 1η Οκτωβρίου 1960 δεν έγινε ανεξάρτητη. Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε επισήμως γεννηθεί 46 ημέρες νωρίτερα, στις 16 Αυγούστου. 

Τότε τέθηκαν σε ισχύ οι συμφωνίες Ζυρίχης–Λονδίνου, τερματίστηκε η βρετανική κυριαρχία και εγκαθιδρύθηκε το νέο ανεξάρτητο κράτος, με πρώτο πρόεδρο τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄. Η ανεξαρτησία, η εδαφική ακεραιότητα και η συνταγματική τάξη της νέας Δημοκρατίας τέθηκαν υπό την εγγύηση της Ελλάδας, της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. 
Γιατί λοιπόν οι Κύπριοι γιορτάζουν την επέτειο την 1η Οκτωβρίου;
Η απάντηση είναι πολύ πιο πεζή απ’ όσο θα περίμενε κανείς από μια εθνική επέτειο: επειδή τον Αύγουστο έκανε πολλή ζέστη και ο κόσμος έλειπε για διακοπές.Χιλιάδες διαδηλωτές έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, την 1η Οκτωβρίου 1974, σε συλλαλητήριο υπέρ της Κύπρου και της αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί. Οι διαδηλωτές φώναζαν επίσης αντιαμερικανικά συνθήματα. (Φωτογραφία: Αριστοτέλης Σαρηκώστας / AP)
Η πραγματική επέτειος, στις 16 Αυγούστου, γιορτάστηκε το 1961 και το 1962. Όμως ο Αύγουστος δεν ήταν ιδιαίτερα βολικός μήνας για παρελάσεις και επίσημες τελετές. Επιπλέον, πολλοί από τους ξένους διπλωμάτες που υπηρετούσαν στη νεοσύστατη Δημοκρατία απουσίαζαν εκείνη την περίοδο από το νησί. 
Έτσι, στις 11 Ιουλίου 1963, το Υπουργικό Συμβούλιο —τότε αποτελούμενο από επτά Ελληνοκύπριους και τρεις Τουρκοκύπριους υπουργούς— αποφάσισε ομόφωνα να μεταφέρει τον επίσημο εορτασμό της ανεξαρτησίας στην 1η Οκτωβρίου. 
Και κάπως έτσι δημιουργήθηκε μία από τις πιο παράξενες λεπτομέρειες της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας: η ημερομηνία που σήμερα αναγράφεται σε τελετές, επετειακά μηνύματα και παρελάσεις δεν είναι η πραγματική «ημέρα γέννησης» της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η επίσημη κυπριακή διοίκηση εξακολουθεί άλλωστε να αναφέρει ρητά ότι το κράτος ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο στις 16 Αυγούστου 1960. 
Η Ιστορία, τελικά, γράφεται από συνθήκες, πολέμους και πολιτικές αποφάσεις — αλλά καμιά φορά και από τον καύσωνα του Αυγούστου.