Παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας...

Δημήτρης Τριάντος Παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας: Ο Γιώργος Βιζυηνός (ψευδώνυμο, από το χωριό Βιζύη στα περίχωρα της Πόλης, το σημερινό Βιζέ...

Δημήτρης Τριάντος

Παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας: Ο Γιώργος Βιζυηνός (ψευδώνυμο, από το χωριό Βιζύη στα περίχωρα της Πόλης, το σημερινό Βιζέ της Τουρκίας) ορφάνεψε νωρίς γιατί όλα τα πρόσωπα της οικογένειάς του βρήκαν τραγικό θάνατο. Zει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο εξωτερικό, σπουδάζει με υποτροφίες σε Γερμανία, Λονδίνο και Παρίσι πάνω στη Φιλοσοφία και την Αισθητική, εκπονεί διδακτορική διατριβή στη Λειψία με θέμα «ο ρόλος του παιδικού παιχνιδιού από ψυχολογική και παιδαγωγική οπτική!» .
Ο πολλά υποσχόμενος λόγιος και επιστήμονας επιστρέφει στη μίζερη Αθήνα του τέλους του 19ου αιώνα και με παράξενη φυσιογνωμία (μικροσκοπική, ανατολίτικη, με λοξά μάτια, κατάμαυρα φρύδια, εξογκωμένα ζυγωματικά, ενοχλητική φωνή και τρόπο απαγγελίας) ξενίζει το αθηναϊκό κοινό ; σε περιοδικά κυκλοφορούν γελοιογραφίες του για το στόμφο με τον οποίο απήγγειλε τα ποιήματά του στον φιλολογικό σύλλογο «Παρνασσός», συναντά παραγκωνισμό και καταφρόνια.
Ως καθηγητής στο Ωδείο Αθηνών γνωρίζει και ερωτεύεται παράφορα τη 14χρονη μαθήτριά του Μπετίνα Φραβασίλη, της γράφει συνέχεια ποιήματα, προσπαθεί να πείσει τη μητέρα της να την παντρευτεί, εκείνη δεν δέχεται να ακούσει την παραμικρή κουβέντα, επιχειρεί να την απαγάγει, όσο περνά ο καιρός γίνεται ερείπιο, χάνει επαφή με την πραγματικότητα , νομίζει ο γάμος θα γίνει σε… μερικές ώρες. Ντύνεται γαμπρός και περιμένει τη νύφη, σε κάποια έκλαμψη αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει και αποπειράται να αυτοκτονήσει, τον σώζει ένας φίλος του, καλεσμένος στον… επικείμενο γάμο.
Μαθαίνοντας αυτά, ο διευθυντής του Ωδείου του λέει ότι θα γίνει κουμπάρος του, αλλά με την προϋπόθεση ότι ο γάμος θα γίνει στην εξοχή. Μετά από πολλές αντιρρήσεις τελικά ξεκινάνε για να πάνε στην εξοχή. Ο Βιζυηνός ντυμένος γαμπρός ξεκίνησε πιστεύοντας ότι πάει στην εκκλησία. Αυτό όμως τον οδήγησε στον Δρομοκαΐτειο. Η εισαγωγή του έγινε στις 11 Απριλίου 1892. Ήταν 42 ετών.
Ο Γ. Δροσίνης αναφέρει ότι ήταν «τρελός ησυχώτατος» και γι΄ αυτό τον άφηναν να περιφέρεται ελεύθερα με έναν φύλακα γύρω στα πεύκα, χωρίς να έχει συναίσθηση της κατάστασης του, πίστευε ότι εκείνος επιτηρούσε τον φύλακα!.
Ο Βιζυηνός θα παραμείνει έγκλειστος στο ψυχιατρείο μέχρι την ημέρα που θα φύγει από τη ζωή ακριβώς σε τέσσερα χρόνια, τον Απρίλιο του 1896 , 47 ετών,
Κατά την διάρκεια του εγκλεισμού του, δημοσιογράφοι μπαινόβγαιναν ανενόχλητοι στο ψυχιατρείο, γέμιζαν τις στήλες τους με ιατρικές πληροφορίες και εμμονικούς διαλόγους με τον ποιητή καταφέρνοντας να τον γελοιοποιήσουν.
Για πολλούς η ιστορία του «τρελάρα» Βιζυηνού είναι η αιτία για να δημιουργηθεί το στερεότυπο που θέλει τον ποιητή αλλόκοτη φυσιογνωμία,
Σπουδαίο το έργο που μας άφησε. Στα ιδιοφυώς γραμμένα διηγήματα του για πρώτη φορά στη νεοελληνική γραμματεία επιχειρείται τέτοιο ψάξιμο στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής («Το αμάρτημα της μητρός μου», «Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου», «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον», «Μοσκώβ Σελήμ» κ.α ).

 Λίγο μετά τον θάνατό του, τέσσερις μέρες μετά τον γάμο της, θα πεθάνει και το αντικείμενο του πόθου του, η Μπετίνα!

Φωτο 2. Στη Φωλιά του Κούκου (One Flew Over the Cuckoo's Nest‎‎) 1975, σε σκηνοθεσία Μίλος Φόρμαν, μια από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών, προτάθηκε για 9 βραβεία Όσκαρ και απέσπασε τα πέντε στις βασικές κατηγορίες, ένα επίτευγμα που μέχρι σήμερα μόνο άλλες δυο ταινίες έχουν καταφέρει : Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Α΄ Ανδρικού Ρόλου, Α΄ Γυναικείου Ρόλου, Σεναρίου

Προκάλεσε σοκ η απεικόνιση των ψυχασθενών στο ίδρυμα. Ο Τζάκ Νίκολσον του κάνουν ηλεκτροσόκ και το διασκεδάζει αλλά λίγο πριν το τέλος της ταινίας του γίνεται λοβοτομή. Η πεποίθηση των ιατρών τότε ήταν ότι στο μετωπιαίο λοβό εδράζεται η έδρα της επιθετικότητας οπότε με την αφαίρεση τμήματος του μπορούσε να εξομαλυνθεί η συμπεριφορά του ασθενούς.
Ωστόσο η λοβοτομή ακύρωνε την προσωπικότητα των ασθενών. “ έβλεπες κάτι το οποίο περπατούσε, έτρωγε, κινούταν στο χώρο, αλλά απέπνεε μία εικόνα μη ανθρώπινη, ο λοβοτομημένος ασθενής ήταν τόσο απαθής που σεισμός να γινόταν και φωτιά να έπιανε το διπλανό κρεβάτι, δεν θα είχε καμία αντίδραση. Ομως όταν κάνεις έναν ασθενή υπερβολικά ανήσυχο, ήρεμο θεωρείται επιτυχία.
Συγκλονιστικό το τέλος της ταινίας που ο Νίκολσον επιστρέφει στο κρεβάτι μετά την λοβοτομή σαν φυτό και ο καλύτερος του φίλος βλέποντας τον έτσι τον πνίγει με το μαξιλάρι, τι να την κάνει πια την ζωή
Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 πραγματοποιήθηκε η τελευταία λοβοτομή στην Ελλάδα, ο Στράτος από το ψυχιατρείο της Λέρου, σε κελί δεμένος, και όποιος έμπαινε μέσα, ασκούσε βία, θα του έκοβε τα αυτιά για να τα φάει, το φαγητό το δίνανε από απόσταση. Η επέμβαση δεν βελτίωσε την κατάσταση του, έμεινε έγκλειστος σε κλουβί σχεδόν μέχρι το τέλος της ζωής του.
Η Ρόζμαρι Κένεντι (Rosemary Kennedy) η μεγαλύτερη αδελφή του Αμερικανού προέδρου Τζον Φ. Κένεντι υπέστη λοβοτομή σε ηλικία μόλις 23 ετών, έμεινε φυτό σε όλη την ζωή της μέχρι που πέθανε το 2005 σε ηλικία 86 ετών. Ο πατέρας της δεν την επισκέφθηκε ξανά. Η μητέρα της την είδε ύστερα από 20 χρόνια.. Για πολλά χρόνια όταν ρωτούσαν για εκείνη, απαντούσαν ότι ήταν μοναχική ή ότι ήταν πολύ απασχολημένη με τη δουλειά της και δεν είχε χρόνο για δημόσιες εμφανίσεις, ντρέπονταν να πουν την αλήθεια .Ήταν το κρυμμένο μυστικό της οικογένειας Κένεντι. Σε αυτήν οφείλουμε το θεσμό των Παραολυμπιακών Αγώνων, των special olympics