Σήμερα παρελάσαμε...

Manos Lambrakis Σήμερα παρελάσαμε. Ο πρωθυπουργός μας, Κυριάκος Μητσοτάκης, εκπροσώπησε για μία ακόμη φορά τη θεσμική σοβαρότητα της χώρας....

Manos Lambrakis
Σήμερα παρελάσαμε.
Ο πρωθυπουργός μας, Κυριάκος Μητσοτάκης, εκπροσώπησε για μία ακόμη φορά τη θεσμική σοβαρότητα της χώρας. Στον Άγιο Δημήτριο στο Μπραχάμι πριν δύο μέρες είχε εμφανιστεί μετά το «Δι’ ευχών». Η ακολουθία είχε τελειώσει, η δημόσια παρουσία μπορούσε να αρχίσει παρουσία φωτογράφων. Μια ενδιαφέρουσα εκκλησιολογία της εξουσίας: η χάρις προηγείται, η φωτογραφία ακολουθεί.
Και εκείνο το βλέμμα. Σαν να αναζητεί κάποιος το νόημα μιας τελετής στην οποία έχει ήδη εξασφαλίσει την πρώτη θέση.
Δεν γνωρίζω τι σκεφτόταν. Με ενδιαφέρει περισσότερο η πολιτική σημειολογία της εικόνας. Να προσέρχεσαι όταν κάτι έχει ολοκληρωθεί και να διεκδικείς τη συμβολική του ιδιοκτησία.
Σήμερα παρελάσαμε.
Η Ελλάδα γιόρτασε το ΟΧΙ. Μια χώρα που έχει αναγάγει τη συγκατάθεση σε διοικητική αρετή εξακολουθεί να τιμά την άρνηση ως κορυφαία ιστορική της στιγμή. Οι επίσημοι χειροκρότησαν, οι μαθητές βάδισαν, οι σημαίες κυμάτισαν. Η εθνική αυτογνωσία ολοκληρώθηκε εγκαίρως, προτού αρχίσουν οι μεσημεριανές ειδήσεις.
Το 1940 οι άνθρωποι δεν γνώριζαν ότι θα γίνονταν επέτειος. Κρύωναν, πεινούσαν, φοβούνταν. Έγραφαν γράμματα που δεν έφταναν πάντοτε. Κρατούσαν φωτογραφίες στις τσέπες. Δεν υπερασπίζονταν μια μελλοντική τηλεοπτική μετάδοση. Υπερασπίζονταν τη δυνατότητα να εξακολουθήσουν να υπάρχουν ως ελεύθεροι άνθρωποι.
Εμείς τους ανταμείψαμε με στεφάνια.
Είναι πολύ πρακτικά τα στεφάνια. Κατατίθενται, φωτογραφίζονται, απομακρύνονται. Δεν διατυπώνουν ερωτήσεις.
Οι ζωντανοί, δυστυχώς, διατυπώνουν.
Σήμερα στην Ισπανία, σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές, εξήντα οκτώ άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε σιδηροδρομική σύγκρουση. Τα αίτια διερευνώνται. Δεν θα τα προκαταλάβουμε. Οι νεκροί δεν χρειάζονται τη δική μας βιασύνη να εξηγήσουμε όσα ακόμη αγνοούμε.
Εξήντα οκτώ.
Ένας αριθμός εύχρηστος για τίτλο.
Λιγότερο εύχρηστος για ένα σπίτι όπου κάποιος εξακολουθεί να περιμένει.
Ένα τηλέφωνο φορτίζει. Ένα φαγητό κρυώνει. Ένα ρούχο περιμένει να σιδερωθεί. Κάποιος έχει αγοράσει δύο εισιτήρια για την επόμενη εβδομάδα. Οι μικρές συμφωνίες της καθημερινότητας συνεχίζουν να ισχύουν ακόμη κι όταν δεν μπορούν πια να εκπληρωθούν.
Εμείς γνωρίζουμε.
Έχουμε τα Τέμπη.
Πενήντα επτά άνθρωποι δεν έφτασαν. Και μια χώρα εξακολουθεί να αναμετριέται με όσα προηγήθηκαν, με τις ευθύνες που πρέπει να αποσαφηνιστούν, με τις δικαστικές διαδικασίες, με τη δυσπιστία που εγκαταστάθηκε ανάμεσα στον πολίτη και στο κράτος.
Ο επιβάτης αγοράζει εισιτήριο επειδή πιστεύει ότι κάποιος έχει ελέγξει όσα ο ίδιος δεν μπορεί. Δεν εξετάζει τη σηματοδότηση. Δεν διαβάζει τις συμβάσεις. Δεν ζητά πιστοποιητικό επάρκειας από κάθε υπεύθυνο.
Κάθεται.
Αυτή είναι η πιο αθώα πράξη εμπιστοσύνης προς την πολιτεία.
Και η πιο πολιτική.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κυβερνά μια χώρα στην οποία η λέξη εκσυγχρονισμός ακούγεται συχνότερα από τη λέξη λογοδοσία. Μπορείς να εκδώσεις ηλεκτρονικά ένα πιστοποιητικό, να παρακολουθήσεις την αίτησή σου, να πληροφορηθείς ακαριαία τις κυβερνητικές επιτυχίες.
Το δυσκολότερο παραμένει να πληροφορηθείς εγκαίρως ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη μιας αποτυχίας.
Η ευθύνη μετακινείται.
Από γραφείο σε γραφείο. Από υπουργείο σε υπηρεσία. Από μια κυβέρνηση στην προηγούμενη. Από την πολιτική απόφαση στην τεχνική λεπτομέρεια.
Ένα θαύμα μεταφορών.
Η ευθύνη ταξιδεύει αδιάκοπα.
Οι άνθρωποι δεν φτάνουν πάντοτε.
Και εμείς; Ας μη βιαστούμε να καταγγείλουμε αποκλειστικά τους κυβερνώντες. Τους εκλέγουμε, τους ανεχόμαστε, τους συνηθίζουμε. Αναζητούμε την προσωπική εξυπηρέτηση και καταγγέλλουμε το σύστημα που τη διευκολύνει. Θέλουμε αξιοκρατία για τους άλλους και μια μικρή εξαίρεση για τον εαυτό μας.
Η διαφθορά δεν αρχίζει πάντοτε από μια μεγάλη σύμβαση.
Καμιά φορά αρχίζει από το ευγενικό «μήπως γνωρίζεις κάποιον;».
(Γνωρίζουμε.)
Σήμερα παρελάσαμε.
Τιμήσαμε εκείνους που αρνήθηκαν την υποταγή, ενώ εμείς εξασκούμαστε καθημερινά στην προσαρμογή. Μας ζητούν υπομονή, κατανόηση, εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Και έχουν δίκιο για το τελευταίο. Μόνο που η εμπιστοσύνη δεν είναι υποχρέωση του πολίτη ανεξάρτητη από τη συμπεριφορά της εξουσίας.
Κερδίζεται.
Δεν διατάσσεται.
Η μνήμη των Τεμπών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δυσάρεστη υπενθύμιση που καθυστερεί την επιστροφή στην κανονικότητα. Οι συγγενείς δικαιούνται απαντήσεις, ανεξάρτητη δικαστική κρίση και πλήρη διερεύνηση. Η επιμονή τους δεν αποτελεί πολιτική απρέπεια.
Απρέπεια είναι να θεωρείται το πένθος υπερβολικά μακροχρόνιο.
Η Ισπανία απόψε αρχίζει τη δική της δοκιμασία. Δεν γνωρίζουμε ακόμη τι θα αποκαλύψουν οι έρευνες. Γνωρίζουμε μόνο πως καμία χώρα δεν δικαιούται να μετατρέπει τους νεκρούς της σε παράπλευρο κόστος της δημόσιας εικόνας της.

Κοιτάζω ένα τραπέζι μπροστά στη θάλασσα.

Τέσσερα ποτήρια ανάποδα. Ένα λευκό τραπεζομάντιλο. Ο ήλιος λίγο πριν χαθεί. Κάποιος θα έρθει να καθίσει, θα ζητήσει νερό, θα παραπονεθεί για τον αέρα. Θα γελάσει. Θα πληρώσει. Θα φύγει.
Ασήμαντα πράγματα.

Από αυτά αποτελείται σχεδόν ολόκληρη η ευτυχία.

Η πολιτική, όταν αποτυγχάνει, αφαιρεί από τους ανθρώπους ακόμη και το δικαίωμα στην ασημαντότητα.
Σήμερα παρελάσαμε.
Η χώρα απέδειξε ότι γνωρίζει να βαδίζει συντεταγμένα. Οι επίσημοι στάθηκαν στις εξέδρες. Η τελετή ολοκληρώθηκε. Η εθνική αξιοπρέπεια φωτογραφήθηκε.
Αύριο θα επιστρέψουμε στις υπηρεσίες, στα δικαστήρια, στα νοσοκομεία, στους σταθμούς. Θα ξαναζητήσουμε εκείνο που καμία παρέλαση δεν μπορεί να εγγυηθεί.
Να φτάσουμε.
Όχι ηρωικά.
Όχι ένδοξα.
Ζωντανοί.
Η παρέλαση, πάντως, ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία.