13 ΔΕΚΕΜΒΡΗ 1943! Η ΣΦΑΓΗ των Καλαβρύτων...

Irene Petrakaki Η ΣΦΑΓΗ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ Στις 13 Δεκέμβρη του 1943, στον Λόφο του Καπή, εκτελέστηκαν από τους Ναζί, με τη συνδρομή ανδρών από ...

Irene Petrakaki
Η ΣΦΑΓΗ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ
Στις 13 Δεκέμβρη του 1943, στον Λόφο του Καπή, εκτελέστηκαν από τους Ναζί, με τη συνδρομή ανδρών από τα Τάγματα Ασφαλείας, όλοι οι άρρενες των Καλαβρύτων από δεκατεσσάρων χρόνων και πάνω.
Κάθε χρόνο, στην επέτειο του εγκλήματος, πολλοί κρυφοναζί του διαδικτύου μεταθέτουν με μαεστρία την ευθύνη στους αντάρτες
Με εργαλείο τον αντικομμουνισμό, αφήνουν στο απυρόβλητο τα κατοχικά στρατεύματα και ρίχνουν το ανάθεμα στον ΕΛΑΣ, επειδή προξένησε την οργή των Γερμανών με τις επιθέσεις του και με την εκτέλεση των αιχμαλώτων στρατιωτών τους. Έτσι, η σφαγή στα Καλάβρυτα παρουσιάζεται ως έγκλημα του ΕΛΑΣ, που «εξαγρίωσε» τους εισβολείς επειδή τους «φέρθηκε βάναυσα». Θεώρηση αισχρή, που υιοθετεί το αφήγημα της κατοχικής διοίκησης.
Για την Ιστορία...
Οι κατοχικές δυνάµεις δρούσαν υπό τις διαταγές του Karl von Le Suire, διοικητή της 117ης Μεραρχίας Κυνηγών, που βρισκόταν στην Πελοπόννησο από τον Μάιο του 1943 με στόχο την εξουδετέρωση του αντιστασιακού κινήματος.
Τον Οκτώβριο του 1943, μετά από υπόδειξη του Τάγματος Ασφαλείας «Λεωνίδας», οι Γερμανοί είχαν συλλάβει πάνω από χίλιους ΕΑΜικούς, πολλούς από τους οποίους εκτέλεσαν. Οι διαπραγματεύσεις για την ανταλλαγή των υπολοίπων είχαν πέσει στο κενό και το κλίμα ήταν εξαιρετικά τεταμένο.
Στις 16 Οκτωβρίου, άνδρες του Ανεξάρτητου Τάγµατος Καλαβρύτων του ΕΛΑΣ επιτέθηκαν κοντά στην Κερπινή στον Λόχο Schober (5/749 της Μεραρχίας Κυνηγών) που ανίχνευε την περιοχή προκειμένου να συλλέξει στοιχεία για νέα αναμέτρηση με τα αντάρτικα σώματα. Ο γερμανικός λόχος ηττήθηκε και οι περισσότεροι στρατιώτες του συνελήφθησαν.
Οι ακόλουθες διαπραγματεύσεις μεταξύ του ΕΛΑΣ και της γερμανικής διοίκησης για την ανταλλαγή των αιχμαλώτων αυτών με Έλληνες αντιστασιακούς διήρκεσαν 20 ημέρες χωρίς αποτέλεσμα, παρά τη συμμετοχή και τις αγωνιώδεις εκκλήσεις επιφανών προσώπων της Αχαΐας.
Σύμφωνα με τα γερμανικά αρχεία, στις 25 Νοεμβρίου δόθηκε εντολή για την έναρξη της «Επιχείρησης Καλάβρυτα» και την εκκαθάριση της περιοχής από το αντάρτικο. Μετά δε από τις υποδείξεις δωσιλόγων, συλλαμβάνονταν και εκτελούνταν άνδρες από όλα τα κοντινά χωριά που βοηθούσαν τους αντάρτες.
Οι αιχμάλωτοι του γερμανικού λόχου Schober ήταν ακόμα τότε εν ζωή. Οι Ελασίτες τους εκτέλεσαν στις 7 Δεκεμβρίου στο Μάζι του Χελμού, όταν είχαν ήδη αρχίσει οι σφαγές από τους Γερμανούς στα γύρω χωριά και όταν ο Le Suire κινήθηκε για απελευθέρωσή τους με επίθεση στα Μαζέικα όπου κρατούνταν.
Στις 13 του μηνός ήρθε η σειρά των Καλαβρύτων να γευθούν τη ναζιστική αγριότητα. Οι Γερμανοί υποχρέωσαν όλους τους άρρενες να συγκεντρωθούν στην κεντρική πλατεία. Μετά τους εκτέλεσαν στη Ράχη του Καπή ενώ τα γυναικόπαιδα τα κράτησαν σε ομηρία στο δημοτικό σχολείο ώστε να μην επέμβουν οι αντάρτες. Ακολούθησε η πυρπόληση όλων των σπιτιών και η γενική καταστροφή της πόλης. Πυρπολήθηκε ακόμα και το μοναστήρι της Αγίας Λαύρας. Τα θύματα από τα Καλάβρυτα και τα γύρω χωριά ανέρχονται επισήμως σε 697 αλλά μάλλον είναι παραπάνω.
Δυστυχώς ο άμαχος πληθυσμός της Αχαΐας πλήρωσε τα διαδοχικά ξεκαθαρίσματα λογαριασμών μεταξύ των δυνάμεων του ΕΛΑΣ και των Ταγμάτων Ασφαλείας, ενώ οι Γερμανοί εκμεταλλεύτηκαν αυτή την αντιπαλότητα προς το συμφέρον τους χρησιμοποιώντας τους προδότες ως σύγχρονους γενίτσαρους για τα αντίποινα και την εκρίζωση του αντάρτικου.
Για τη συμμετοχή δωσιλόγων από τα Τάγματα Ασφαλείας δεν υπάρχει αμφιβολία.
Στις 22 Δεκεμβρίου, εννιά ημέρες μετά τη σφαγή στα Καλάβρυτα, ο Βρετανός διπλωμάτης Sir Reginald Leeper, πρέσβης στην εξόριστη ελληνική «Κυβέρνηση του Καΐρου» ενημέρωνε με τηλεγράφημα το Foreign Office για τα γεγονότα: «The German drive assisted by greek security troops has succeeded in cleaning up the Kalavrita region and has destroyed everything...» (τα γερμανικά στρατεύματα με την αρωγή ελληνικών ομάδων ασφαλείας κατόρθωσαν να εκκαθαρίσουν τα Καλάβρυτα και κατέστρεψαν τα πάντα...)
Υπάρχουν επίσης πολλές μαρτυρίες, με κυριότερη εκείνη του Ιωάννη Λαμπρόπουλου, διερμηνέα των γερμανικών δυνάμεων κατοχής στην ευρύτερη περιοχή του Αιγίου:
«Μαζί με το τάγμα του Hans Ebersberger που πραγματοποίησε την επιχείρηση των Καλαβρύτων, βρίσκονταν και 300 γερμανοντυμένοι Έλληνες. H μονάδα αυτή έκαψε και εκτέλεσε τον ανδρικό πληθυσμό στα Μελίσσια, Ρογούς, Κερπινή, Ζαχλωρού, Βραχνί, Σουβάρδο και Μέγα Σπήλαιο. Αυτοί προέρχονταν από τα τάγματα «Λεωνίδας» από τη Λακωνία, ομάδες από την Ηλεία και την Κόρινθο, τη Θήβα και τα Μέγαρα. Στους ταγματασφαλίτες δόθηκε ρουχισμός και οπλισμός από τις αποθήκες της Βέρμαχτ στο Αίγιο και την Πάτρα...»
(τα στοιχεία υπάρχουν στο Ιστορικό Αρχείο Κανελλόπουλου στο Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος)
Εις μνήμην των θυμάτων...