Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΚΘΕΣΗ για τη Συνθηκολόγηση Τσολάκογλου με τους Γερμανούς....

Ioannis Bougas 20/4/1941. Ο Τσολάκογλου υπογράφει Συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς. Η επίσημη έκθεση της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού για το γ...

Ioannis Bougas
20/4/1941. Ο Τσολάκογλου υπογράφει Συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς. Η επίσημη έκθεση της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού για το γεγονός.
Ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία Αρχιμήδης Αργυρόπουλος με κείμενο του στο «ΒΗΜΑ» της 13ης Δεκεμβρίου 1970, αφού χαρακτηρίσει τη συνθηκολόγηση Τσολάκογλου ως «επονείδιστη», παρουσιάζει επίσημη σχετική έκθεση της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού:
«Ξαφνικά, η επονείδιστη συνθηκολόγησις Τσολάκογλου από συμφώνου με τους διοικητάς Σωμάτων Στρατού και τους επιτελάρχας των στις 20 Απριλίου, ανοίγει στους Γερμανούς τη διάβασι Κατάρα, του Μετσόβου και η αισιοδοξία των Βρεττανών συμμάχων μας διά την άμυναν των Θερμοπυλών ανατρέπεται. Οι Γερμανοί από το Μέτσοβο σπεύδουν προς τα νότια χρησιμοποιούντες την ελευθέρα αμαξιτήν οδόν Γιάννενα – Αγρίνιο – Μεσολόγγι – Ναύπακτο – Άμφισσα. (…) Η συνθηκολόγησι των στρατηγών υπήρξε επονείδιστη, και αυτόν τον χαρακτηρισμόν έδωσαν στο μέτωπο οι περισσότεροι των σταθερών πολεμιστών αξιωματικών, διά δύο κυρίως λόγους.
Πρώτον, η συνθηκολόγησις έγινε επί ανοικτού πεδίου και παρά τας επανειλημμένας ρητάς διαταγάς της υφισταμένης στας Αθήνας νομίμου κυβερνήσεως και του αρχηγού του Κράτους βασιλέως Γεωργίου Β’. Η απείθια των στρατηγών ήτο αυτόφωρος και ολοκληρωτική.
Ήτο δε αυτή η Δευτέρα ανταρσία των στρατηγών. Η πρώτη έλαβε χώραν τον Φεβρουάριο 1941, όταν άλλοι στρατηγοί, μετά την είσοδον των Γερμανών στην Βουλγαρία και επικειμένης της γερμανικής εισβολής, υπέβαλαν μηνύματα και εξέφρασαν μεγαλοφώνως γνώμην ότι η «Ελλάς δεν μπορεί να πολεμήση με δύο αυτοκρατορίας» και ότι «ο πόλεμος τερματίζεται». Τότε αντικαταστάθησαν τρεις διοικηταί Σωμάτων. Και εις τας δύο περιστάσεις οι στρατηγοί παραστράτησαν και έκαμαν πολιτική. (σ.σ. Εδώ πρόκειται για την αντικατάσταση στις 5 Μαρτίου 1941 των αντιστρατήων Γεωργίου Κοσμά, Δημητρίου Παπαδόπουλου και Μάρκου Δράκου΄Μόνο ο Τσολάκογλου παρέμεινε διοικητής του Γ΄ΣΣ, πιθανόν γιατί είχε κοινοποιήσει διαταγή στο Σώμα του όπου υπεστήριζε αγώνα ΜΕΧΡΙ ΕΣΧΑΤΩΝ).
Δεύτερον: Η συνθηκολόγησις είχε χαρακτηριστικόν ότι εγκαταλείψαμε μόνους, συμπαραστάτας πεδίου μάχης. Ιδού πώς χαρακτηρίζει τα λυπηρά συμβάντα η επίσημη έκθεσις της Διευθύνσεως Ιστορίας Στρατού εις τον τόμον “Το τέλος μιας Eποποιΐας” σελίς 143:
«Ουδεμία πλέον υπήρχεν ελπίς τροπής της καταστάσεως επί τα βελτίω. Υπήρχε μόνον μία ηθική υποχρέωσις απέναντι τρίτων μαχομένων εισέτι επί του ελληνικού εδάφους. Και οι τρίτοι ούτοι ήσαν οι σύμμαχοι Βρεττανοί. Δεν θα ήτο παραδεκτόν, εφ’ όσον και το τελευταίον βρεττανικόν τμήμα ευρίσκετο επί ελληνικού εδάφους και εμάχετο κατά των εισβολέων, να παύση οιαδήποτε ελληνική αντίστασις, έστω και με τας μεγαλυτέρας θυσίας εις αίμα και εις αγαθά. Θα ήτο απαράδεκτον να μη καταβληθή μία ύστατη προσπάθεια συνεχίσεως του αγώνος, έστω και αν ούτος ήτο τόσον τελεσιδίκως καταδικασμένος. Η παράκαιρος και συνολική παράδοσις επί ανοικτού πεδίου των ελληνικών στρατευμάτων δεν έπρεπε να λάβη χώραν».
Η αποτίμηση της συνθηκολόγησης από τον Αμερικανόύ πρεσβευτή στην Αθήνα Λίνκολν Μακ Βι, ο οποίος σε μία εκτενή αναφορά του προς τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ στις 19 Ιουλίου 1941, σημείωνε:
«Η ανακωχή υπογράφτηκε από τον στρατηγό Τσολάκογλου, ο οποίος είχε τοποθετηθεί από τον Μεταξά, ήταν ως τότε άγνωστος στη φήμη αλλά καθ’ υπόθεση “βασιλόφρων” και αργότερα ανάλαβε τον ρόλο του Κουίσλιγκ. Αν ήταν σωστό ότι περαιτέρω αντίσταση ήταν άχρηστη, όπως δήλωσαν αυτός και οι συνένοχοί του, τούτο μπορεί να κριθεί, αν είναι δυνατόν, μόνο από στρατιωτικούς κριτές. Γεγονός παραμένει πάντως ότι ο βασιλιάς, η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση και η βρετανική στρατιωτική αποστολή θεωρούσαν ότι η προβολή αντίστασης ήταν όχι μόνο επιθυμητή αλλά και δυνατή και ότι η υπογραφή της ανακωχής ήταν πράξη ανυπακοής. Είναι επίσης αληθές ότι οι στρατιώτες θεωρούν πως ο στρατός προδόθηκε από τους αξιωματικούς του και ότι ο Τσολάκογλου δεν έχει τώρα παρά μόνον την περιφρόνηση του ελληνικού λαού»
Ο Τσολάκογλου και η πρωθυπουργία.
Ντοκουμέντα από τα αρχεία των Ναζί αποδεικνύουν ποιος ήταν εξαρχής ο στόχος του Τσολάκογλου. Μετά την τελική στρατιωτική συμφωνία περί καταθέσεως των όπλων, που υπεγράφη στις 23 Απριλίου, ο στρατηγός Τσολάκογλου ηθέλησε να γίνη και πρωθυπουργός. Για πρώτη φορά διετύπωσε την επιθυμία του αυτή προφορικώς προς τον Γερμανό στρατάρχη Λιστ, κατά την υπογραφή της συμφωνίας ή λίγο αργότερα. Την επανέλαβε δε και εγγράφως μετά δύο ημέρες.
Το κείμενο της γραπτής δηλώσεως του Τσολάκογλου διεβιβάσθη από τον στρατάρχη Λιστ προς το γερμανικό υπουργείον Εξωτερικών στις 26 Απριλίου και έχει ως εξής:
«Εδήλωσα προς την αυτού εξοχότητα τον στρατάρχην Λιστ και επαναλαμβάνω διά μίαν ακόμη φοράν ότι η στρατιά Ηπείρου και Μακεδονίας, η οποία έκαμε τας μεγαλυτέρας θυσίας εις τον πόλεμον υπέρ του Ελληνικού λαού, είναι έτοιμη να προσφέρη διά των στρατηγών της τας υπηρεσίας της δια τον σχηματισμόν μίας Κυβερνήσεως εν Αθήναις. Υποσχόμεθα να υπηρετήσωμεν την αυτού εξοχότητα τον Φύρερ του γερμανικού λαού κατά τον τρόπον τον οποίον ούτος επιθυμείν»
Η πρότασις Τσολάκογλου εχαρακτηρίσθη από τον Ρίμπεντροπ σαν «ουρανόπεμπτον δώρον», όπως αναφέρεται στα Γερμανικά Αρχεία. Στη σχετική έκθεση αναφέρονται τα μεγάλα στρατιωτικά και πολιτικά πλεονεκτήματα που θα είχε για τον Άξονα η πρωθυπουργοποίησις του Τσολάκογλου, ο οποίος «είχεν επανειλημμένως εκφράσει αισθήματα φιλικά προς τον Άξονα». Ο στρατάρχης Λιστ υπεστήριζε την υποψηφιότητα του Τσολάκογλου με ενθουσιασμό και ο Χίτλερ εδέχθη. Έπρεπε όμως να ερωτηθή και ο Μουσολίνι, έστω και τυπικώς. Συνεφώνησε και αυτός. Και έτσι, στις 29 Απριλίου, ανηγγέλθη ο σχηματισμός της Κυβερνήσεως Τσολάκογλου.
Μετά την απελεύθερωση και ύστερα από δίκη, που έγινε το 1945, ο Γεώργιος Τσολάκογλου καταδικάστηκε σε θάνατο. Η θανατική του καταδίκη μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη και πέθανε στις 22 Μαΐου 1948, ενώ νοσηλευόταν για λευχαιμία στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα του Μετοχικού Ταμείου Στρατού (ΝΙΜΤΣ).
Σε επόμενη Ανάρτηση θα καταθέσω την προσωπική μου αποτίμηση της συνθηκολόγησης και της πρωθυπουργοποίησης του Τσολάκογλου, όπως την έχω παρουσιάσει στο έργο μου «Η Ελληνική Βανδέα.