Λευκάδα: Οι 4 πιθανοί στόχοι του θαλάσσιου drone...

Ως ένα αντικείμενο με σαφή επιχειρησιακά χαρακτηριστικά, το οποίο μπορεί να δώσει κρίσιμες απαντήσεις για την προέλευσή του, την αποστολή τ...

Ως ένα αντικείμενο με σαφή επιχειρησιακά χαρακτηριστικά, το οποίο μπορεί να δώσει κρίσιμες απαντήσεις για την προέλευσή του, την αποστολή του, τον τρόπο κατεύθυνσης, αλλά και τον πιθανό στόχο του, εξετάζεται πλέον το θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα.
Η υπόθεση έχει περάσει στο μικροσκόπιο των εξειδικευμένων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς το συγκεκριμένο θαλάσσιο drone που βρέθηκε από ψαρά στη Λευκάδα, φέρεται να διαθέτει εξοπλισμό που παραπέμπει σε πλατφόρμα στρατιωτικής ή παραστρατιωτικής χρήσης.
Το βάρος της έρευνας πέφτει πλέον σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά το λογισμικό, δηλαδή την «ψηφιακή μνήμη» του drone. Ο δεύτερος αφορά τον εξοπλισμό που φέρει, τους αισθητήρες, τα συστήματα επικοινωνίας, την πρόωση, την πηγή ενέργειας, τις κεραίες, την εκρηκτική ύλη, καθώς και κάθε εξάρτημα που μπορεί να οδηγήσει στον κατασκευαστή ή στον τελικό χρήστη.
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι το drone είχε πιθανότατα χάσει την επαφή με τον χειριστή ή το κέντρο που το κατηύθυνε και κινήθηκε ανεξέλεγκτα μέχρι να καταλήξει στη θαλάσσια περιοχή της Λευκάδας. Αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει τη σημασία του περιστατικού. Αντιθέτως, την ενισχύει.
Διότι ένα τέτοιο μέσο, ακόμη και αν έχει αποκοπεί από τον έλεγχό του, μπορεί να διατηρεί ενεργό φορτίο, αποθηκευμένα δεδομένα πλεύσης, στοιχεία αποστολής και ίχνη επικοινωνίας που αποκαλύπτουν πολλά περισσότερα από όσα φαίνονται στην πρώτη ματιά.
Το λογισμικό ως «μαύρο κουτί»
Για τα στελέχη που θα εξετάσουν το drone, η μεγαλύτερη αξία δεν βρίσκεται μόνο στο κέλυφος ή στον εξωτερικό του εξοπλισμό, αλλά στα ηλεκτρονικά του συστήματα. Η ανάκτηση δεδομένων από τον υπολογιστή αποστολής, τα συστήματα πλοήγησης, τις μονάδες GPS, τους δέκτες επικοινωνιών και τυχόν αποθηκευτικά μέσα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Στα κυκλώματα οι ειδικοί μπορούν να αναζητήσουν ίχνη από τη διαδρομή που ακολούθησε. Τα waypoints, δηλαδή τα προκαθορισμένα σημεία πορείας, μπορούν να δείξουν αν το drone είχε αποστολή προς συγκεκριμένη περιοχή ή αν κινήθηκε για μεγάλο διάστημα εκτός ελέγχου. Οι τελευταίες εντολές που δέχθηκε μπορούν να δείξουν αν υπήρχε ενεργός χειριστής, αν λειτούργησε σε αυτόνομο πρόγραμμα ή αν κάποια δυσλειτουργία οδήγησε στην απώλεια ελέγχου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η εξέταση των πρωτοκόλλων επικοινωνίας. Από εκεί μπορεί να προκύψει αν το drone κατευθυνόταν μέσω δορυφορικής ζεύξης, μέσω ραδιοζεύξης, μέσω κινητού δικτύου, μέσω relay από άλλο μέσο ή με συνδυασμό αυτών. Η πρώτη εικόνα πάντως δείχνει καθαρά ότι το drone κατευθυνόταν μέσω διπλού συστήματος starlink.
Κάθε συχνότητα, κάθε κρυπτογραφημένο πακέτο δεδομένων, κάθε καταγεγραμμένη προσπάθεια σύνδεσης μπορεί να οδηγήσει σε συμπεράσματα για το επίπεδο τεχνολογίας, την προέλευση του συστήματος και τον βαθμό επαγγελματικής οργάνωσης πίσω από τη χρήση του.
Το λογισμικό μπορεί, επίσης, να αποκαλύψει αν πρόκειται για πλατφόρμα μαζικής παραγωγής, για τροποποιημένο πολιτικό σύστημα ή για κατασκευή ειδικής αποστολής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ακόμη και τα ονόματα αρχείων, οι γλώσσες προγραμματισμού, τα firmware logs, οι ημερομηνίες εγκατάστασης και οι ρυθμίσεις παραμέτρων μπορούν να λειτουργήσουν ως «δακτυλικά αποτυπώματα».
Το φορτίο και οι αισθητήρες
Παράλληλα με το λογισμικό, κρίσιμη θεωρείται η τεχνική εξέταση του φορτίου. Οι ειδικοί θα βάλουν στο μικροσκόπιο την ποιότητα και ποσότητα της εκρηκτικής ύλης, πυροκροτητές, κάμερες ημέρας ή νύχτας, θερμικές κάμερες, αισθητήρες εντοπισμού στόχου, κεραίες υψηλής απολαβής, δέκτες GPS πολλαπλών συχνοτήτων, συστήματα αποφυγής εμποδίων ή ηλεκτρονικά ίχνη που δείχνουν σύνδεση με συγκεκριμένο τύπο μη επανδρωμένου συστήματος.
Η προέλευση εξαρτημάτων μπορεί επίσης να δώσει απαντήσεις. Πολλά μη επανδρωμένα συστήματα χρησιμοποιούν εμπορικά διαθέσιμα υλικά, τα οποία όμως όταν συνδυάζονται με στρατιωτικό λογισμικό και ειδική διαμόρφωση αποκτούν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα.
Ένας κινητήρας, ένας ελεγκτής πρόωσης, μια κάμερα, ένας δορυφορικός δέκτης ή ένα σύστημα τηλεμετρίας μπορεί να είναι διαθέσιμο στην αγορά, αλλά ο τρόπος ενσωμάτωσής του δείχνει το επίπεδο τεχνογνωσίας εκείνου που κατασκεύασε ή τροποποίησε την πλατφόρμα.
Γιατί ενδιαφέρουν τις Ένοπλες Δυνάμεις
Η εξέταση του drone έχει ιδιαίτερη σημασία και για έναν ακόμη λόγο. Τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας έχουν πλέον αλλάξει τα δεδομένα στον ναυτικό πόλεμο, σύμφωνα με το οnalert.gr
Η εμπειρία από τη Μαύρη Θάλασσα έχει δείξει ότι μικρές, ταχύτατες και σχετικά φθηνές πλατφόρμες μπορούν να απειλήσουν πολύ μεγαλύτερες μονάδες, να δημιουργήσουν πίεση σε ναυτικές βάσεις, να αναγκάσουν στόλους να αλλάξουν τρόπο δράσης και να επιβάλουν νέα δόγματα άμυνας λιμένων και πλοίων.
Για την Ελλάδα, με το ιδιαίτερο γεωγραφικό περιβάλλον του Αιγαίου και του Ιονίου, κάθε τέτοιο περιστατικό αποτελεί πολύτιμο μάθημα. Δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο drone. Αφορά την ανάγκη έγκαιρου εντοπισμού μικρών θαλάσσιων στόχων, την επιτήρηση κρίσιμων περιοχών, την προστασία λιμένων, ναυστάθμων, αγκυροβολίων, ενεργειακών υποδομών, εμπορικής ναυτιλίας και μονάδων του Στόλου.
Η τεχνική ανάλυση μπορεί να δώσει στις Ένοπλες Δυνάμεις εικόνα για τις δυνατότητες τέτοιων συστημάτων, τα τρωτά τους σημεία, τις μεθόδους καθοδήγησης, τις συχνότητες που χρησιμοποιούν και τους τρόπους αντιμετώπισής τους.
Κάθε στοιχείο που θα εξαχθεί μπορεί να αξιοποιηθεί όχι μόνο για τη συγκεκριμένη έρευνα, αλλά και για την ενίσχυση των ελληνικών διαδικασιών επιτήρησης και άμυνας απέναντι σε ανάλογες απειλές.
Πολιτικές αντιδράσεις και αιτήματα για εξηγήσεις
Η υπόθεση προκάλεσε άμεση αντίδραση, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν διευκρινίσεις από την κυβέρνηση για το περιστατικό και τις συνθήκες εμφάνισης του drone.
Το ΚΚΕ αναφέρει: «Έχει η κυβέρνηση συμφωνήσει πίσω από κλειστές πόρτες να παραχωρήσει στην ευρωατλαντική σύμμαχο Ουκρανία την ελληνική επικράτεια για τη διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων».
«Αδιανόητη πολεμική πρόκληση το πλωτό drone που δεν πρέπει να μείνει αναπάντητη», σημειώνει η Ελληνική Λύση.
Από την πλευρά της Νίκης επισημαίνεται ότι «προκύπτει μείζον ζήτημα για το αν η ελληνική πλευρά είχε γνώση ή παρακολούθηση μιας τέτοιας δραστηριότητας»
Διεθνής κάλυψη – Τα σενάρια και οι εκτιμήσεις
Η υπόθεση έχει απασχολήσει και διεθνή Μέσα Ενημέρωσης, τα οποία παρουσιάζουν διαφορετικές εκδοχές για την προέλευση και τη χρήση του drone.
Το BBC αναφέρει ότι το σκάφος έχει παραδοθεί στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και σημειώνει πως, σύμφωνα με αναφορές, ενδέχεται να είναι ουκρανικής κατασκευής ή να σχετίζεται με τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας. Παράλληλα εξετάζονται σενάρια τεχνικής βλάβης ή απώλειας επικοινωνίας, ενώ γίνεται αναφορά σε πιθανή σύνδεση με τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας που χρησιμοποιείται για μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου παρακάμπτοντας τις κυρώσεις.
Το Kyiv Post αναφέρει ότι από το σκάφος αφαιρέθηκαν τρεις πυροκροτητές και εξετάζονται σενάρια όπως το λαθρεμπόριο, ενώ επίσης γίνεται αναφορά στον «σκιώδη ρωσικό στόλο». Το δημοσίευμα συνδέει το drone με τεχνολογίες τύπου Magura V3 που χρησιμοποιεί η Ουκρανία και περιγράφει χρήση του τόσο για συλλογή πληροφοριών, όσο και για επιθετικές αποστολές.
Το Associated Press σημειώνει από την πλευρά του ότι Έλληνες ειδικοί εκτιμούν πως πρόκειται για drone τύπου Magura.