«Σε μηχανική υποστήριξη η εκεχειρία»: Ο Τραμπ παγώνει τις συνομιλίες με το Ιράν μέχρι τη συνάντηση με τον Σι...

Σε οριακό σημείο βρίσκονται οι προσπάθειες για αποκλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι η εκεχειρία διάρκειας ...

Σε οριακό σημείο βρίσκονται οι προσπάθειες για αποκλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι η εκεχειρία διάρκειας ενός μήνα βρίσκεται σε «μηχανική υποστήριξη» και να απορρίπτει την τελευταία ιρανική πρόταση ως «εντελώς απαράδεκτη».

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, υπερασπίζεται το σχέδιο 14 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες να απαντήσουν σε κάθε επίθεση.
Ο Τραμπ βλέπει την εκεχειρία «σε μηχανική υποστήριξη»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν βρίσκεται σε «massive life support», δηλαδή σε κατάσταση «μηχανικής υποστήριξης», μετά την τελευταία ιρανική αντιπρόταση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο τη Δευτέρα, ο Τραμπ ανέφερε ότι, αν και η εκεχειρία παραμένει τυπικά σε ισχύ, είναι «απίστευτα αδύναμη».
«Θα έλεγα ότι η εκεχειρία βρίσκεται σε μηχανική υποστήριξη… όταν ο γιατρός μπαίνει και λέει: “Κύριε, ο αγαπημένος σας έχει περίπου 1% πιθανότητα να ζήσει”», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τους ηγέτες του Ιράν «πολύ ανέντιμους ανθρώπους», προσθέτοντας: «Κοιτάξτε, έχω χρειαστεί να διαπραγματευτώ μαζί τους τέσσερις ή πέντε φορές – αλλάζουν γνώμη».
Αναφερόμενος στην πρόταση που έστειλε η Τεχεράνη, δήλωσε: «Αυτό το σκουπίδι που μας έστειλαν – δεν τελείωσα καν την ανάγνωσή του».
Η ιρανική πρόταση και η απόρριψη από την Ουάσινγκτον
Το Ιράν παρουσίασε την Κυριακή τις απαιτήσεις του για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μέσω αντιπρότασης που εστάλη στις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση, χαρακτηρίζοντάς την «εντελώς απαράδεκτη» και «σκουπίδι». Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Κυριακή, έγραψε: «Μόλις διάβασα την απάντηση των λεγόμενων “εκπροσώπων” του Ιράν. Δεν μου αρέσει – ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ».
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim, η πρόταση της Τεχεράνης περιλαμβάνει άμεσο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, αναφορά που συνδέεται και με τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις κατά της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Η αντιπρόταση φέρεται επίσης να ζητά τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, αποζημιώσεις για τις πολεμικές ζημιές και αναγνώριση της ιρανικής κυριαρχίας στα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη μιλά για «υπεύθυνη» και «γενναιόδωρη» πρόταση
Μετά τις δηλώσεις Τραμπ, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, υποστήριξε ότι οι προτάσεις της Τεχεράνης είναι «υπεύθυνες» και «γενναιόδωρες».
Ο ίδιος τόνισε ότι το Ιράν θα ενεργήσει «με κάθε αναγκαίο τρόπο για να διασφαλίσει τα συμφέροντά του».
Παράλληλα, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι «έτοιμες να απαντήσουν και να διδάξουν ένα μάθημα σε κάθε επιθετική ενέργεια».
Σε ξεχωριστή ανάρτησή του, ο Γαλιμπάφ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή για τις ΗΠΑ από την αποδοχή των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού, όπως αυτά περιγράφονται στην πρόταση 14 σημείων.
«Δεν υπάρχει εναλλακτική παρά μόνο να αναγνωρίσουν τα δικαιώματα του ιρανικού λαού όπως αποτυπώνονται στην πρόταση 14 σημείων», ανέφερε.
«Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση θα είναι απολύτως ατελέσφορη», πρόσθεσε, σημειώνοντας ακόμη: «Όσο περισσότερο κωλυσιεργούν, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το τίμημα για τους Αμερικανούς φορολογούμενους».
Το εμπλουτισμένο ουράνιο στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Ο Τραμπ κατηγόρησε επίσης το Ιράν ότι υπαναχώρησε από συμφωνία που θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να απομακρύνουν το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε ότι το Ιράν «δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».
Ωστόσο, το πρακτορείο Tasnim μετέδωσε, επικαλούμενο πηγή κοντά στη διαπραγματευτική ομάδα, ότι «δεν υπάρχει στην πρόταση του Ιράν τίποτα που να προβλέπει αποδοχή της απομάκρυνσης εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού».
Εσωτερικές εισηγήσεις στις ΗΠΑ για την επόμενη κίνηση

Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται όλο και πιο απογοητευμένος από τον τρόπο με τον οποίο η ιρανική πλευρά χειρίζεται τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

Ορισμένοι συνεργάτες του αναφέρουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει πλέον σοβαρότερα την επανάληψη μεγάλων στρατιωτικών επιχειρήσεων, σε σύγκριση με τις προηγούμενες εβδομάδες.

Η συνεχιζόμενη κλειστή κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και η αντίληψη του Τραμπ ότι υπάρχει εσωτερική διάσπαση στην ιρανική ηγεσία, η οποία εμποδίζει ουσιαστικές παραχωρήσεις στις πυρηνικές συνομιλίες, έχουν εντείνει τη δυσαρέσκειά του.

Η τελευταία απάντηση της Τεχεράνης, την οποία ο Τραμπ χαρακτήρισε τόσο «εντελώς απαράδεκτη» όσο και «ανόητη», έχει οδηγήσει αξιωματούχους στην Ουάσινγκτον να αμφισβητούν αν το Ιράν είναι πραγματικά διατεθειμένο να εμπλακεί σε σοβαρή διαπραγμάτευση.
Διαφορετικές γραμμές στην αμερικανική κυβέρνηση

Στο εσωτερικό της κυβέρνησης Τραμπ υπάρχουν διαφορετικές εισηγήσεις για το πώς πρέπει να κινηθούν οι ΗΠΑ.

Ορισμένοι αξιωματούχοι, μεταξύ αυτών και στελέχη του Πενταγώνου, τάσσονται υπέρ μιας πιο επιθετικής προσέγγισης, που θα αυξήσει την πίεση προς την Τεχεράνη και θα μπορούσε να περιλαμβάνει στοχευμένα πλήγματα για περαιτέρω αποδυνάμωση της ιρανικής θέσης.

Άλλοι, ωστόσο, εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι πρέπει να δοθεί πραγματική ευκαιρία στη διπλωματία.

Ο Τραμπ συναντήθηκε εκ νέου τη Δευτέρα με την ομάδα εθνικής ασφάλειας στον Λευκό Οίκο, προκειμένου να εξετάσει τα επόμενα βήματα. Πηγές με γνώση των συζητήσεων εκτιμούν ότι δύσκολα θα ληφθεί μεγάλη απόφαση πριν από την αναχώρηση του προέδρου για την Κίνα, η οποία έχει προγραμματιστεί για το απόγευμα της Τρίτης.
Ο ρόλος του Πακιστάν και οι πιέσεις προς την Τεχεράνη

Πολλοί στο περιβάλλον του Τραμπ ζητούν από τους Πακιστανούς διαμεσολαβητές να είναι πολύ πιο άμεσοι στις επαφές τους με τους Ιρανούς.

Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι αμφισβητούν εδώ και καιρό αν το Πακιστάν μεταφέρει με αρκετή ένταση στην Τεχεράνη τη δυσαρέσκεια του Τραμπ για την πορεία των συνομιλιών.

Παράλληλα, υπάρχουν αξιωματούχοι που θεωρούν ότι το Πακιστάν συχνά παρουσιάζει στις ΗΠΑ μια πιο θετική εικόνα της ιρανικής θέσης από αυτήν που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Περιφερειακός αξιωματούχος ανέφερε τη Δευτέρα ότι χώρες της περιοχής και το Πακιστάν έχουν επιδοθεί σε έντονες προσπάθειες να καταστήσουν σαφές στην Τεχεράνη ότι ο Τραμπ είναι απογοητευμένος και ότι αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία για σοβαρή διπλωματική εμπλοκή.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν φαίνεται το Ιράν να ακούει ή να λαμβάνει κανέναν σοβαρά υπόψη. Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν κινούνται με διαφορετικά όρια αντοχής και διαφορετικά χρονοδιαγράμματα στις διαπραγματεύσεις, ενώ η Τεχεράνη έχει αντέξει οικονομικές πιέσεις επί δεκαετίες.
Οι συνομιλίες «παγώνουν» μέχρι τη συνάντηση Τραμπ – Σι

Σύμφωνα με περιφερειακή πηγή που μίλησε στο CNN, οι διαπραγματεύσεις δεν αναμένεται να σημειώσουν ουσιαστική πρόοδο πριν από τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ αργότερα μέσα στην εβδομάδα.

Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα, καθώς πρόκειται για κρίσιμη θαλάσσια οδό που περνά ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν ανέφερε ότι υπάρχει «επείγουσα ανάγκη» να απελευθερωθούν τα πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στην περιοχή των Στενών, μετά από συνάντηση με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό.

Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου και κόστος για τα αμερικανικά νοικοκυριά

Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά μετά την απόρριψη των τελευταίων όρων του Ιράν από τον Τραμπ, καθώς ενισχύονται οι φόβοι για νέα κλιμάκωση της σύγκρουσης και παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η αύξηση στις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ κοστίζει ήδη σχεδόν 300 δολάρια σε κάθε αμερικανικό νοικοκυριό.
Πολύ δυσκολότερη σήμερα μια συμφωνία με το Ιράν

Η προοπτική επίτευξης νέας συμφωνίας με το Ιράν εμφανίζεται σημαντικά δυσκολότερη σε σχέση με το παρελθόν, σύμφωνα με τον Άλαν Άιρ, πρώην διαπραγματευτή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ο Άιρ, ο οποίος συμμετείχε στην ομάδα διαπραγμάτευσης του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα για τη συμφωνία του 2015 και σήμερα είναι ερευνητής στο Middle East Institute, δήλωσε στο CNN ότι οι κατηγορίες της κυβέρνησης Τραμπ περί υπαναχώρησης του Ιράν αντανακλούν είτε «λανθασμένη επικοινωνία είτε διαστρέβλωση».

Ο ίδιος χαρακτήρισε «απίστευτο» το ενδεχόμενο το Ιράν να είχε συμφωνήσει εξαρχής στις τρέχουσες συνομιλίες να εξαγάγει όλο το εμπλουτισμένο ουράνιό του απευθείας στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως ανέφερε, μεγάλο μέρος της δημόσιας ρητορικής δεν συμβαδίζει με την πραγματικότητα, «και από τις δύο πλευρές».

Παράλληλα, εκτίμησε ότι το Ιράν είναι σήμερα λιγότερο πιθανό να καταλήξει σε συμφωνία σε σχέση με το 2015, καθώς τότε διέθετε μια «πιο μετριοπαθή ηγεσία».

Σήμερα, σύμφωνα με τον Άιρ, η χώρα έχει «πιο σκληροπυρηνική και ριζοσπαστική ηγεσία», ενώ στην ατζέντα έχουν προστεθεί ζητήματα πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα, όπως τα Στενά του Ορμούζ.

«Επομένως, είναι πολύ πιο δύσκολο να επιτευχθεί συμφωνία με τη σημερινή ιρανική κυβέρνηση», κατέληξε.
Δημοσίευμα για επιθέσεις των ΗΑΕ κατά του Ιράν

Την ίδια ώρα, η Wall Street Journal μετέδωσε, επικαλούμενη πηγές με γνώση του θέματος, ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πραγματοποίησαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η εξέλιξη αυτή καθιστά τη μοναρχία του Περσικού Κόλπου έναν από τους ενεργούς συμμετέχοντες στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Ο στρατός των Εμιράτων διαθέτει μαχητικά αεροσκάφη δυτικής κατασκευής και χρησιμοποιεί εκτεταμένα δίκτυα επιτήρησης.

Οι επιθέσεις, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, δείχνουν ότι η χώρα είναι πλέον πιο πρόθυμη να αξιοποιήσει τη στρατιωτική της ισχύ για να προστατεύσει την οικονομική της δύναμη και την αυξανόμενη επιρροή της στη Μέση Ανατολή.
Το χτύπημα στο νησί Λαβάν και η ιρανική απάντηση

Οι στόχοι των φερόμενων μυστικών επιθέσεων βρίσκονταν στο εσωτερικό του Ιράν, αλλά και στο διυλιστήριο πετρελαίου στο νησί Λαβάν, στις 8 Απριλίου.

Το διυλιστήριο του Λαβάν έχει δυναμικότητα περίπου 55.000 βαρελιών την ημέρα. Η επίθεση στην εγκατάσταση είχε χαρακτηριστεί από το Ιράν απλώς ως «εχθρική επίθεση».

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η Τεχεράνη αντέδρασε άμεσα με επιθέσεις πυραύλων και drones εναντίον στόχων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Τα ΗΑΕ φέρονται να χρησιμοποίησαν μαχητικά αεροσκάφη δυτικής κατασκευής, πιθανόν Mirage 2000-9, χωρίς ωστόσο να έχουν παραδεχθεί δημόσια τη συμμετοχή τους στις επιχειρήσεις.