Προκλητικό τουρκικό δημοσίευμα: «Οι κινήσεις της Τουρκίας έβγαλαν από τα ρούχα τους τους Έλληνες!»

Νέο προκλητικό δημοσίευμα της τουρκικής Sabah ανεβάζει τους τόνους στα ελληνοτουρκικά, παρουσιάζοντας τις τελευταίες κινήσεις της Άγκυρας στ...

Νέο προκλητικό δημοσίευμα της τουρκικής Sabah ανεβάζει τους τόνους στα ελληνοτουρκικά, παρουσιάζοντας τις τελευταίες κινήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως στρατηγικό αιφνιδιασμό που προκάλεσε έντονη αντίδραση στην Αθήνα. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα», αλλά και η νέα αντιπαράθεση γύρω από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο.
Σε ιδιαίτερα προκλητικούς τόνους επανέρχεται η τουρκική εφημερίδα Sabah στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, επιχειρώντας να παρουσιάσει την πρόσφατη κινητικότητα στο Αιγαίο ως μια επιτυχημένη στρατηγική κίνηση της Άγκυρας που, όπως υποστηρίζει, προκάλεσε εκνευρισμό στην ελληνική πλευρά.
Χαρακτηριστικός είναι ήδη ο τίτλος του τουρκικού δημοσιεύματος, σύμφωνα με τον οποίο η κίνηση της Άγκυρας με τα θαλάσσια πάρκα «έβγαλε από τα ρούχα της την Αθήνα», ενώ παράλληλα η Sabah κάνει λόγο για «τρεις προκλητικές κινήσεις» της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία.
Η συγκεκριμένη φρασεολογία εντάσσεται στη γνωστή σκληρή ρητορική που χρησιμοποιεί μέρος του τουρκικού Τύπου όταν αναφέρεται στο Αιγαίο, μετατρέποντας μια σύνθετη νομική και διπλωματική αντιπαράθεση σε αφήγημα «δράσης και αντίδρασης» μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Στο επίκεντρο τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα
Η νέα αντιπαράθεση κορυφώθηκε μετά τις προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, με τις οποίες η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα αντέδρασε άμεσα, υποστηρίζοντας ότι οι περιοχές που περιλαμβάνονται στις τουρκικές αποφάσεις εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε στις 16 Αυγούστου ότι, στον βαθμό που τα τουρκικά πάρκα καλύπτουν διεθνή ύδατα, η μονομερής εγκαθίδρυσή τους δεν είναι νόμιμη σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας. Παράλληλα, η Αθήνα υποστηρίζει ότι τμήματά τους εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας και κατά συνέπεια δεν μπορούν να δημιουργήσουν έννομα αποτελέσματα ή τετελεσμένα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ακριβώς αυτή την ελληνική αντίδραση η τουρκική δημοσιογραφική αφήγηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως ένδειξη ότι η κίνηση της Άγκυρας αιφνιδίασε και πίεσε την ελληνική πλευρά.
Η Sabah μιλά για ελληνικές «προκλήσεις»
Το δημοσίευμα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία Αθήνα και Άγκυρα ανταλλάσσουν ανακοινώσεις όχι μόνο για τα θαλάσσια πάρκα αλλά και για μια σειρά χωροταξικών πρωτοβουλιών στο Αιγαίο.
Στις 7 Αυγούστου η Τουρκία είχε αντιδράσει στο ελληνικό Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, ενώ στις 19 Αυγούστου ακολούθησε νέα τουρκική ανακοίνωση για το ελληνικό Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Για το τελευταίο, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι ο ελληνικός σχεδιασμός δεν παράγει, κατά την τουρκική θέση, έννομα αποτελέσματα σε ζητήματα που η Άγκυρα εντάσσει στις ελληνοτουρκικές διαφορές στο Αιγαίο. Παράλληλα, κάλεσε την Ελλάδα να αποφεύγει «μονομερείς ενέργειες» σε κλειστές και ημίκλειστες θάλασσες και επανέλαβε ότι επιθυμεί συνεργασία μεταξύ των δύο παράκτιων κρατών.
Η Αθήνα απέρριψε λίγες ώρες αργότερα τις τουρκικές αιτιάσεις, χαρακτηρίζοντάς τες αβάσιμες και απαράδεκτες και τονίζοντας ότι το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι σαφές και οριστικά κατοχυρωμένο από τις διεθνείς συνθήκες.
Έτσι, πίσω από τους επιθετικούς τίτλους του τουρκικού Τύπου βρίσκεται στην πραγματικότητα μια πολύ βαθύτερη σύγκρουση για το ποιος έχει δικαίωμα να σχεδιάζει, να ρυθμίζει και να ασκεί δραστηριότητες σε συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.
Από το περιβάλλον στη γεωπολιτική
Το ενδιαφέρον είναι ότι η νέα ελληνοτουρκική αντιπαράθεση δεν αφορά αυτή τη φορά ένα ερευνητικό πλοίο, μια στρατιωτική άσκηση ή μια NAVTEX, αλλά ζητήματα που εκ πρώτης όψεως είναι περιβαλλοντικά και αναπτυξιακά.
Θαλάσσια πάρκα, τουρισμός, αιολικά πάρκα και χωροταξικός σχεδιασμός έχουν μετατραπεί σε νέα πεδία όπου συγκρούονται οι διαφορετικές αντιλήψεις Αθήνας και Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες του Αιγαίου.
Η τουρκική πλευρά επιχειρεί σταθερά να εντάξει τέτοιες πρωτοβουλίες στο ευρύτερο πλέγμα των «διασυνδεδεμένων προβλημάτων του Αιγαίου». Η ελληνική θέση είναι διαφορετική: η Αθήνα αναγνωρίζει ως ελληνοτουρκική διαφορά προς οριοθέτηση την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ και απορρίτει την προσπάθεια της Άγκυρας να ανοίξει ένα ευρύτερο πακέτο ζητημάτων.
Αυτός είναι και ο λόγος που ένας φαινομενικά τεχνικός χάρτης για την ενέργεια ή ένα σχέδιο προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος αποκτούν αμέσως γεωπολιτική διάσταση.
«Πόλεμος χαρτών» στο Αιγαίο
Η Sabah και άλλα τουρκικά μέσα παρουσιάζουν τις πρόσφατες αποφάσεις της Άγκυρας ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να μεταφερθούν οι τουρκικές διεκδικήσεις από το επίπεδο των δηλώσεων και των χαρτών στο επίπεδο της διοικητικής εφαρμογής.
Αντίστοιχη ανησυχία έχει καταγραφεί και σε ελληνικές αναλύσεις, στις οποίες η δημιουργία τουρκικών θαλάσσιων πάρκων αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως περιβαλλοντική πρωτοβουλία αλλά και ως πιθανό εργαλείο άσκησης διοικητικών αρμοδιοτήτων, όπως περιβαλλοντικοί έλεγχοι, περιορισμοί αλιείας ή επιστημονικές δραστηριότητες.
Άλλωστε, μετά την τουρκική ανακοίνωση, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι τα συγκεκριμένα πάρκα, όπως ανακοινώθηκαν από την Τουρκία, δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα όπου εκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Παράλληλα υπογράμμισε ότι η Ελλάδα προχωρά στα δικά της θαλάσσια πάρκα εντός του πλαισίου του Διεθνούς Δικαίου.