Ιράν: Από τη διαμαρτυρία στην αναταραχή...

Πόλεμος μέσω των ΜΜΕ: Η διαφορά μεταξύ διαμαρτυρίας και ταραχών στο Ιράν ...

Πόλεμος μέσω των ΜΜΕ: Η διαφορά μεταξύ διαμαρτυρίας και ταραχών στο Ιράν...

"IΡANέα"
Από τη διαμαρτυρία στην αναταραχή: δύο διαφορετικές αφηγήσεις για τις ταραχές του Ιανουαρίου 2026 στο Ιράν
Οι δυσκολίες της καθημερινής ζωής του ιρανικού λαού, που απορρέουν από τις οικονομικές προκλήσεις και τις άδικες κυρώσεις των ορκισμένων εχθρών του αξιοπρεπούς ιρανικού έθνους, εκδηλώθηκαν τον μήνα Ιανουάριο 2026 αρχικά με διαμαρτυρίες των εμπόρων και στη συνέχεια με λαϊκές κινητοποιήσεις.
Αν και η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί φαινόμενο αποκλειστικά ιρανικό, η διεθνής επικοινωνιακή εκμετάλλευσή της εντάσσεται στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης εχθρότητας των αντιπολιτευόμενων κύκλων και των αλαζόνων κρατών απέναντι στον ιρανικό λαό. Αυτή η αρνητική και στρεβλή απεικόνιση εντείνεται καθημερινά. Κατόπιν των ερωτημάτων και της παρακολούθησης από τα μέσα ενημέρωσης σχετικά με την κατάσταση στο Ιράν, παρατίθενται τα ακόλουθα σημεία:

1. Διάκριση της κοινωνικής πραγματικότητας από τη μιντιακή αφήγηση της αντιπολίτευσης
* Αυτό που βλέπει το διεθνές κοινό εκτός Ιράν δεν είναι «η ίδια η πραγματικότητα», αλλά μια εσφαλμένη και συχνά εχθρική μιντιακή αφήγηση της πραγματικότητας.
* Τα κοινωνικά δίκτυα και τα δυτικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τις διαμαρτυρίες στο Ιράν ως ένα ομοιογενές και πλήρως πολιτικοποιημένο σύνολο, ενώ στην πραγματικότητα:
* οι διαμαρτυρίες είναι αποσπασματικές,
* τα κίνητρα είναι κυρίως οικονομικά και βιοποριστικά,
* και δεν φέρουν κατ’ ανάγκην ένα ενιαίο πολιτικό σχέδιο.

2. Τα κοινωνικά δίκτυα ως «πεδίο μάχης των αφηγήσεων» στο πλαίσιο του πολέμου κατά του Ιράν
* Οι αλγόριθμοι των κοινωνικών δικτύων προβάλλουν συγκεκριμένο περιεχόμενο βάσει συναισθηματικής απήχησης (likes) και όχι βάσει αντικειμενικής πραγματικότητας.
* Βίντεο που προέρχονται από περιορισμένες γεωγραφικές περιοχές δεν μπορούν να γενικευθούν ως πραγματική εικόνα του συνόλου της χώρας.
* Πρόκειται για μηχανισμό που έχει παρατηρηθεί επανειλημμένως σε πολλές διεθνείς κρίσεις.

3. Διευκρίνιση της διαφοράς μεταξύ διαμαρτυρίας και αναταραχής (Γιατί στο Ιράν οι διαμαρτυρίες μετατρέπονται σε βία και χάος;)
Δυστυχώς, η εικόνα που προβάλλουν τα αντιπολιτευόμενα μέσα ενημέρωσης είναι ότι οι δυνάμεις ασφαλείας του Ιράν αντιτίθενται στις λαϊκές διαμαρτυρίες και ασκούν βία κατά των πολιτών. Ωστόσο, οι δύο κύριοι εχθροί του Ιράν, δηλαδή οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, έχουν επισήμως και δημοσίως δηλώσει την παρέμβασή τους στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας. Σχετικά Tweet του Προέδρου των ΗΠΑ και του Νετανιάχου έχουν δημοσιευθεί. Μέσω αυτής της παρέμβασης, μετατρέπουν τη νόμιμη λαϊκή διαμαρτυρία σε αναταραχή και βία. Συνεπώς:
* Στο Ιράν, όπως και σε κάθε άλλη κοινωνία, υπάρχει οικονομική δυσαρέσκεια και διαμαρτυρία.
* Όμως, κάθε διαμαρτυρία δεν συνιστά κατ’ ανάγκην «πολιτικό κίνημα ανατροπής της κυβέρνησης», και συνεπώς δεν υπάρχει λόγος το ίδιο το κράτος να ασκεί βία κατά του λαού.
* Ορισμένες από τις σαμποταριστικές ενέργειες των ταραχοποιών σε διάφορες πόλεις του Ιράν περιλαμβάνουν:

- δολοφονίες απλών πολιτών, αστυνομικών και υπερασπιστών της δημόσιας ασφάλειας (τις τελευταίες ημέρες περισσότεροι από εκατό αστυνομικοί και δυνάμεις ασφαλείας είχαν μαρτυρικό θάνατο),
- τη δολοφονία ενός τρίχρονου κοριτσιού μπροστά στα μάτια του πατέρα του,
- τον εμπρησμό δύο υπερασπιστών της ασφάλειας ενώ ήταν ζωντανοί,
- επιθέσεις κατά υγειονομικού προσωπικού και πυροσβεστών, με αποτέλεσμα τον μαρτυρικό θάνατο ορισμένων εξ αυτών,
- τον εμπρησμό τραπεζών, αστυνομικών τμημάτων και ιδιωτικών οχημάτων πολιτών.
Είναι σαφές ότι τέτοιες ενέργειες υποδηλώνουν σαμποταριστική συμπεριφορά και συνιστούν μορφή οργανωμένης επίθεσης από το εξωτερικό και όχι οικονομική διαμαρτυρία.

4. Οι διαμαρτυρόμενοι πολίτες διαχώρισαν τη θέση τους από τους ταραχοποιούς
Παρά το γεγονός ότι οι πολίτες εξακολουθούν να ανησυχούν και να διαμαρτύρονται για τα οικονομικά προβλήματα, μετά την παρατήρηση της ανασφάλειας που προκάλεσαν σαμποταριστικές ομάδες, διαχώρισαν γρήγορα τις ειρηνικές διαμαρτυρίες τους από τις πράξεις αναταραχής. Ως αποτέλεσμα, οι λαϊκές συγκεντρώσεις κατά της βίας και των δολοφονιών έχουν πλέον λάβει ευρεία έκταση.

5. Ποιοι στηρίζουν τις ομάδες της εξωτερικής αντιπολίτευσης
* Οι Ιρανοί του εξωτερικού αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ιρανικής ταυτότητας και οι περισσότεροι επιθυμούν την πρόοδο και την αξιοπρέπεια της χώρας τους. Ωστόσο, υπάρχει και μια περιορισμένη ομάδα που αυτοπροσδιορίζεται ως αντιπολίτευση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
* Οι διαμαρτυρίες και συγκεντρώσεις που παρουσιάζονται από τα μέσα ενημέρωσης ως «κινητοποιήσεις των Ιρανών του εξωτερικού» οργανώνονται κυρίως από αυτές τις αντιπολιτευόμενες ομάδες. Σχετικά με αυτές, αξίζει να σημειωθεί ότι:

- υποστηρίζονται οικονομικά και επικοινωνιακά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το σιωνιστικό καθεστώς
- στερούνται ουσιαστικής γνώσης των εσωτερικών προκλήσεων του Ιράν,
- δεν διαθέτουν σαφές σχέδιο για τη βελτίωση της κατάστασης της χώρας,
- χαρακτηρίζονται από έντονες εσωτερικές διαφωνίες,
- με τη συνεργασία των κύριων εχθρών του Ιράν, συμμετέχουν στη βία και στις ζημιές δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας εντός της χώρας,
- δεν τηρούν τους νόμους των χωρών διαμονής τους σχετικά με την προστασία των διπλωματικών αποστολών, οι οποίοι αποτελούν και διεθνείς κανονισμούς.

6. Η ουσία των οικονομικών διαμαρτυριών
Αν και τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί διαμαρτυρίες στο Ιράν, η παρούσα φάση παρουσιάζει ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά:
- Ο χαρακτήρας των διαμαρτυριών είναι πρωτίστως οικονομικός· η ακρίβεια και ο πληθωρισμός ωέχουν καταστήσει τη ζωή δύσκολη.
- Όλοι οι κρατικοί αξιωματούχοι έχουν αναγνωρίσει τη νομιμότητα αυτών των διαμαρτυριών.
- Οι λόγοι της σημερινής οικονομικής κατάστασης:
1- το Ιράν τελεί υπό καθεστώς κυρώσεων εδώ και περίπου είκοσι χρόνια,
2- οι εξαγωγές πετρελαίου, βασική πηγή εσόδων της χώρας, έχουν πληγεί σοβαρά από τις άδικες κυρώσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης και από τη συμμόρφωση άλλων κρατών σε αυτές,
3- ορισμένες νομισματικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια δεν υπήρξαν επιτυχείς, όπως συμβαίνει και σε πολλές άλλες χώρες όπου οι πολιτικές χρειάζονται αναθεώρηση.
- Οι αποφάσεις της κυβέρνησης και του κοινοβουλίου: παρά τις σκληρές κυρώσεις και ακόμη και τις συνθήκες ενός άδικου δωδεκαήμερου πολέμου κατά του Ιράν, αποφασίστηκε η μεταρρύθμιση της νομισματικής πολιτικής
* αποφασίστηκε επίσης η αναμόρφωση των πολιτικών κοινωνικής στήριξης, με την καταβολή μηνιαίων επιδομάτων και ενισχύσεων για βασικά αγαθά σε περισσότερους από 80 εκατομμύρια Ιρανούς,
* το νέο αυτό πλαίσιο, μετά την έναρξη των διαμαρτυριών των εμπόρων, συζητήθηκε απευθείας μεταξύ κυβέρνησης και εκπροσώπων της αγοράς και έτυχε αρχικής συναίνεσης. Ωστόσο, η εσκεμμένη και οργανωμένη παρέμβαση των εχθρών του ιρανικού λαού οδήγησε την κατάσταση προς την αναταραχή.