«Κυκλώνουν» την 26η Οκτωβρίου για το καλώδιο

Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται, σύμφωνα με αρμόδια κυβερνητική πηγή, πολύ κοντά στην εξεύρεση φόρμουλας, που θα επιτρέψει να προχωρήσει το έργο...

Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται, σύμφωνα με αρμόδια κυβερνητική πηγή, πολύ κοντά στην εξεύρεση φόρμουλας, που θα επιτρέψει να προχωρήσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Το σχέδιο περιλαμβάνει την ενημέρωση της Αγκυρας από τη γαλλική εταιρεία Nexans (υπεργολάβος της επίσης γαλλικής Meridiam, η οποία διαθέτει πλέον το πλειοψηφικό πακέτο του GSI) για τα σχέδιά της να προχωρήσει σε βυθομετρικές έρευνες στην περιοχή των διεθνών υδάτων ανατολικά Κάσου και Καρπάθου περί την 26η Οκτωβρίου. Παράλληλα, οι Γάλλοι θα ζητήσουν άδεια από την Αθήνα, όπως επιβάλλεται και από σχετική πρόβλεψη της σύμβασης που έχει υπογραφεί ανάμεσα στις δύο πλευρές. Σύμφωνα με την κυβερνητική πηγή, η γαλλική παρέμβαση θα οδηγήσει στην επίλυση του αδιεξόδου, βάσει μιας δημιουργικής ασάφειας. Η Τουρκία αναμένεται να ισχυριστεί ότι «η ενημέρωση είναι ταυτόσημη με την παροχή αδείας» –ενώ για την ελληνογαλλική πλευρά η απλή ενημέρωση δεν συνιστά αίτημα έγκρισης– κι έτσι το έργο θα προχωρήσει κανονικά. Αξίζει, βέβαια, να υπενθυμιστεί ότι πέρυσι τον Δεκέμβριο ένας άλλος κυβερνητικός αξιωματούχος διαβεβαίωνε τους πάντες ότι η υπόθεση θα είχε τελειώσει μέχρι το τέλος του περασμένου Ιανουαρίου. Ως εκ τούτου, μένει να φανεί εάν αυτή τη φορά η προεργασία που έχει γίνει θα αποφέρει καρπούς επί του πεδίου.

Σχολιάζοντας την δήλωση ανώτατης κυβερνητικής πηγής, εκπρόσωπος της εταιρείας NEXANS ανέφερε ότι «αρνείται κατηγορηματικά ότι είχε ή σχεδιάζει να έχει οποιαδήποτε επαφή με τις τουρκικές αρχές για τις επερχόμενες έρευνες βυθού του εργου». Σημειώνει, επίσης, ότι οι επαφές για τον GSI γίνονται αποκλειστικά με τις ελληνικές και κυπριακές αρχές. Ενώ υπογραμμίζει ότι η Nexans «δεν λαμβάνει θέση σε πολιτικά ή γεωπολιτικά ζητήματα που συνδέονται με το έργο». Η προσεκτική διατύπωση του εκπροσώπου της NEXANS αποτελεί, βεβαίως, αποτύπωση της πραγματικότητας ότι την προφανή ευθύνη για την αδειοδότηση (“licensing” στην ορολογία των επαγγελματιών της βιομηχανίας), δεν αναλαμβάνουν οι εταιρείες, αλλά τα κράτη που εμπλέκονται.
Την ίδια στιγμή, τουρκικές πηγές επέμεναν ότι (μέχρι την Παρασκευή) δεν είχε βρεθεί για το καλώδιο φόρμουλα που θα ικανοποιούσε όλες τις πλευρές, ώστε το έργο να ξεκινήσει χωρίς να προκληθούν εντάσεις στο διπλωματικό πεδίο και στο μέτωπο της Ανατολικής Μεσογείου. Οι προσπάθειες, όμως, έλεγαν, συνεχίζονται. Διπλωματικοί κύκλοι και στη γείτονα συζητούσαν, πάντως, και το σενάριο της απευθείας συνεννόησης της Nexans με την Αγκυρα, ως λύση που θα ικανοποιούσε, παρά τις διαφορετικές ερμηνείες, αμφότερες τις πλευρές.
Το υπουργείο Αμυνας της Τουρκίας επέμεινε, ωστόσο, με ανακοίνωσή του ότι «κάθε είδους δραστηριότητα πόντισης καλωδίων/αγωγών ή επιστημονικής έρευνας στην υφαλοκρηπίδα μας πρέπει να συντονίζεται εκ των προτέρων με τη χώρα μας, ως παράκτιο κράτος. Η Τουρκία, στο πλαίσιο των δικαιωμάτων και των αρμοδιοτήτων που απορρέουν από την ιδιότητά της αυτή, δεν θα επιτρέψει καμία μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολικής Μεσογείου».
Η Αγκυρα ισχυρίζεται ότι η υφαλοκρηπίδα της έχει διαμορφωθεί βάσει των συμφωνιών οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών που έχει συνάψει με το «ψευδοκράτος» και τη Λιβύη, τις οποίες και κατέθεσε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020. Στο πλαίσιο αυτό, η τουρκική πλευρά θεωρεί απαράβατο όρο τη δική της έγκριση, καθώς το έργο απαιτεί έρευνες βυθού.
Εμπειροι αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να εκδοθούν δύο διαφορετικές NAVTEX (από το Ηράκλειο και την Αττάλεια), ώστε η κάθε πλευρά να διατηρήσει τις νομικές θέσεις της και το έργο να προχωρήσει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Το «Ορούτς Ρέις»
Εν τω μεταξύ, το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Ορούτς Ρέις», συνοδευόμενο από βοηθητικά πλοία, πρόκειται να πραγματοποιήσει έως τις 25 Οκτωβρίου έρευνες με επίσημο στόχο –σύμφωνα με τα τουρκικά ΜΜΕ– «την πόντιση υποθαλάσσιου αγωγού προς την “ΤΔΒΚ” (σ.σ. ψευδοκράτος)». Η σχετική NAVTEX εκδόθηκε την ίδια ακριβώς ημέρα με την ανακοίνωση της Αγκυρας ότι διεκδικεί λόγο στο καλώδιο Κρήτης – Κύπρου.
Παράλληλα, στη γειτονική χώρα είναι έκδηλη η ενόχληση για τη στενή στρατιωτική συνεργασία της Ελλάδας και της Κύπρου με το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «οι συνεχιζόμενες εξοπλιστικές δραστηριότητες της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης (σ.σ. Κυπριακή Δημοκρατία) καθώς και οι στρατιωτικές συμμαχίες που αναπτύσσει με τρίτες χώρες επηρεάζουν αρνητικά τις ευαίσθητες ισορροπίες και το κλίμα εμπιστοσύνης στο νησί».
Η Αγκυρα συμπλήρωσε, μάλιστα, ότι αυτές οι «προκλητικές ενέργειες» Ελλάδας και Κύπρου αυξάνουν την ένταση και βλάπτουν τη σταθερότητα.