Ισπανία: Τα τρία «ανθρώπινα» λάθη που οδήγησαν στη τραγωδία...

Στους τουλάχιστον 68 νεκρούς έχει φτάσει ο απολογισμός της σιδηροδρομικής τραγωδίας στην Ισπανία, μετά τη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτη...

Στους τουλάχιστον 68 νεκρούς έχει φτάσει ο απολογισμός της σιδηροδρομικής τραγωδίας στην Ισπανία, μετά τη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας στην Ούρντα, στην επαρχία του Τολέδο.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται πλέον τρεις διαδοχικές αστοχίες: η βλάβη στο σύστημα ασφαλείας, η εντολή στο AVE να συνεχίσει με «κανονική πορεία» και η καθυστέρηση να ακινητοποιηθεί, παρότι το Iryo παρέμενε μπροστά του.
Σύμφωνα με την τελευταία επίσημη ενημέρωση της κυβέρνησης της Καστίλλης -Λα Μάντσα, 44 από τους νεκρούς επέβαιναν στο Iryo και 24 στο AVE της Renfe, ενώ περισσότεροι από 100 άνθρωποι χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα. Μέχρι αργά το βράδυ της Τετάρτης, 53 τραυματίες εξακολουθούσαν να νοσηλεύονται και 56 είχαν ήδη πάρει εξιτήριο.
Η Ισπανία έχει κηρύξει τριήμερο εθνικό πένθος, από τα μεσάνυχτα της 29ης έως και τις 31 Οκτωβρίου, με τις σημαίες στα δημόσια κτίρια να κυματίζουν μεσίστιες.
Πίσω από τον τεράστιο αριθμό των θυμάτων βρίσκεται πλέον ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς ένα τρένο υψηλής ταχύτητας έλαβε άδεια να συνεχίσει την πορεία του ενώ μπροστά του παρέμενε ακινητοποιημένος άλλος συρμός στην ίδια γραμμή;

Οι απαντήσεις αναζητούνται στα «μαύρα κουτιά», στα ηλεκτρονικά αρχεία του συστήματος κυκλοφορίας και, κυρίως, στις συνομιλίες μεταξύ των μηχανοδηγών και του κέντρου ελέγχου της Adif στην Ατότσα.
Το δυστύχημα στο 118ο χιλιόμετρο
Η σύγκρουση σημειώθηκε λίγο πριν από τις 09:00 το πρωί της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου, στο 118ο χιλιόμετρο της γραμμής υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης – Ανδαλουσίας, κοντά στην Ούρντα.
Το 112 της Καστίλλης-Λα Μάντσα κατέγραψε το περιστατικό στις 08:54, ενώ η Renfe και η κυβερνητική εκδοχή τοποθετούν τη σύγκρουση περίπου στις 08:53.
Το AVE είχε αναχωρήσει από τη Μαδρίτη στις 08:00 με προορισμό τη Σεβίλλη.

Το Iryo 6076 είχε φύγει από την Ατότσα στις 07:54, επίσης με προορισμό τη Σεβίλλη. Σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, μετέφερε 147 επιβάτες, τρία μέλη πληρώματος, έναν barista και τη μηχανοδηγό.
Συνολικά, στα δύο τρένα επέβαιναν περισσότεροι από 500 άνθρωποι.
Η βλάβη που σταμάτησε έξι τρένα
Η αλληλουχία των γεγονότων ξεκινά περίπου στις 08:30.
Το σύστημα ασφαλείας LZB, που χρησιμοποιείται στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης – Σεβίλλης, παρουσίασε πρόβλημα σε τμήμα περίπου 60 χιλιομέτρων.
Η δυσλειτουργία είχε ως αποτέλεσμα να ακινητοποιηθούν αυτόματα έξι τρένα που κινούνταν στην περιοχή.
Το LZB παρακολουθεί την κίνηση των συρμών και μεταδίδει στους μηχανοδηγούς πληροφορίες και εντολές ασφαλείας. Όταν τίθεται εκτός λειτουργίας, η κυκλοφορία περνά σε υποβαθμισμένο καθεστώς και απαιτείται διαφορετική διαχείριση από το κέντρο ελέγχου.
Και εκεί ακριβώς αρχίζει το κρίσιμο κομμάτι της υπόθεσης.
08:36 – Η εντολή στο AVE
Έξι λεπτά μετά την πτώση του συστήματος, στις 08:36, ο μηχανοδηγός του AVE επικοινωνεί με το κέντρο ελέγχου της Adif στην Ατότσα.
Τα ηχητικά που έχουν δημοσιοποιηθεί από ισπανικά μέσα καταγράφουν τον ελεγκτή να ζητά από τον μηχανοδηγό να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα.
Στη συνέχεια ακούγεται η κρίσιμη εντολή:
«Αποσυνδέστε, συνδέστε ξανά και συνεχίστε με κανονική πορεία».
Ο μηχανοδηγός επαναλαμβάνει την οδηγία, όπως προβλέπεται στη σιδηροδρομική επικοινωνία, επιβεβαιώνοντας ότι την έχει λάβει.
Το AVE αρχίζει ξανά να κινείται.
Μπροστά του, όμως, βρίσκεται το Iryo.
Το πρωτόκολλο προέβλεπε κίνηση με πολύ χαμηλότερη ταχύτητα
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία που ερευνούν οι ισπανικές Αρχές.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, μετά την απώλεια του LZB ο συρμός δεν θα έπρεπε να συνεχίσει απλώς με «κανονική πορεία».
Το πρωτόκολλο προέβλεπε κίνηση «με θέα», δηλαδή με τέτοια ταχύτητα ώστε ο μηχανοδηγός να μπορεί να ακινητοποιήσει το τρένο μπροστά σε οποιοδήποτε εμπόδιο.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι ισπανικές πηγές αναφέρουν ανώτατη ταχύτητα περίπου 40 χιλιομέτρων την ώρα.
Αντίθετα, ένα AVE με «κανονική πορεία» στο συγκεκριμένο τμήμα θα μπορούσε να κινηθεί με ταχύτητες έως περίπου 200 χλμ./ώρα.
08:41 – «Είμαι σταματημένη στην είσοδο της Ούρντα»
Πέντε λεπτά μετά την εντολή προς το AVE, η μηχανοδηγός του Iryo επικοινωνεί με το κέντρο ελέγχου.
Ενημερώνει ότι έχει υποστεί απώλεια μετάδοσης και ότι το τρένο της εξακολουθεί να βρίσκεται ακινητοποιημένο.
«Είμαι σταματημένη στη σηματοδότηση εισόδου της Ούρντα», αναφέρει στην επικοινωνία.
Το κέντρο ελέγχου επιβεβαιώνει ότι έχει λάβει την πληροφορία.
Η σηματοδότηση κλείνει και η μηχανοδηγός λαμβάνει οδηγίες για επανεκκίνηση του συστήματος.
Όμως το Iryo δεν καταφέρνει να ξεκινήσει.
Η δεύτερη προειδοποίηση από το Iryo
Λίγα λεπτά αργότερα η μηχανοδηγός επικοινωνεί ξανά.
Εξηγεί ότι το τρένο εξακολουθεί να μην της επιτρέπει να επανεκκινήσει το LZB και, ως εκ τούτου, παραμένει ακινητοποιημένο.
Σύμφωνα με τα δημοσιοποιημένα ηχητικά, μετά το τέλος της συνομιλίας ακούγονται εργαζόμενοι του κέντρου ελέγχου να συζητούν μεταξύ τους για το πρόβλημα του συρμού.
Το κέντρο, επομένως, είχε ενημέρωση ότι το Iryo αντιμετώπιζε πρόβλημα και δεν είχε καταφέρει να απομακρυνθεί.
Την ίδια ώρα, το AVE που βρισκόταν πίσω του συνέχιζε να πλησιάζει.
Πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία
Σύμφωνα με την ανακατασκευή της El País, η δεύτερη επικοινωνία της μηχανοδηγού του Iryo πραγματοποιήθηκε περίπου πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση.
Παρά την ενημέρωση ότι το Iryo παρέμενε ακινητοποιημένο, δεν δόθηκε εγκαίρως εντολή στο AVE που ακολουθούσε να σταματήσει ή να μειώσει δραστικά την ταχύτητά του.
Αυτό αποτελεί σήμερα ένα από τα κεντρικά ερωτήματα της έρευνας.
Τα 17 μοιραία λεπτά
Από τις 08:36, όταν δόθηκε στο AVE η εντολή να συνεχίσει, μέχρι περίπου τις 08:53, όταν σημειώθηκε η σύγκρουση, μεσολάβησαν περίπου 17 λεπτά.
Στο διάστημα αυτό το AVE κάλυψε περίπου 25 χιλιόμετρα, πλησιάζοντας σταδιακά το ακινητοποιημένο Iryo.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε, στην οθόνη του κέντρου ελέγχου υπήρχε κόκκινη ένδειξη ότι το συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής ήταν κατειλημμένο.
Παρά ταύτα, είχε δοθεί στο AVE η άδεια να συνεχίσει.
Ο Πουέντε χαρακτήρισε την απόφαση «ανεξήγητη» και «προφανώς λανθασμένη», χωρίς ωστόσο να προδικάσει το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας.
08:53 – Η σύγκρουση
Το AVE φτάνει στο σημείο όπου βρίσκεται ακινητοποιημένο το Iryo και προσκρούει με τεράστια σφοδρότητα στο πίσω τμήμα του.
Η πρόσκρουση προκαλεί μαζικό εκτροχιασμό.
Τρία βαγόνια του Iryo βγαίνουν πλήρως από τις ράγες και καταλήγουν στο πρανές, ενώ η μηχανή του AVE αποσπάται από τον υπόλοιπο συρμό και πέφτει στην αντίθετη πλευρά. Το πρώτο βαγόνι του AVE υπέστη επίσης καταστροφικές ζημιές.
Η Iryo, πάντως, στην επίσημη ανακοίνωσή της τοποθετεί την πρόσκρουση στις 08:48.
Η διαφορά αυτή των περίπου πέντε λεπτών μεταξύ των ανακοινώσεων αποτελεί ακόμη μία λεπτομέρεια που θα πρέπει να αποσαφηνιστεί από την τεχνική έρευνα και την ανάλυση των καταγραφών.