Μητροπολίτης των Σερραίων ή κυβερνητικός τελάλης;

Η επιστροφή των ιερών κειμηλίων αποτελεί αναμφίβολα ένα σημαντικό ιστορικό γεγονός για τις Σέρρες. Μια εξέλιξη με ιδιαίτερο θρησκευτικό, πολ...

Η επιστροφή των ιερών κειμηλίων αποτελεί αναμφίβολα ένα σημαντικό ιστορικό γεγονός για τις Σέρρες. Μια εξέλιξη με ιδιαίτερο θρησκευτικό, πολιτιστικό και συμβολικό βάρος, που δικαίως προκαλεί συγκίνηση και ικανοποίηση στην τοπική κοινωνία. Δεν είναι, επομένως, το ίδιο το γεγονός που προκαλεί προβληματισμό, αλλά ο τρόπος με τον οποίο προβάλλεται και, κυρίως, ο δημόσιος ρόλος που φαίνεται να επιλέγει ο Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγος.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η Ιερά Μητρόπολη ετοιμάζει δείπνο για το βράδυ του Σαββάτου, στο πλαίσιο της επίσκεψης του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στις Σέρρες. Ασφαλώς, η φιλοξενία ενός Πρωθυπουργού δεν αποτελεί από μόνη της κάτι επιλήψιμο. Ούτε αμφισβητεί κανείς το δικαίωμα της Εκκλησίας να αποδίδει τις προβλεπόμενες τιμές στους θεσμικούς εκπροσώπους της Πολιτείας. Το ερώτημα, όμως, είναι γιατί η τοπική Εκκλησία εμφανίζεται τόσο δραστήρια στην προετοιμασία μιας κυβερνητικής επίσκεψης, την ώρα που παραμένουν αναπάντητα ουσιαστικά ερωτήματα για την ίδια την υπόθεση των κειμηλίων.

Θα περιμέναμε από τον Μητροπολίτη να έχει ήδη τοποθετηθεί δημόσια για όσα ανέφερε ο κ. Κατσαρός στην πρόσφατη εκδήλωση της ΕΜΕΙΣ. Να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, να αποσαφηνίσει τους όρους της επιστροφής των κειμηλίων και να ενημερώσει υπεύθυνα την κοινωνία των Σερρών για τις εκκρεμότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν. Αντί γι' αυτό, η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται στις επίσημες τελετές, στις πανηγυρικές δηλώσεις και στην παρουσία του Πρωθυπουργού, αφήνοντας στο περιθώριο ζητήματα που απαιτούν διαφάνεια και ουσιαστική ενημέρωση.

Και εδώ ανακύπτει μια ακόμη αντίφαση, με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία. Κατανοούμε, βεβαίως, τις θεσμικές υποχρεώσεις και την ανάγκη διατήρησης καλών σχέσεων με την κυβέρνηση. Άλλωστε, η τελευταία φρόντισε να αναγνωρίσει εμπράκτως τη μισθολογική θέση της ανώτατης εκκλησιαστικής ιεραρχίας, με μια αναπροσαρμογή που έφερε τις μικτές μηνιαίες αποδοχές των Μητροπολιτών κοντά στον διπλασιασμό τους. Μια εξέλιξη που ασφαλώς δεν αποδεικνύει προσωπική πολιτική εξάρτηση ούτε δημιουργεί από μόνη της υποχρέωση ανταπόδοσης, αλλά αναδεικνύει μια αντίθεση που δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητη.

Γιατί την ώρα που οι αποδοχές της ανώτατης εκκλησιαστικής ιεραρχίας σχεδόν διπλασιάζονται, ο μέσος Σερραίος εργαζόμενος μετρά και ξαναμετρά τον δικό του μισθό, αναρωτώμενος αν θα φτάσει μέχρι το τέλος του μήνα. Την ώρα που ετοιμάζονται επίσημα δείπνα για την υποδοχή της πολιτικής εξουσίας, χιλιάδες οικογένειες αγωνιούν για το κόστος του καθημερινού τους τραπεζιού. Και αυτή η αντίθεση δεν είναι απλώς επικοινωνιακή. Είναι βαθιά κοινωνική και θα έπρεπε να προβληματίζει πρωτίστως εκείνους που έχουν αναλάβει να υπηρετούν τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.

Θα περιμέναμε, λοιπόν, από τον ποιμενάρχη των Σερρών να επιδεικνύει τουλάχιστον την ίδια δημόσια ευαισθησία για τους ανθρώπους που δυσκολεύονται να επιβιώσουν, με εκείνη που επιδεικνύει για την υποδοχή των υψηλών κυβερνητικών προσκεκλημένων. Θα περιμέναμε μια συνέντευξη Τύπου όχι μόνο για τα κειμήλια και τις επίσημες τελετές, αλλά και για τη φτωχοποίηση, την ακρίβεια, την οικονομική ασφυξία των νοικοκυριών και την ανασφάλεια που βιώνει μεγάλο μέρος της σερραϊκής κοινωνίας. Μια δημόσια παρέμβαση που δεν θα περιορίζεται στη φιλανθρωπία, όσο σημαντική κι αν είναι, αλλά θα αναδεικνύει και τις πολιτικές ευθύνες για τις κοινωνικές ανισότητες. Γιατί η φιλανθρωπία ανακουφίζει τις συνέπειες της φτώχειας, δεν απαλλάσσει όμως κανέναν από την υποχρέωση να μιλήσει για τα αίτιά της.

Αυτή είναι και η ουσία της κριτικής μας. Δεν ζητούμε από τον Μητροπολίτη να γίνει κομματικός αντίπαλος της κυβέρνησης. Ζητούμε ακριβώς το αντίθετο: να μη δημιουργεί την εντύπωση ότι έχει αναλάβει τον ρόλο του επικοινωνιακού της υποστηρικτή. Να διατηρεί την ανεξαρτησία του πνευματικού και θεσμικού του ρόλου, να συνομιλεί με την πολιτική εξουσία, αλλά να μπορεί και να την ελέγχει δημόσια όταν οι περιστάσεις το απαιτούν. Γιατί όταν περισσεύει η προθυμία για επίσημα δείπνα, πρωθυπουργικές υποδοχές και φωτογραφίες με πολιτικά στελέχη της Δεξιάς, αλλά δεν ακούγεται με την ίδια ένταση ένας δημόσιος λόγος για τις κοινωνικές αδικίες, τότε γεννιέται εύλογα το ερώτημα αν η πνευματική αποστολή υποχωρεί μπροστά στην εγγύτητα με την εξουσία.

Ο Μητροπολίτης δεν είναι κυβερνητικός τελάλης ή τουλάχιστον δεν πρέπει να είναι. Δεν είναι Μητροπολίτης της Νέας Δημοκρατίας ούτε της εκάστοτε κυβέρνησης. Είναι ποιμενάρχης όλων των Σερραίων, ανεξάρτητα από τις πολιτικές τους πεποιθήσεις, και οφείλει να το αποδεικνύει όχι μόνο με τις διακηρύξεις του, αλλά κυρίως με τη δημόσια στάση του. Η εγγύτητα με την εξουσία δεν αποτελεί από μόνη της προσφορά στον τόπο, ιδιαίτερα όταν δεν συνοδεύεται από την ίδια διάθεση να αναδειχθούν οι ευθύνες της για όσα συμβαίνουν στην κοινωνία.

Η επιστροφή των κειμηλίων, άλλωστε, δεν αποτελεί κομματικό λάφυρο. Δεν ανήκει σε κανέναν Πρωθυπουργό, σε καμία κυβέρνηση και σε κανέναν εκκλησιαστικό αξιωματούχο. Ανήκει στην ιστορία και στη συλλογική μνήμη των Σερρών. Ακριβώς γι' αυτό, η Εκκλησία οφείλει να προστατεύσει τον χαρακτήρα αυτής της ιστορικής στιγμής από κάθε ενδεχόμενη πολιτική εκμετάλλευση και να μη δημιουργεί την εντύπωση ότι συμμετέχει στην επικοινωνιακή σκηνοθεσία της. Πάνω απ' όλα, οφείλει να θυμάται ότι η κοινωνική της αποστολή δεν εξαντλείται στις επίσημες τελετές, στις δημόσιες σχέσεις και στις φωτογραφίες με τους ισχυρούς.

Διότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο Μητροπολίτης θα υποδεχθεί τον Πρωθυπουργό ούτε αν θα παρακαθίσει μαζί του σε ένα επίσημο δείπνο. Το ερώτημα είναι αν θα επιδείξει την ίδια αποφασιστικότητα για να υπερασπιστεί δημόσια τους Σερραίους απέναντι στις πολιτικές επιλογές που δυσκολεύουν τη ζωή τους. Αν θα βρει τον ίδιο χρόνο και την ίδια διάθεση να μιλήσει για τις αγωνίες των απλών ανθρώπων, όπως βρίσκει για τις επίσημες επισκέψεις και τις πανηγυρικές εκδηλώσεις.

Γιατί οι Σερραίοι δεν έχουν ανάγκη από έναν ποιμενάρχη που θα φροντίζει μόνο να στρώνεται το τραπέζι της εξουσίας. Έχουν ανάγκη από έναν ποιμενάρχη που θα υψώνει τη φωνή του και για εκείνους που δυσκολεύονται να γεμίσουν το δικό τους. Και αυτή είναι, τελικά, η πραγματική δοκιμασία της ανεξαρτησίας, της κοινωνικής ευαισθησίας και της ίδιας της πνευματικής αποστολής της Εκκλησίας.

Παρατηρητικός
https://www.serresparatiritis.gr/mitropolitis-twn-serraiwn-i-kuvernitikos-telalis/articles/39/42479/